Poprzednia

ⓘ Podolacy




                                     

ⓘ Podolacy

Podolacy – konserwatywne ziemiańskie ugrupowanie polityczne, utworzone w latach 60 XIX wieku w Galicji Wschodniej.

Program podolaków:

  • pragnęli utrzymania struktury własnościowej ziemi w Galicji.
  • opowiadali się za autonomią Galicji,
  • zmierzali do ograniczenia praw języka ukraińskiego, domagając się wprowadzenia do szkół łaciny zamiast niego,
  • walczyli o ograniczenia praw ludności żydowskiej i ukraińskiej,
  • byli przeciwni reformie wyborczej do Sejmu Krajowego Galicji i Rady Państwa, zmierzającej do jej demokratyzacji i odrzucenia systemu kurialnego,

Czołowymi przedstawicielami stronnictwa byli: Agenor Romuald Gołuchowski, Dawid Abrahamowicz, Wojciech Dzieduszycki, Kazimierz Grocholski, Kornel Krzeczunowicz, Filip Zaleski.

Od lat 80. XIX wieku zaczęli obsadzać stanowiska obejmowane dotychczas przez stańczyków. Z podolaków wyłonili się później "ateńczycy” – ugrupowanie młodych konserwatystów pod przewodnictwem Wojciecha Dzieduszyckiego, opowiadające się za współpracą polsko-ukraińską.

Na początku XX wieku podolacy stali się podporą endecji Romana Dmowskiego, który rozwinął i przeobraził program polityczny podolaków. W 1907 wraz ze stańczykami utworzyli Stronnictwo Prawicy Narodowej, jednak już w 1908 mimo formalnej jedności wyłoniły się znowu niezależne frakcje: konserwatystów krakowskich oraz podolaków przeciwnych wszelkim reformom. Podolacy podzielili się z kolei na tzw. "autonomistów”, czyli podolaków właściwych, i Centrum. Współpracowali oni zwłaszcza Centrum ze Stronnictwem Narodowo-Demokratycznym. Razem z SND weszli oni do Antybloku, Centralnego Komitetu Narodowego i Naczelnego Komitetu Narodowego z którego wkrótce się wycofali.