Poprzednia

ⓘ Gwara góralska




                                     

ⓘ Gwara góralska

Gwara góralska – nieprecyzyjny, potoczny termin określający gwary mieszkańców Polskich Karpat, zwykle jednak utożsamiany z gwarą podhalańską.

W pracach językoznawczych nie wyróżnia się jednej gwary góralskiej, lecz szereg odmiennych gwar:

  • gwara górali śląskich
  • gwara orawska
  • gwara podhalańska
  • gwara górali łąckich
  • gwara spiska
  • gwara sądecka
  • gwara zagórzańska
  • gwara żywiecka
  • gwara jabłonkowska
  • gwara cieszyńska

Gwary góralskie posiadają pewne cechy wspólne związane ze specyfiką gospodarki na tych terenach kolonizacja wołoska, z sąsiedztwem języka słowackiego i czeskiego, a także z izolacją od dużych ośrodków centralnej Polski. I tak np. kolonizacja wołoska przyniosła wyrazy baca gwara śląska z Istebnej bacz i a czy sałas śl. sałasz, język słowacki – końcówkę -me w 1 os. l. mn., zaś izolacji od centralnej Polski można przypisać zachowanie różnych wyrażeń staropolskich, np. wiecerza śl. wiecz i erza, czy też zachowanie archaicznej wymowy po staropolskich spółgłoskach miękkich cz, sz, ż, np. cisty śl. czisty.

Gwary góralskie zaczęły ewoluować w XIII-XIV wieku, kiedy ludność niemiecka porozumiewała się ze słowiańską. W późniejszym czasie wpływ na nią mieli Wołosi. Najsilniejszy wpływ na te gwary miał jednak w ostatnich stuleciach język słowacki. Gwary te mogą mieć również wiele cech wspólnych z językiem staropolskim.

                                     
  • Gwara cieszyńska ciesz. po naszymu, cieszyńsko rzecz jedna z gwar śląskich, zaliczana do etnolektu śląskiego. Charakteryzuje się dużymi wpływami czeskimi
  • Gwara warmińska warnijsko godka część dialektu mazowieckiego języka polskiego powstała w wyniku wymieszania się różnych gwar polskich, którymi mówili
  • Gwara poznańska gwara języka polskiego charakterystyczna dla mieszkańców Poznania i części Poznańskiego. Elementy tożsame z gwarą poznańską, będące
  • turystów. Nazwa pochodzi z gwary góralskiej w której tym mianem określa się wóz góralski Fasiąg jest gwarową, góralską odmianą wyrazu Wasąg Komercyjne
  • zakopiańskim wpisana do rejestru zabytków w 1983. Nazwa koliba to w gwarze góralskiej szałas pasterski. Inwestorem był Zygmunt Gnatowski, budorzami inaczej
  • Gwara mazurska maz. mazurská gádka mazurská gádkia gwara używana przez Mazurów na północnym obszarze zasięgu dialektu mazowieckiego języka polskiego
  • Gwara jabłonkowska gwara etnolektu śląskiego używana w południowej części historycznego regionu Śląska Cieszyńskiego, w okolicach Jabłonkowa w Czechach
  • Gwara kramska gwara języka polskiego występująca w miejscowości Kramsk i jej okolicach we wschodniej Wielkopolsce. Gwara ta jest silnie związana z gwarą
  • Gwara Mazurów wieleńskich - gwara dialektu wielkopolskiego, jedyna na obszarze dialektalnej Wielkopolski charakteryzująca się mazurzeniem. Cecha ta wskazuje

Użytkownicy również szukali:

pozdrowienia po góralsku, śmieszne powiedzonka góralskie,

...
...
...