Poprzednia

ⓘ Józef Łobodowski




Józef Łobodowski
                                     

ⓘ Józef Łobodowski

Józef Łobodowski – współczesny polski poeta, autor liryki głęboko wizyjnej, proroczej i patetycznej, prozaik, publicysta, tłumacz. Publikował pod pseudonimami: Krawczenko, Maiński, Marienholz, Pszonka, Stefan Kuryłło, Szperacz.

Laureat Nagrody Młodych Polskiej Akademii Literatury za rok 1937. Uczestnik kampanii wrześniowej, wieloletni korespondent z Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. Uznawany za skandalistę swoich czasów.

Łobodowski był jednym z niewielu poetów czasów międzywojennych, którzy odnawiali związki współczesnej liryki polskiej z tradycją szkoły ukraińskiej polskiego romantyzmu. Najczęstszym tonem wierszy Łobodowskiego był przy tym skrajny pesymizm oraz ciemny katastrofizm dziejów, ponad którym autor wznosi się wieszczym tonem starotestamentowych proroków. Zdobyło mu to wśród krytyki literackiej opinię "wizjonera par excellence”. Jego poezje zwykle przybierały postać rozbudowanej, nasyconej obrazami poetyckiej epistoły, raz pełnej heroicznych wezwań i wybuchów uczucia, innym razem zmierzającej w stronę publicystyki. W przeciwieństwie do apokaliptycznej części twórczości, jego wiersze kozackie i orientalne głosiły swoisty élan vital oparty na dzikości życia, porywczości serca i płomiennej miłości.

W pamięci kolejnych pokoleń Łobodowski utrwalił się jako wieczny buntownik, cygan i tułacz; zyskał zresztą kluczowy dla jego recepcji przydomek "ostatniego romantyka”. Jego literackim mottem był fragment wiersza Dedykacja: "ja jestem z tych, co wiersze tylko za połowę życia biorą, a później skaczą ku dzikich koni grzywom”.

                                     

1. Życiorys

Urodził się w Purwiszkach, następnie z rodzicami mieszkał w Lublinie, a w momencie wybuchu I wojny światowej wyjechali do Moskwy. Uczęszczał do II Liceum Ogólnokształcącego w Lublinie wtedy gimnazjum męskie im. Hetmana Jana Zamoyskiego. W 1917 r. wyjechali do Jejska na południu Rosji i tam przybywali do 1922 r. kiedy w ramach repatriacji wrócili do Polski i zamieszkali w Lublinie.

Często karany prawnie za swoją twórczość, jego tomiki nieraz podlegały konfiskacie. Debiutował w 1931 tomikiem O czerwonej krwi, który to został skonfiskowany przez lubelską cenzurę. W 1932 roku został relegowany z KUL. Od 1935 roku związał się z ruchem prometejskim, w 1938 roku wspierał wojewodę Henryka Józewskiego w realizacji jego koncepcji prometejskich. Za publikację Demonom nocy 1935 został w 1937 laureatem Nagrody Młodych Polskiej Akademii Literatury. W latach 1937-1938 redaktor czasopisma "Wołyń” w Łucku. Protestował przeciwko niszczeniu cerkwi prawosławnych.

We wrześniu 1939 roku wziął udział w kampanii wrześniowej i 19 IX wraz z brygadą gen. Maczka wycofał się na Węgry. Po kilku ucieczkach z węgierskich obozów internowania przedostał się do Francji, gdzie został aresztowany i osadzony w więzieniu wojskowym w Paryżu.

W 1941 roku wyjechał do Hiszpanii, gdzie spędził resztę życia. Jako antykomunista znany ze swoich ostrych antykomunistycznych wystąpień był jednym ze współzałożycieli Sekcji Polskiej Radia Madryt. W londyńskich "Wiadomościach” Mieczysława Grydzewskiego zamieszczał cykl swoich felietonów Worek Judaszów. Publikował także w paryskiej "Kulturze” i odegrał znaczącą rolę w budowaniu powojennego dialogu polsko-ukraińskiego. Był regularnym autorem tekstów w londyńskim "Tygodniu Polskim” i "Orle Białym” Tłumaczył dzieła m.in. św. Jana od Krzyża, Federica Garcíi Lorki, Anny Achmatowej, Josifa Brodskiego, Aleksandra Sołżenicyna. Uznany przez Ukraińców "za łącznika między literaturą polską i ukraińską”. Jego Pieśń o Ukrainie na język ukraiński przełożył poeta Swiatosław Hordyński. Podpisał list pisarzy polskich na Obczyźnie, solidaryzujących się z sygnatariuszami protestu przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej List 59.

Zarządzeniem z 11 listopada 1985 Prezydenta RP na uchodźstwie Edwarda Raczyńskiego został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski za wieloletnią działalność na niwie kultury polskiej.

                                     

2. Publikacje

  • Rozmowa z ojczyzną 1935
  • Żywot człowieka gwałtownego
  • Jarzmo kaudyńskie 1961
  • Kasydy i gazele 1961
  • Pieśn o Ukrainie 1958
  • Modlitwa za wojnę 1946
  • Rachunek sumienia 1987
  • Demonom nocy 1936
  • Uczta zadżumionych 1954
  • Pamięci Sulamity 1987
  • Dwie książki 1984
  • W połowie wędrowki 1972
  • Dytyramby patetyczne 1988
  • O czerwonej krwi 1931
  • W przeddzień 1932