Poprzednia

ⓘ Melbourne




Melbourne
                                     

ⓘ Melbourne

Melbourne – w latach 1901–1927 stolica Australii, największe miasto stanu Wiktoria oraz drugie pod względem wielkości w Australii, z liczbą ludności wynoszącą 4.8 mln mieszkańców. Uznane przez czasopismo "The Economist” za "Najlepsze miasto do życia na świecie” w latach 2011–2017. W Melbourne – obok Sydney – znajduje się największe skupisko polonijne Australii. Siedziba konsula honorowego Polski.

                                     

1. Toponimia

Nazwa miasta pochodzi od posiadłości rodowej jednego z brytyjskich premierów – Williama Lamba, wicehrabiego Melbourne. Majątek ten znajdował się w pobliżu wsi Melbourne w hrabstwie Derbyshire w Anglii.

                                     

2. Geografia

Melbourne położone jest w południowo-wschodniej części kontynentu australijskiego i jest najbardziej na południe wysuniętą stolicą kontynentu. Miasto położone jest nad zatoką Port Phillip u ujścia rzeki Yarra, której aborygeńska nazwa oznacza płynącą wodę. We wschodniej części miasta położone są Góry Dandenong.

                                     

2.1. Geografia Klimat

Klimat Melbourne charakteryzuje się, jako przejściowy morski z dobrze zauważalnymi wahaniami wilgotności – względnie dużymi opadami zimą czerwiec-sierpień i suchym latem grudzień-luty. Powodem tego jest położenie Melbourne znajdującego się na pograniczu dwóch stref: gorącej śródlądowej i zimnej południowo-oceanicznej.

Dzienne różnice temperatur są najbardziej zauważalne wiosną i latem. Spowodowane jest to tworzeniem się wtedy chłodnych frontów atmosferycznych nadchodzących od strony morza. Są one przyczyną szeregu zjawisk takich jak: burze i wichury, duże zmiany temperatur oraz intensywne deszcze. Występują one przelotnie. Są często uciążliwe i znacznie obniżają temperaturę, ale też szybko mijają i bardzo szybko "rozpogadza się”, rośnie nasłonecznienie i z tym temperatura, które szybko ustępują na rzecz wcześniejszych opadów. Takie wahania pogodowe zdarzają się wielokrotnie w ciągu dnia.

Melbourne zimą jest najchłodniejszą spośród wszystkich stolic stanów kontynentalnej Australii. Najniższą zanotowaną temperaturą była: –2.8 °C, z 4 lipca 1901 r. Jakkolwiek zima w Melbourne jest bogata w opady, to śnieg występuje tu niezwykle rzadko. Ostatni opad śniegu z deszczem wystąpił w centrum miasta 25 sierpnia 1986 r., zaś sam śnieg spadł po raz ostatni we wschodnich dzielnicach i Mount Dandenong 10 sierpnia 2005 r. Zjawisko to się powtarzało 15 października 2006 r., 25 grudnia 2006 r. i 10 sierpnia 2008 r.

Wiosną Melbourne zwykle należy do długiej pory wpółsuchej, ze skąpymi opadami deszczu i bezchmurnym niebem. Lato przypada na styczeń i luty, gdzie dzienny wzrost temperatury w porównaniu z Sydney jest podobny. Letnie dni w Melbourne są znacznie wydłużone i wyjątkowo gorące. Najwyższa zanotowana temperatura wyniosła 46.4 °C 7 lutego 2009.



                                     

3. Historia

Melbourne zostało założone 30 sierpnia 1835 przez grupę wolnych osadników pod przywództwem Jana Batmana, w przeciwieństwie do innych stolic Australii, które były z początku koloniami karnymi wyjątkiem są również Adelaide i Perth. Odkrycie złota w środkowej Wiktorii w latach 50. XIX wieku zapoczątkowało gorączkę złota i Melbourne szybko rosło jako największe miasto portowe w regionie. W latach 80. XIX wieku Melbourne było drugim pod względem wielkości miastem Imperium Brytyjskiego i było znane jako Marvellous Melbourne Wspaniałe Melbourne. Dzisiaj Melbourne posiada największą liczbę budowli epoki wiktoriańskiej na świecie po Londynie.

Melbourne zostało pierwszą stolicą Federacji Australii 1 stycznia 1901. Pierwszy federalny parlament został otwarty 9 maja 1901. Melbourne pozostało siedzibą rządu i stolicą do 9 maja 1927, kiedy otwarto parlament w nowo wybudowanej stolicy Canberra.

Melbourne było gospodarzem letnich igrzysk olimpijskich w 1956 roku. Były to pierwsze w historii igrzyska przeprowadzone na południowej półkuli późniejsze to: Sydney 2000 i Rio de Janeiro 2016.

                                     

3.1. Historia Najważniejsze daty

  • 1927 – przeniesienie stolicy do Canberry.
  • 1851 – utworzenie kolonii Wiktoria i początek gorączki złota
  • 1837 – wytyczenie planu centrum miasta przez Roberta Hoddle tzw. Hoddle Grid.
  • 1803 – kolonia karna założona przez kapitana Davida Collinsa w pobliżu Sorrento na Półwyspie Mornington. Opuszczona po 5 miesiącach.
  • 1847 – nadanie praw miejskich
  • 1861 – pierwsza gonitwa o Puchar Melbourne
  • 1901 – utworzenie Federacji Australii. Melbourne zostaje pierwszą stolicą kraju.
  • 1854 – pierwsza linia kolei parowej w Australii, łącząca Melbourne z Sandridge Port Melbourne.
  • 1865 – Melbourne staje się największym miastem Australii, wyprzedzając Sydney.
  • 1835 – założenie miasta na brzegu rzeki Yarra przez Johna Batmana i Johna Pascoe Fawknera.
  • 1956 – olimpiada w Melbourne
  • 1905 – pierwszy raz rozegrano Australian Open.
                                     

4. Zaludnienie

Liczba ludności Melbourne rosła gwałtownie w czasie gorączki złota. W ciągu kilku lat z różnych krajów świata przybyło prawie 125 tys. ludzi. W kolejnych dekadach 1870, 1880 Melbourne było największym miastem Australii. W latach 90. XIX wieku Melbourne zostało dotknięte głębokim kryzysem gospodarczym i utraciło znaczną część populacji. Potrzeba zwiększenia zaludnienia i przyciągnięcia nowych rąk do pracy ściągnęła do Melbourne wielu imigrantów po 1945 z takich krajów jak Wielka Brytania, Jugosławia, Holandia, Niemcy, Polska, Grecja, Włochy. Dzisiaj Melbourne jest jednym z największych skupisk ludności greckiej poza Grecją. Lata 70. i 80. XX wieku to duży napływ ludności z Azji, szczególnie uchodźców z Kambodży i Wietnamu, jak również imigrantów z Indii, Filipin i Malezji.

                                     

5. Władze miejskie

Nie istnieje jednostka samorządowa zarządzająca całym obszarem aglomeracji Melbourne, która podzielona jest na 31 miast oraz hrabstw, a miasto Melbourne obejmuje tylko centralną część aglomeracji i przylegające dzielnice. Każde z miast posiada wybieraną radę miasta odpowiedzialną za szereg funkcji powierzonych jej przez rząd stanowy Wiktorii, m.in. planowanie, zbiórkę śmieci, plaże, parki i ogrody, przedszkola, lokalne wydarzenia kulturalne i festiwale, usługi dla osób w podeszłym wieku itp. Większość inicjatyw rządowych dla całego miasta jest kontrolowanych przez rząd stanowy. Obejmuje to transport publiczny, główne drogi, kontrolę ruchu, policję, szkoły oraz główne projekty związane z infrastrukturą.

                                     

6. Gospodarka i edukacja

Melbourne jest wielkim centrum handlowym i przemysłowym. Wiele z największych australijskich firm i międzynarodowych korporacji ma tutaj główne siedziby.

Melbourne posiada największy w Australii port morski i dużą część przemysłu samochodowego w tym fabrykę silników Holden oraz fabryki samochodów marek Ford i Toyota oraz wiele innych gałęzi przemysłu.

W Melbourne zlokalizowanych jest również kilka uniwersytetów.

                                     

7. Sport

W Melbourne ma siedzibę 9 z 16 drużyn ogólnokrajowej ligi futbolu australijskiego – Australian Football League AFL, których mecze przyciągają co tydzień około 40 tys. widzów na pojedynczy mecz. To właśnie Melbourne jest miejscem narodzin futbolu australijskiego, obecnie najpopularniejszego sportu w całej Australii. Wielki finał jedno z największych sportowych wydarzeń w Australii rozgrywany jest w ostatnią sobotę września na stadionie MCG, który może pomieścić do 100 tys. widzów. Corocznie 25 kwietnia z okazji święta narodowego ANZAC Day na stadionie MCG odbywa się mecz ligowy między Collingwood FC a Essendon FC. Mecz ten noszący nazwę ANZAC Day Clash jest najpopularniejszym po Wielkim Finale wydarzeniem w sezonowym kalendarzu AFL.

Kluby AFL z Melbourne
  • Richmond Football Club "The Tigers” – założony w 1885 roku, 10-krotny mistrz ligi
  • Essendon Football Club "The Bombers” – założony w 1872 roku, 16-krotny mistrz ligi
  • Western Bulldogs Football Club "The Bulldogs – założony w 1883 roku, 1-krotny mistrz ligi
  • Hawthorn Football Club "The Hawks” – założony w 1902 roku, 10-krotny mistrz ligi
  • Collingwood Football Club "The Magpies” – założony w 1892 roku, 14-krotny mistrz ligi
  • Carlton Football Club "The Blues” – założony w 1864 roku, 16-krotny mistrz ligi
  • North Melbourne Football Club "The Kangaroos” – założony w 1869 roku, 4-krotny mistrz ligi
  • Saint Kilda Football Club "The Saints” – założony w 1873 roku, 1-krotny mistrz ligi
  • Melbourne Football Club "The Demons” – założony w 1858 roku, 12-krotny mistrz ligi
Inne ważne wydarzenia sportowe w Melbourne
  • Grand Prix Australii – eliminacja mistrzostw świata Formuły 1
  • Boxing Day Test match – 26 grudnia każdego roku na MCG rozpoczyna się 5-dniowy krykietowy mecz międzypaństwowy z udziałem reprezentacji Australii.
  • Australian Open – jeden z czterech turniejów tenisowego Wielkiego Szlema
  • Melbourne Cup – jeden z najbardziej prestiżowych wyścigów konnych na świecie – jest to publiczne święto wolne od pracy w stanie Wiktoria zawsze w pierwszy wtorek listopada
Najważniejsze zespoły piłkarskie z Melbourne
  • South Melbourne FC – występuje w Victorian Premier League, czterokrotny mistrz kraju.
  • Melbourne Knights – występuje w Victorian Premier League, dwukrotny mistrz kraju.
  • Melbourne City FC – od sezonu 2010/11 jest drugim zespołem z Melbourne występującym w A-league. Założony jako Melbourne Heart FC.
  • Melbourne Victory – zespół, który reprezentuje Melbourne w najwyższej klasie rozgrywkowej, tj. A-League, dwukrotny mistrz kraju.


                                     

8. Popularne miejsca

  • stadion MCG Melbourne Cricket Ground. Od kwietnia do września są tu rozgrywane jeden lub dwa mecze futbolu australijskiego w tygodniu. Latem rozgrywane są tu mecze krykieta. Stadion MCG po przebudowie w ramach przygotowań do Igrzysk Wspólnoty Brytyjskiej ang. Commonwealth Games Melbourne 2006 może pomieścić 105 tysięcy kibiców.
  • Góry Dandenong – pasmo górskie leżące w granicach Melbourne najwyższy szczyt 660 m n.p.m., rejon lasów deszczowych porośniętych ogromnymi eukaliptusami oraz paprociami drzewiastymi. W górach zlokalizowana jest również wąskotorowa kolejka parowa Puffing Billy
  • platforma widokowa, umieszczona na wysokości 237 metrów na 55. piętrze wieżowca Rialto, oferująca spektakularny widok na miasto i okolice. Rialto jest najwyższy w Melbourne 251 metrów po ostatnio wybudowanej Eureka Tower 297 metrów.
  • Melbourne Park, miejsce rozgrywania corocznego turnieju tenisowego Wielkiego Szlema: Australian Open w styczniu.
  • Budynek Wystawy Królewskiej i Ogrody Carlton wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO jako pierwszy na tej liście obiekt w Australii będący dziełem rąk ludzkich, 2004.
  • Półwysep Mornington – półwysep okalający zatokę Port Phillip od wschodu, rejon mieszczący wiele znakomitych winnic, kilka parków narodowych, znakomite plaże zarówno nad oceanem, jak i nad zatoką oraz dzielnice Melbourne uznawane za najbogatsze dzielnice w całej Australii Portsea, Sorrento.


                                     

8.1. Popularne miejsca Okolice Melbourne

  • Ballarat, miasto ok. 80 tys. mieszkańców w 2004 roku będące centrum gorączki złota w latach 50. XIX w. oraz widownią zbrojnego powstania zbieraczy złota. Obecnie mieści się tu skansen będący repliką Ballarat z okresu gorączki złota Sovereign Hill.
  • Wisząca Skała – formacja skalna położona w pobliżu Mount Macedon na północ od Melbourne, rozsławiona w powieści Piknik pod Wiszącą Skałą oraz późniejszym filmie Petera Weira nakręconym na jej podstawie.
  • Great Ocean Road – malownicza droga wzdłuż wybrzeża oceanu na zachód od Melbourne, wraz z Dwunastoma Apostołami, grupą kolumn skalnych stojących w morzu w parku narodowym Port Campbell
  • Dolina Yarry – region wspaniałych lasów deszczowych oraz produkcji doskonałej jakości wina.
  • Góry Grampians – malownicze pasmo górskie położone ok. 300 km na zachód od Melbourne. Najwyższy szczyt William 1166 m n.p.m. Pasmo to jest południowo-zachodnim krańcem Wielkich Gór Wododziałowych
  • Phillip Island, miejsce rozgrywania motocyklowych Grand Prix Australii oraz lokalizacja kolonii pingwinów małych.
                                     

9. Osoby związane z miastem

  • Liam Hemsworth - aktor
  • Darja Gawriłowa - tenisistka
  • Vance Joy - wokalista
  • Abbey Lee - supermodelka, aktorka i muzyk
  • Kylie Minogue - piosenkarka
  • Chris Hemsworth - aktor
  • Mark Philippoussis - tenisista
  • Steve Irwin - przyrodnik