Poprzednia

ⓘ Szlak bursztynowy




Szlak bursztynowy
                                     

ⓘ Szlak bursztynowy

Szlak bursztynowy – szlak handlowy między europejskimi krajami basenu Morza Śródziemnego a ziemiami leżącymi na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego. W znaczeniu węższym jest to przebieg tras zorganizowanych wypraw po bursztyn, nasilonych od I wieku n.e.

                                     

1. Historia

Początkowo bursztyn był przedmiotem wymiany handlowej, w której pośrednikami byli Celtowie. Pierwsze zorganizowane wyprawy z obszarów Europy południowej po elektron odbywały się w V w. p.n.e. Nie docierały one jednak do wybrzeży Bałtyku, a bursztyn kupowano od celtyckich pośredników.

Dopiero po podboju terenów nad środkowym Dunajem w I wieku n.e. Rzymianie rozwinęli handel bursztynem na dużą skalę, organizując kilkoma drogami wyprawy z Panonii nad Bałtyk, szczególnie do Sambii wyprawa rzymskiego ekwity po bursztyn wspomniana jest w Historii naturalnej Pliniusza Starszego. Szczytowy rozwój tego handlu przypada na III w., a od połowy IV w. wymiana stopniowo zamierała. Ostatnie znane poselstwo Estiów z darami do króla Ostrogotów Teodoryka w Rzymie odbyło się zgodnie z przekazem Kasjodora w 525 roku.

Głównym ośrodkiem handlu bursztynem na terenie imperium rzymskiego była Akwileja.

                                     

2. Przebieg szlaku

Dokładny przebieg szlaku nie został jednoznacznie określony. Uznaje się, że zaczynał się on w Akwilei nad Adriatykiem, jednym z rzymskich centrów rzemieślniczych obecnie na liście UNESCO. Wiadomo, że szlak wiódł przez Bramę Morawską oraz Kotlinę Kłodzką, przez Śląsk, Wielkopolskę oraz Kujawy brodem przez Wisłę w Otłoczynie koło Torunia prowadził nad Bałtyk.

Można przypuszczać, że główna nitka szlaku, poczynając od przełomu II wieku, biegła z Wiednia Vindobony przez Brno, Kłodzko, Wrocław Budorigum, Kalisz Calisia, Żnin Setidava, Bydgoszcz Askaukalis i Świecie do Pruszcza Gdańskiego, będącego protoplastą dzisiejszego Gdańska.

Warianty przebiegu szlaku rekonstruowane są na podstawie wzmianek starożytnych pisarzy, ale głównie dzięki wynikom badań archeologicznych. Szlak znaczą znaleziska rzymskich monet, wyroby z brązu, ceramika rzymska terra sigillata i znaczne ilości bursztynu. Na szlaku leżał z pewnością dzisiejszy Wrocław. Na terenie wrocławskiego osiedla Partynice znaleziono w XIX wieku duże ilości bursztynu, tzw. "bursztynowy depozyt z Partynic”, pochodzący z I w. p.n.e., o łącznej wadze ok. 1.5 tony. Znajduje się on w Muzeum Archeologicznym we Wrocławiu.

Europejska Federacja Cyklistów wyznaczyła szlak rowerowy EuroVelo 9 o przebiegu pokrywającym się z Bursztynowym Szlakiem.