Poprzednia

ⓘ Adam Ludwik Czartoryski




Adam Ludwik Czartoryski
                                     

ⓘ Adam Ludwik Czartoryski

Adam Ludwik Czartoryski – książę, polski arystokrata, mecenas sztuki, I Ordynat na Sieniawie, II ordynat na Gołuchowie, obywatel ziemski guberni siedleckiej, płockiej, kieleckiej i łomżyńskiej w 1909 roku, w 1922 roku posiadał majątki ziemskie o powierzchni 22 900 ha.

                                     

1. Życiorys

Adam Ludwik był synem Władysława Czartoryskiego i Małgorzaty Orleańskiej. Otrzymał staranne i wszechstronne wychowanie. Kształcił się w gimnazjum w Kalksburgu. Następnie studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim i na Uniwersytecie we Fryburgu. Posiadał liczne umiejętności i zdolności. Był humanistą, znawcą i miłośnikiem sztuki, znał wiele języków. Był człowiekiem głęboko wierzącym i praktykującym. Propagował i stosował zasady życia chrześcijańskiego w swoim życiu osobistym, społecznym i emigracyjnym.

W 1894 roku został głową rodu Czartoryskich po śmierci ojca Władysława. Trzy lata później został ordynatem sieniawskim. Wartość jego majątku szacowano na 4.5 miliona koron austriackich, nie wliczano w to rodzinnych zbiorów sztuki. W 1899 jego ciotka, Izabella Działyńska zostawiła w spadku jemu i jego bratu Witoldowi majątek w Gołuchowie. Adam Ludwik był prezesem Biblioteki Polskiej w Paryżu, prezesem Towarzystwa Literacko-Artystycznego i prezesem Komitetu Plebiscytowego na Warmii i Mazurach. Opiekował się rodzinami i środowiskami emigracyjnymi we Francji. Wspomagał finansowo wiele osób i instytucji.

Po śmierci brata, Witolda w roku 1911, Adam odziedziczył po nim cały jego majątek. W 1914 rozpoczął służbę w armii austriackiej, a jego żona przejęła zarząd nad Muzeum Czartoryskich w Krakowie. W czasie pierwszej wojny światowej udało jej się przewieźć najcenniejsze eksponaty do Drezna. Po wojnie występowały pewne trudności w odzyskiwaniu zbiorów Czartoryskich, powodowane niestabilną sytuacją w Polsce. Po dwóch latach negocjacji i podpisaniu w 1921 roku Traktatu ryskiego, który gwarantował zwrot kolekcji, część eksponatów powróciło do Krakowa. Odtwarzanie kolekcji było kontynuowane jeszcze przez kilka następnych lat.

Był członkiem dożywotnim Towarzystwa Szkoły Ludowej.

Książę Adam zmarł 26 czerwca 1937 roku i został pochowany w krypcie rodzinnej w Sieniawie.

                                     

2. Małżeństwo i dzieci

W dniu 31 sierpnia 1901 roku w Warszawie poślubił hrabiankę Marię Ludwikę Krasińską ur. 24 marca 1883 w Warszawie, zm. 23 stycznia 1958 w Cannes, córkę Ludwika Józefa Krasińskiego i Magdaleny Zawisza-Kierżgaiłło. Para miała ośmioro dzieci:

  • Małgorzata Izabella ur. 17 sierpnia 1902 w Warszawie, zm. 8 marca 1929 w Cannes – od 25 sierpnia 1927 żona księcia Gabriela Burbona-Sycylijskiego
  • Augustyn Józef Czartoryski ur. 20 października 1907 w Warszawie, zm. 1 lipca 1946 w Sewilli w Hiszpanii – od 12 sierpnia 1937 mąż Marii de los Dolores Burbon-Sycylijskiej
  • Elżbieta Bianka ur. 1 września 1905 w Krasnem, zm. 18 września 1989 w Genewie – od 26 kwietnia 1926 żona Stefana Adama Zamoyskiego
  • Teresa Maria ur. 1 lipca 1923 w Gołuchowie, zm. 5 listopada 1967 w Sankt Gallen – od 24 grudnia 1945 żona Jana Kowalskiego
  • Anna Maria Jolanta ur. 6 stycznia 1914 w Gołuchowie, zm. 26 listopada 1987 w Limie – od 12 sierpnia 1936 żona Władysława Alojzego Radziwiłła
  • Władysław Piotr ur. 30 sierpnia 1918 w Gołuchowie, zm. 19 kwietnia 1978 – od 28 stycznia 1949 mąż Elżbiety York
  • Izabella ur. i zm. 1904
  • Ludwik Adam ur. 14 grudnia 1927 w Warszawie, zm. 24 września 1944 tamże – zginął w powstaniu warszawskim.
                                     
  • Regiment Pieszy Litewski. Dowódcy dywizji generałowie lejtnanci Adam K. Czartoryski Michał G. Grabowski Józef Judycki Po niepowodzeniach wojennych, Józef
  • ojca w 1786 opiekował się nim stryj Karol, a po jego śmierci w 1790 Adam Czartoryski Odziedziczył majątek stryja Karola. W 1804 r. otrzymał tytuł szambelana
  • sprawczej roli Czartoryskich w powstaniu są prawdziwe jest faktem, że Kościuszko jako adept Szkoły Rycerskiej której Adam Kazimierz Czartoryski był komendantem
  • pochodzi z I poł. XVII w. Do rodziny Czartoryskich należał od 1843, kiedy kupił go książę Adam Jerzy Czartoryski dzięki dwóm artystom. Eugène Delacroix
  • Adam Mierchowski OCist ur. ? , zm. w 1574 polski duchowny rzymskokatolicki, cysters, biskup pomocniczy kujawsko - pomorski. 13 kwietnia 1565 papież Pius

Użytkownicy również szukali:

...
...
...