Poprzednia

ⓘ Juma




                                     

ⓘ Juma

Juma – określenie i zjawisko wieloznaczne:

  • urządzenie do przeciwdziałania kradzieży piwa przez barmanów, tzw. licznik piwa juma box.
  • przedmiot pochodzący z kradzieży;
  • przestępstwo polegające na dokonywaniu kradzieży związanej z przemytem, wykonywanej za zachodnią granicą Polski w okresie PRL;
                                     

1. Historia

Słowo to wywodzi się z rejonów nadgranicznych. Określało rodzaj przestępstwa polegający na kradzieży towarów w zachodnich wtedy sklepach, głównie w niemieckich. W trakcie ewolucji było używane również do określania kradzieży luksusowych aut na terytorium Niemiec i przetransportowaniu ich do Polski. W każdym z przypadków element kradzieży poza terytorium Polski był najbardziej istotny i nadawał znaczenia temu słowu, odróżniając go od standardowej kradzieży. Zwany był wtórnym, słowiańskim, sprawiedliwym podziałem dóbr osobistych.

Przypuszcza się, że samo słowo juma pochodzi od określenia pociągu PKP, którym wyjeżdżano z Zielonej Góry do Berlina, który odjeżdżał o 15:10, co kojarzone było z westernem 15:10 do Yumy.

Przez długi czas juma uznawana była za proceder początkujących przestępców. Z upływem czasu słowo to rozszerzyło swoje znaczenie oraz zasięg terytorialny i oznaczało w zorganizowanych gangach wejście do sklepów w Niemczech, w charakterze klientów, kradzież drobnych przedmiotów, niejednokrotnie o wysokiej wartości. W XXI w. jest to praktykowane przez pewne grupy działające na terenie Unii Europejskiej.

Proceder ten został przedstawiony w polskim filmie z 2012 pt. Yuma.

                                     

2. Kultura

Słowo to, jako synonim slangu środowisk przestępczych i młodzieżowych z tamtych lat, często jest wykorzystywane w kulturze masowej.

Grupa muzyczna Cinq G zatytułowała tak swój album wydany w 2007 roku. Do tego procederu nawiązuje także między innymi Kazik Staszewski w utworze "Gdy mam co chcę, wtedy więcej chcę” z płyty 12 groszy:

                                     

3. Słowniki

Słowo zostało umieszczone w Praktycznym słowniku współczesnej polszczyzny red. Halina Zgółkowa, Wydawnictwo Krupisz 1994–2005 oraz w Słowniku nazw własnych red. Jan Grzenia, PWN 2002.