Poprzednia

ⓘ Styl izabeliński




Styl izabeliński
                                     

ⓘ Styl izabeliński

Styl izabeliński – odmiana późnogotyckiego stylu w Hiszpanii, który wyodrębnił się za panowania Izabeli I Katolickiej i jej męża Ferdynanda.

Zjednoczenie Hiszpanii, ostateczne wyparcie Maurów z Półwyspu Iberyjskiego 1492 r. – zdobycie Grenady, pomyślnie zakończone wyprawy Krzysztofa Kolumba, żeglarza popieranego przez królową Izabelę stworzyły podstawy budowy silnego państwa. Bogactwo sprzyjało rozwojowi architektury. Popierany przez parę królewską program budowy szeregu katedr w okresie od połowy XV wieku do końca XVI wieku zaowocował ukształtowaniem stylu nazywanego od imienia królowej, stylem izabelińskim. Charakteryzuje go połączenie elementów stylu mudejar z flamandzkimi motywami dekoracyjnymi. Widoczne są w nim także pewne cechy wspólne ze schyłkowym okresem architektury gotyckiej Anglii i późnogotyckim stylem flamboyant. W okresie schyłkowym pojawiają się elementy charakterystyczne dla renesansu.

Jest to architektura stworzona przez miejscowych budowniczych i mistrzów sprowadzonych z Niemiec, Flandrii i Francji. Najważniejsi twórcy tego okresu i ich przykładowe dzieła:

  • franciszkański kościół San Juan de los Reyes w Toledo, początkowo przeznaczony na miejsce pochówku królewskiej pary. Zbudowany w latach 1477 – 1496. Jego elewację zdobią zawieszone w blendach łańcuchy symbolizujące uwolnienie chrześcijan. Nad skrzyżowaniem naw znajduje się ośmioboczna wieża wsparta na gwiaździstym sklepieniu. Zróżnicowane łuki: trójlistne portal wejściowy, podwójne z kotarowym przegięciem w ośli grzbiet np. Portal Weroniki, kotarowe dla obramowania licznych detali rzeźbiarskich, stalaktytowe dekoracje charakterystyczne dla architektury islamu, skomplikowany maswerk, reliefy o motywach roślinnych, herby królewskie na ścianach transeptu dekoracja heraldyczna występuje także w kaplicy King’s College w Cambridge tworzą niepowtarzalne dzieło o niezwykle bogatej ornamentyce.
  • pałac Infantado w Guadalajarze, dekoracje powstały przy współpracy z Egasem Cuemanem
  • Juan Guas
  • Simón de Colonia
  • ośmioboczna kaplica Capilla del Constable katedry w Burgos, zbudowana w latach 1482 do ok. 1494 posiada pewne cechy wspólne z kościołem San Juan de los Reyes: maswerk w stylu flamboyant, łuki w kształcie oślego grzbietu, heraldyczne dekoracje. Gwiaździste sklepienie w środkowej części posiada ażurowe żebrowanie nawiązujące do architektury islamu.
  • zachodnia fasada kościoła San Pablo w Valladolid
  • rzeźbiarz Gil de Siloé – fasada dominikańskiego kolegium San Giorgio w Valladolid obecnie Muzeum Narodowe
  • Enrigue Egas – Kaplica Królewska Capilla Real w katedrze w Grenadzie, zbudowana w latach 1506 – 1521