Poprzednia

ⓘ Cysterna




Cysterna
                                     

ⓘ Cysterna

Cysterna – zbiornik do gromadzenia i przechowywania cieczy, zwykle wody. Najczęściej cysterny służyły do gromadzenia deszczówki. Ich wielkość i pojemność zależała od potrzeb mieszkańców.

                                     

1. Cysterna w Biblii

W Biblii hebrajskiej cysterny wspominane są bardzo często, Palestyna jest krajem o niewielkiej liczbie opadów, gromadzenie wody było zawsze w Ziemi Świętej sprawą życia lub śmierci. Cysterna to po hebrajsku bor. Należy odróżnić ją od beer, która może też być także zbiornikiem wodnym, w tym jednak przypadku mającym wewnętrzne źródło por. Jr 2.13; Prz 5.15; Iz 36.16. Puste cysterny były używane jako więzienia por. Jr 38.6; Lm 3.53; Ps 40.2; 69.15. Józef był przez braci spuszczony do cysterny Rdz 37.24 – bor.

Na terenie Izraela i Palestyny oraz innych krajów basenie Morza Śródziemnego zachowało się wiele cystern, niektóre są ogromnych rozmiarów por. Masada, Jerozolima Ecce Homo. Pod domami Starego Miasta w Jerozolimie znajdują się systemy cystern.

                                     

2. Budowa i używanie cystern

Cysterny budowane są w krajach, w których jest ograniczony dostęp do bieżącej wody. W dawnych czasach używano wody z cystern do celów kuchennych i higienicznych. Dzisiaj używa się wody z cystern przede wszystkim do nawadniania, ze względu na jej złą jakość. Cysterny, z których czerpie się wodę do celów gastronomicznych, są dziś wyposażane w filtry lub stosuje się inne metody w celu uzyskania wody o jak najlepszej jakości. Są w użyciu cysterny niezadaszone, jak również, te wyposażone w specjalny system kanałów, którymi deszczówka spływa do zbiornika centralnego. W tych przypadkach zaleca się zabezpieczenie wody przed dostępem komarów i alg, które wabione przez zbiornik, stają się przyczyną epidemii.

Niekiedy cysterny budowane są na dachach domów lub powyżej domu, w terenie, by woda mogła z nich spływać i zabezpieczać potrzeby człowieka. Niedobór wody uzupełniany jest w nich często ze studni i podziemnych zbiorników za pomocą pomp elektrycznych. Na przykład w Brazylii ten typ cystern był budowany z betonu, miał betonowe przykrycie średnica 5 cm z otworem, który umożliwiał usuwanie szlamu i insektów. Po II wojnie światowej do produkcji takiego typu cystern zaczęto używać plastiku.

By woda w cysternie była zdatna, używający jej muszą dbać o czystość zbiornika. Powinien on być regularnie sprawdzany, szczelnie zamknięty i często opróżniany. Cysterny czyści się roztworem chloru. W niektórych krajach zalecane jest napełnianie cystern wodą przywiezioną z innego miejsca. Jeśli woda nie jest sprawdzona, zaleca się by nie stosowano jej do celów gastronomicznych.

Wiele cystern używanych jest w Stanach Zjednoczonych do podlewania upraw szklarniowych. Niektóre kraje lub regiony, np. Bermudy czy Wyspy Dziewicze mają specjalne przepisy, które obligują budujących nowe domy do wyposażania ich w cysterny na wodę deszczową. W Japonii, Niemczech i Hiszpanii państwo stosuje specjalne ulgi podatkowe dla wyposażających domy w cysterny.

                                     

3. Znane cysterny

  • Yerebatan Sarnıcı w Stambule Turcja
  • Cysterny w Materze we Włoszech
  • Cysterna Struthion w Klasztorze Ecce Homo w Jerozolimie
  • Cysterny w Lleida w Katalonii Hiszpania
  • Cysterny w Falasarna na Krecie
  • Cysterna w Al-Dżadidzie w Maroku
  • Cysterna w Silves w Portugalii
  • Cysterna na Masadzie w Izraelu