Poprzednia

ⓘ Edukacja zróżnicowana




Edukacja zróżnicowana
                                     

ⓘ Edukacja zróżnicowana

Edukacja zróżnicowana ze względu na płeć – sposób kształcenia opierający się na pedagogicznym założeniu, że chłopcy i dziewczęta od pewnego wieku uczą się i rozwijają inaczej i potrzebują innego podejścia w szkole. Celem tego modelu edukacyjnego jest wyrównanie szans edukacyjnych obu płci.

                                     

1. Formy edukacji zróżnicowanej

Edukacja zróżnicowana uwzględnia różne formy jej realizacji:

  • tworzenie odrębnych placówek dla chłopców i dla dziewcząt.
  • tworzenie klas zróżnicowanych dual academies na wybrane przedmioty;
                                     

2. Historia

Edukacja zróżnicowana dominowała do połowy XX w., szczególnie w szkolnictwie średnim i wyższym.

W latach sześćdziesiątych XX wieku w krajach Europy Zachodniej w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii i Nowej Zelandii niemal całkowicie zastąpiono model zróżnicowany modelem koedukacyjnym. Wobec krytyki tego modelu część szkół prywatnych powraca do rozdziału płci.

Na początku XXI w. w edukacji zróżnicowanej pojawił się termin antropologii diadycznej. Według tej koncepcji płeć różnicuje ludzi tak bardzo, że każda z obu płci posiada swoją własną "antropologię".

                                     

3. Wymieniane zalety

Wśród zalet edukacji zróżnicowanej ze względu na płeć, zwolennicy tej koncepcji wymieniają:

  • większą wydajność w nauce zarówno chłopców, jak i dziewcząt;
  • metodykę kształcenia lepiej dostosowaną do płci;
  • brak zachowań rywalizacyjnych, aby "zaistnieć", "pokazać się" osobom drugiej płci.
  • szacunek dla etapów dojrzewania każdej płci;
                                     

4. Wymieniane wady

Wady edukacji rozdzielnej, na jakie wskazują jej przeciwnicy, to:

  • brak integracji pomiędzy osobami różnej płci w szkole;
  • brak przygotowania młodzieży do współpracy z osobami płci przeciwnej w życiu dorosłym.
                                     

5. Badania naukowe

Większość badań wskazuje, że choć istnieją drobne różnice w budowie mózgu osobnika płci męskiej i żeńskiej, to wynikające stąd różnice w percepcji i przetwarzaniu informacji przez chłopców i dziewczęta są znacznie mniejsze, niż indywidualne różnice między dziećmi tej samej płci. W przypadku osób dorosłych różnice sprawności intelektualnej między płciami przestają mieć jakiekolwiek znaczenie.

Przeprowadzone w Wielkiej Brytanii badania nie wykazały, aby chłopcy lub dziewczęta wybierali inne przedmioty lub mieli lepsze wyniki w nauce w zależności od tego, czy uczą się w szkołach koedukacyjnych, czy realizujących koncepcję edukacji zróżnicowanej. Istnieją bardzo dobre szkoły oparte na obu tych koncepcjach. Podstawowymi czynnikami są zdolności uczniów, środowisko, z jakiego się wywodzą oraz kwalifikacje nauczycieli. Autorzy przytaczanego badania przebadali szczegółowo argumenty zwolenników edukacji zróżnicowanej i stwierdzili, że zazwyczaj są to argumenty nieadekwatne lub wybiórczo przedstawiane.

Dotyczy to np. badań naukowych prowadzonych od początku lat 90., mających dowodzić, że dzieci ze szkół zróżnicowanych ze względu na płeć osiągają lepsze rezultaty niż dzieci ze szkół mieszanych.

O społecznych korzyściach płynących z edukacji zróżnicowanej pisał np. amerykański badacz Cornelius Riordan, powołując się na socjologa społecznego Jamesa Colemana.



                                     

6. Edukacja zróżnicowana nieformalna

Istnieje szereg organizacji promujących edukację zróżnicowaną ze względu na płeć. Należą do nich m.in. Federacja Skautingu Europejskiego czy ZHR.

Na stronie FSE czytamy: Aby stworzyć dobre warunki dla wychowania chłopców i dziewcząt, i uszanować naturalne zróżnicowanie rozwoju psychofizycznego obu płci, Stowarzyszenie postanowiło zaproponować rodzicom umieszczenie dziewcząt w jednostkach żeńskich, a chłopców w jednostkach męskich.

                                     

7. Edukacja zróżnicowana na świecie

Edukacja zróżnicowana w innych krajach świata

  • W Korei Południowej wiele szkół publicznych jest zróżnicowanych ze względu na płeć.
  • W Izraelu większość szkół religijnych jest zróżnicowana
                                     

7.1. Edukacja zróżnicowana na świecie Edukacja zróżnicowana w USA

W USA w roku 2001 wprowadzono poprawki do uchwalonej w 1972 roku ustawy edukacyjnej, które zniosły wcześniejszy nakaz koedukacji w szkołach publicznych. Przeznaczono również 450 mln USD rocznie na wsparcie edukacji zróżnicowanej w tych szkołach.

W rezultacie liczba szkół zróżnicowanych wzrosła z 4 w 1998 r. do 540 w 2009 r., według danych ze strony internetowej National Association for Single Sex Public Education

                                     

7.2. Edukacja zróżnicowana na świecie Edukacja zróżnicowana w Europie

Jak podaje raport Komisji Europejskiej o edukacji w Europie z grudnia 2009, w Europie jedynie w kilku krajach istnieją publiczne szkoły zróżnicowane:

  • 27 w Grecji
  • 120 w Irlandii
  • ponad 500 w Wielkiej Brytanii np. Eton College, Harrow School
  • 25 na Malcie

Jak podaje raport, w Wielkiej Brytanii i Irlandii istnieje tradycja uważania szkół zróżnicowanych za "lepsze".

W Irlandii widać spadek popularności edukacji zróżnicowanej. W 1975 r. 60% dzieci uczyło się w podstawówkach zróżnicowanych, w 2005 r. – 20%.

Jak podaje raport, w całej Europie istnieją prywatne szkoły zróżnicowane. W większości przypadków są to szkoły wyznaniowe.

                                     

7.3. Edukacja zróżnicowana na świecie W Polsce

Wiele szkół w Polsce przyjęło model edukacji zróżnicowanej. Są to np.

  • Gimnazjum i Liceum Sióstr Nazaretanek w Warszawie – szkoła żeńska
  • Placówki stowarzyszenia SKWER Stowarzyszenie Kulturalne Wspierania Edukacji i Rozwoju. Projekt edukacyjny www.fregata.edu.pl
  • Szkoła Podstawowa dla Chłopców Fregata
  • Prywatna Żeńska Szkoła im. Cecylii Plater-Zyberkówny w Warszawie
  • Placówki Stowarzyszenia Sternik
  • Szkoła Podstawowa dla Dziewcząt Fregata
  • Szkoły w Szczecinie
  • Szkoła Podstawowa dla Chłopców "Nawigator"
  • Szkoła Podstawowa dla Dziewcząt "Fale"
  • Szkoła Podstawowa dla Chłopców Kuźnica
  • Szkoła dla chłopców ISKRY we Wrocławiu
  • Szkoła Podstawowa dla Dziewcząt Płomień
  • Szkoły w Katowicach Stowarzyszenie Na Rzecz Edukacji i Rodziny WĘGIELEK
  • Szkoła Podstawowa Skała w Bielsku-Białej Bielskie Stowarzyszenie Wspierania Edukacji i Rodziny "Światło"

W sierpniu 2011 roku z inicjatywy kilku osób, zaangażowanych w promowanie Edukacji Zróżnicowanej, powstał Pierwszy w Polsce serwis informacyjny o Edukacji Spersonalizowanej i Zróżnicowanej SESiZ. Jego celem jest promowanie tego modelu nauczania poprzez współpracą z placówkami edukacyjnymi korzystającymi z tej formy edukacji.

Jednym ze stowarzyszeń promujących edukację zróżnicowaną w Polsce jest Stowarzyszenie Sternik

W dniach 7-8 października 2011 w Warszawie odbył się światowy kongres edukacji zróżnicowanej, na którym wystąpiło ponad trzydziestu prelegentów z całego świata.



                                     

7.4. Edukacja zróżnicowana na świecie Edukacja zróżnicowana w innych krajach świata

  • W Korei Południowej wiele szkół publicznych jest zróżnicowanych ze względu na płeć.
  • W Izraelu większość szkół religijnych jest zróżnicowana
                                     

8. Stowarzyszenia

Najważniejsze stowarzyszenia oraz strony promujące ten model kształcenia:

  • NASSPE, National Association for Single Sex Public Education ang.