Poprzednia

ⓘ Stłuczenie




Stłuczenie
                                     

ⓘ Stłuczenie

Stłuczenie, kontuzja – jest to zamknięte uszkodzenie wewnętrznej struktury tkanki powstałe w wyniku urazu mechanicznego polegające na zgnieceniu komórek, rozerwaniu włókien substancji międzykomórkowej, uszkodzeniu naczyń i nerwów. Stłuczona tkanka jest niezdolna do pełnienia swojej funkcji. Objawy zależą od funkcji uszkodzonej tkanki.

                                     

1. Klasyfikacja

Wśród wielu typów kontuzji wyróżnia się dwie podstawowe grupy:

  • tzw. małe – mikrourazy powstające wskutek nadmiernej eksploatacji, jak przeciążenia, naciągnięcia czy naderwania np. mięśni podczas treningu siłowego.
  • tzw. duże – powstają w wyniku działania znaczących sił, a ich efektem jest często widoczna kontuzja, jak stłuczenie, skręcenie czy zwichnięcie

Stłuczenie zwykle jest mniej poważnym uszkodzeniem niż rana, skręcenie czy złamanie. Siła urazu nie jest w tym przypadku na tyle silna, by doszło do przerwania skóry, ścięgien i mięśni czy złamania kości. Grupami najbardziej narażonymi na wystąpienie kontuzji stłuczeń są osoby pracujące fizycznie oraz uprawiające sporty tak zawodowo, jak i amatorsko.

                                     

2. Objawy

Symptomy zwichnięcia i stłuczenia są zazwyczaj podobne, jednak zwichnięcie jest urazem o większym stopniu bolesności i zazwyczaj wymaga konsultacji lekarskiej w celu nastawienia, a także dłuższej kuracji pourazowej. Do podstawowych objawów kontuzji typu stłuczenie należą:

  • otarcie naskórka – możliwe, ale nie występujące w każdym przypadku.
  • upośledzenie funkcji obszaru objętego stłuczeniem;
  • bolesność samoistna i uciskowa;
  • podniesiona wrażliwość na dotyk w miejscu stłuczenia;
  • wzmożona ciepłota skóry w okolicy miejsca poddanego stłuczeniu;
  • obrzęk spuchnięcie stłuczonej okolicy - wynika głównie z uszkodzenia tkanek podskórnych;
  • wylewy podbiegnięcia krwawe w miejscu uszkodzenia naczyń krwionośnych – krwiaki zwane popularnie siniakami;
                                     

3. Leczenie

Siniaki zazwyczaj goją się samoistnie w ciągu 7–10 dni. Zmiana barwy chorego miejsca od czerwonej po żółtawą lub blado zieloną to efekt powolnego wchłaniania do krwiobiegu uszkodzonych komórek krwi. Aby przyspieszyć ten proces i zmniejszyć ból zaleca się okładanie stłuczonego miejsca zimnym kompresem, który zahamuje wewnętrzne krwawienie i zmniejszy obrzęk. Po ustąpieniu obrzęku można zastosować ciepłe okłady, których działanie przyspieszy regenerację uszkodzonych tkanek. Jeżeli jednak siniak jest rozległy, miejsce urazu wciąż obrzęknięte, a ból zwiększa się lub jest trudny do zniesienia, należy skonsultować się z lekarzem.

                                     

3.1. Leczenie Leczenie farmakologiczne

Pacjenci mogą sięgnąć po środki przeciwbólowe i ułatwiające gojenie się stłuczeń dostępne w postaci tabletek doustnych, rozpuszczalnych w wodzie do okładów czy maści zawierających arnikę, heparynę lub wyciąg z nasion kasztanowca stosowanych miejscowo. W bólach mięśni i stawów spowodowanych kontuzjami wywołanymi uprawianiem sportów, urazami stawów z naderwaniem więzadeł bez zwichnięcia oraz uszkodzeniami ścięgien i mięśni powstałych wskutek nadmiernego wysiłku zaleca się również doraźne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych NLPZ o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Dobrze sprawdzają się tu hydrożele zawierające np. ketoprofen lub inne preparaty zawierające: diklofenak, etofenamat. Zaletą hydrożeli podawanych na skórę jest ich konsystencja, która umożliwia stosowanie leku przy bolesnych zmianach zamiast maści o twardszej strukturze. Aplikacja przezskórna NLPZ może być stosowana zarówno jako monoterapia, jak i w połączeniu z terapią doustną, z tym, że leki podawane miejscowo mogą wywoływać mniej objawów niepożądanych.



                                     

3.2. Leczenie Leczenie fizjoterapeutyczne

Proste zabiegi fizjoterapeutyczne mogą pomóc w ograniczeniu bolesności i usprawnieniu kontuzjowanego stawu. Podstawową metodą terapeutyczną jest masaż połączony z wcieraniem odpowiedniej maści lub żelu może go wykonać nawet osoba nie będąca rehabilitantem. Poza tym – w zależności od rodzaju i stopnia nasilenia objawów urazu – zaleca się:

  • aplikacje limfatyczne z kinesiology tapingu;
  • bioptron;
  • ćwiczenia synergistyczne;
  • ćwiczenia izometryczne.
  • krioterapię;
  • elektroterapię;
  • magnetoterapię;

W przypadku większości stłuczeń leczenie zachowawcze – polegające na odciążeniu, schładzaniu w ostrej fazie, fizjoterapii i stosowaniu w pierwszym okresie niesteroidowych leków przeciwzapalnych – jest wystarczające i w ok. 80% przypadków prowadzi do wyleczenia.

                                     

4. Rokowanie

Stłuczenie goi się zazwyczaj bez powikłań. W niektórych przypadkach w wyniku stłuczenia stawu może jednak dojść do powstania choroby zwyrodnieniowej stawów, skostnienia czy krwiaka podokostnowego, tj. w obrębie okostnej – cienkiej błony pokrywającej powierzchnię kości w celach ochronnych. Skutkiem wylewu podokostnowego jest pogrubienie się okostnej. Natomiast w obrębie stłuczonych mięśni mogą powstać zwapnienia lub zwłóknienia, a blizna mięśnia może trwale upośledzić jego funkcję. Stłuczeniu biodra i kości ogonowej może towarzyszyć ostry ból utrudniający chodzenie i stanie.