Poprzednia

ⓘ Order Świętego Jerzego (Rosja)




Order Świętego Jerzego (Rosja)
                                     

ⓘ Order Świętego Jerzego (Rosja)

Order św. Jerzego, pełna nazwa: Wojskowy Order Świętego Męczennika i Zwycięzcy Jerzego – carski rosyjski order wojskowy i jedno z najwyższych rosyjskich odznaczeń w latach 1769-1917. W 1992 odnowiony jako najwyższe odznaczenie wojskowe Rosji, pod nazwą Order św. Jerzego.

                                     

1.1. Historia W Imperium Rosyjskim

Został ustanowiony 26 listopada 1769 roku przez carycę Katarzynę II; następnego dnia zatwierdzono pierwszy statut orderu.

Podzielony był początkowo na cztery klasy, później dołączono kilka dodatkowych odznaczeń honorowych:

  • II klasa – komandoria z gwiazdą duży krzyż noszony na wstążce na szyi oraz czteropromienna gwiazda po lewej stronie piersi
  • I klasa – wielka wstęga krzyż wielki noszony na wstędze z trzech czarnych i dwóch żółtopomarańczowych pasków, zakładanej przez prawe ramię pod mundurem oraz czteropromienna gwiazda po lewej stronie piersi
  • IV klasa – krzyż kawalerski mały krzyż na wstążce po lewej stronie piersi
  • III klasa – komandoria mniejszy krzyż na wstążce na szyi

dodatkowo szable z oznaką orderową na gardzie:

  • Broń Złota
  • Broń Świętego Jerzego

oraz czteroklasowy, z nieemaliowanym krzyżem:

  • III klasy srebrny z kokardą na wstążce
  • IV klasy srebrny
  • Krzyż Świętego Jerzego
  • II klasy złoty
  • I klasy złoty z kokardą na wstążce

a także czterostopniowy:

  • III stopnia srebrny z kokardą na wstążce
  • I stopnia złoty z kokardą na wstążce
  • Medal Świętego Jerzego
  • IV stopnia srebrny
  • II stopnia złoty

W 1917 został zniesiony wraz ze wszystkimi innymi rosyjskimi odznaczeniami państwowymi w wyniku rewolucji październikowej i likwidacji Cesarstwa Rosyjskiego. Na jego miejsce sowieci ustanowili później Order Sławy, zachowując jedynie kolory i kształt wstążki dawnego orderu.

Po wymordowaniu części i emigracji reszty dynastii Romanowów utrzymał status ich orderu domowego do czasów współczesnych.

                                     

1.2. Historia W Federacji Rosyjskiej

Postanowieniem Rady Najwyższej Federacji Rosyjskiej z 20 marca 1992 order został odnowiony, 8 sierpnia 2000 nadano mu nowy statut, zgodnie z którym jest nadawany w czterech klasach:

  • I klasa – wielka wstęga krzyż wielki noszony na wstędze z trzech czarnych i dwóch żółtopomarańczowych pasków, zakładanej przez prawe ramię pod mundurem oraz czteropromienna gwiazda po lewej stronie piersi
  • II klasa – komandoria z gwiazdą duży krzyż noszony na wstążce na szyi oraz czteropromienna gwiazda po lewej stronie piersi
  • IV klasa – mały krzyż na wstążce po lewej stronie piersi
  • III klasa – komandoria mniejszy krzyż na wstążce na szyi

Funkcję dawnego cesarskiego Krzyża Jerzego pełni odznaka honorowa o tej samej nazwie, która otrzymała status oddzielnego odznaczenia. Wygląd i podział na stopnie klasy ma niemal identyczny jak jego historyczny poprzednik.

                                     

2.1. Zasady nadawania Historyczne

Orderem mogli być nagradzani oficerowie za wybitne odznaczenie się w boju. Mogli go otrzymywać również cudzoziemcy. II klasa przeznaczona była tylko dla generałów, z czego pierwszą klasę nadawano za zwycięską kampanię. Order IV klasy do 1833 można było także uzyskać za długoletnią służbę 25 lat w armii lądowej lub 18 lub 20 odbytych kampanii przesłużonych w marynarce wojennej. W 1828 odebrano możliwość przyznawania tego orderu oficerom służby tyłowej, a w 1855 car Aleksander II całkiem zniósł możliwość uzyskania orderu św. Jerzego za wysługę lat funkcję tę zaczął spełniać order św. Włodzimierza IV klasy. Od 1816 na orderach za wysługę lat widniał napis na poziomych ramionach krzyża: "25 let" 25 летъ lub "18" lub "20 kamp." 18 камп.

Nad orderem czuwała kapituła rosyjskich carskich orderów, której wielkim mistrzem był car. O nadaniu orderu II klasy decydował jedynie car, natomiast klasy III i IV nadawała rada Duma złożona z kawalerów orderu. Do odznaczenia przedstawiał bezpośredni przełożony oficera, w ciągu 4 tygodni od wydarzenia zasługującego na odznaczenie.

Order mógł otrzymać początkowo wyłącznie oficer. Dla podoficerów i szeregowych przeznaczone były Krzyż św. Jerzego i Medal św. Jerzego. Od 1855 IV klasa orderu mogła być nadawana za niezwykłą odwagę na polu walki niezależnie od rangi wojskowej, również szeregowcom.

Order dawał liczne przywileje w służbie i na dworze carskim. Najstarszym kawalerom orderu przysługiwała roczna pensja.

Pierwszym oficerem nagrodzonym orderem był podpułkownik 1. pułku grenadierów F. I. Fabricjan, który odznaczył się przy zdobyciu Gałacza 8 grudnia 1769; nr 2 płk Rönne, nr 3 płk Drewicz



                                     

2.2. Zasady nadawania Obecne

Według statutu, Orderem św. Jerzego odznaczani są starsi i wyżsi oficerowie za przeprowadzenie operacji wojskowych w obronie Ojczyzny przed zewnętrznym wrogiem, zakończonych pełnym rozgromieniem wroga, będących wzorem sztuki wojennej, których czyny służą przykładem dzielności i odwagi dla wszystkich pokoleń obrońców Ojczyzny.

Poszczególne klasy Orderu nadaje się w kolejności, od niższej klasy do wyższej.

                                     

3. Insygnia

Order miał formę krzyża kawalerskiego, o ramionach pokrytych obustronnie białą emalią. W okrągłym medalionie znajdował się wizerunek św. Jerzego na koniu, porażającego smoka. Na rewersie krzyża na medalionie monogram św. Jerzego. Od 1845 ordery nadawane nie-chrześcijanom, zamiast wyobrażenia św. Jerzego miały czarnego orła carskiego.

Gwiazda orderu była czwororamienna, ze stylizowanymi promieniami rozchodzącymi się w kształt kwadratu od środkowego medalionu. Noszona była po lewej stronie piersi powyżej gwiazdy Orderu św. Włodzimierza. Na środkowym złotym medalionie monogram św. Jerzego, otoczony czarnym pierścieniem z dewizą: "Za służbę i odwagę" За службу и храбрость. Według statutu, order św. Jerzego należało zawsze nosić na mundurze.

                                     

4. Odznaczenia uzupełniające

Swojego rodzaju uzupełnieniem orderu było 5 krzyży, ustanowionych za udział w kampaniach bojowych dla oficerów, którzy nie zasłużyli jeszcze na nadanie orderu św. Jerzego lub św. Włodzimierza. Krzyż taki zaliczano jako 3 lata wysługi do nadania orderu św. Jerzego za wysługę, a nadawany później order św. Jerzego nadawano bez napisu oznaczającego wysługę. Były to: krzyż za Oczakow za zdobycie Oczakowa w 1788 roku, krzyż za Izmaił za zdobycie Izmaiłu 11 grudnia 1790 i krzyż za Pragę podczas tłumienia powstania kościuszkowskiego w 1794, krzyż za Iławę Pruską 1807 i krzyż za Bazardżyk 22 maja 1810.

                                     

5. Odznaczeni

Polskimi kawalerami orderu zostali między innymi: Jerzy Wołkowicki, Kazimierz Porębski, Karol Namysłowski, Józef Dowbor-Muśnicki, Jan Błyskosz oraz Władysław Anders.

Użytkownicy również szukali:

...
...
...