Poprzednia

ⓘ 37 Łęczycki Pułk Piechoty




37 Łęczycki Pułk Piechoty
                                     

ⓘ 37 Łęczycki Pułk Piechoty

37 Łęczycki Pułk Piechoty im. ks. Józefa Poniatowskiego – oddział piechoty Wojska Polskiego II RP.

W swej tradycji pułk nawiązywał do 4 pułku piechoty Księstwa Warszawskiego. Zalążek pułku powstał w Przemyślu w listopadzie 1918. Od 25 lutego 1919 nosił nazwę 37 pułku piechoty, a w latach 1920–1937 – 37 pułku piechoty Ziemi Łęczyckiej. W wojnie polsko-ukraińskiej walczył o otwarcie drogi do broniącego się Lwowa zajmując Gródek Jagielloński a następnie brał udział w walkach o Sambor, Drohobycz i Stanisławów, nad Dniestrem i Zbruczem.

W wojnie polsko-bolszewickiej, do lipca 1920, brał udział w walkach pod Korosteniem, Koziatynem i Żukowcem, nad Berezyną, Niemnem i Bugiem. W sierpniu uczestniczył w zwycięskim boju pod Baboszewem, po czym został przetransportowany w rejon Lwowa, gdzie po ciężkich walkach zajął Rohatyn i w pogoni za nieprzyjacielem doszedł do Wiśniowca. Po zakończonej wojnie został rozlokowany w Kutnie i Łęczycy.

W przewrocie majowym 1926 wziął udział w walkach w Warszawie po stronie marszałka Józefa Piłsudskiego.

W składzie Armii "Poznań”, a później Armii "Pomorze” brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Od Wągrowca przez Inowrocław, okolice Kutna dotarł na pola bitwy nad Bzurą, gdzie walczył do 18 września 1939, po czym resztki pułku przekroczyły Bzurę i przez Puszczę Kampinoską dotarły do Warszawy. Po kampanii wrześniowej pułk został rozwiązany.

                                     

1. 4 Pułk Piechoty Księstwa Warszawskiego w latach 1806-1813

Historia 37 pułku piechoty sięga czasów napoleońskich i Księstwa Warszawskiego, gdyż 37 pp przejął tradycje bojowe 4 pułku piechoty Księstwa Warszawskiego z lat 1806-1813.

4 pp brał udział w walkach na Pomorzu, północnym Mazowszu oraz w rejonie Narwi i Bugu. Walczył też w bojach o Grudziądz i nad Narwią. Od grudnia 1808 pułk walczył w Hiszpanii pod dowództwem płk Feliksa Potockiego. Pułk bił się w Starej i Nowej Kastylii, Asturii i Królestwie León. 4 pp brał udział w bitwach pod: Almaraz, Consuegrą, Talaverą, Fuengirolą, Almonacid, Ocaną w prowincji Toledo, Coien Monbellą i Ximenes de la Frontare.

4 pp brał też udział w wyprawie na Moskwę. Toczył walki o Czaśniki, Krasnoje, pod Smoleńskiem i nad Berezyną w trakcie odwrotu Napoleona. Poniósłszy ciężkie straty trafił pod Poznań celem dokonania uzupełnień. Następnie w ramach Korpusu gen. Jana Henryka Dąbrowskiego walczył pod Szpandawą, Belzig, Jüterbog, Wittenbergą, Düben i Lipskiem. Po zakończeniu działań żołnierze zdziesiątkowanego 4 pp powrócili do kraju w ramach innych jednostek.

                                     

2. Utworzenie 37 pułku piechoty i pierwsze boje

Po rozpadzie Austro-Węgier 28 października 1918 powstała w Krakowie Polska Komisja Likwidacyjna, która organizowała w Galicji polskie struktury administracyjne i wojskowe. W Przemyślu powstała 1 listopada 1918 Rada Rządząca i Komenda Placu, które zaczęły organizować wojsko polskie i administrację. W koszarach po c. i k. 45 pułku piechoty zaczęto zbierać luźne oddziały wojskowe i na ich bazie powstał zalążek 37 pułku piechoty. Pierwszym dowódcą oddziału został porucznik saperów Leon Kazubski, 3 listopada 1918 odbity uwolniony z miejscowego więzienia, który następnie został komendantem placu wart i koszar oddziałów polskich na Zasaniu w Przemyślu, od 5 listopada dowódca wszystkich sił zbrojnych i komendant Przemyśla.

Około 7 listopada 1918 wykształcił się pułk piechoty w Przemyślu, któremu dowódca por. Kazubski 9 listopada nadał nazwę 18 pułk strzelców. Dowódcami batalionów byli wówczas: I – ppor. Zając, II – ppor. Dudziński, III – Marian Doskowski. Żołnierze przeszli chrzest bojowy w walkach z Ukraińcami w dniach 9–11 listopada 1918 na przemyskim Zasaniu. 13 listopada 1918 pułk zmienił nazwę na 10 pułk piechoty.

Przybyłym w listopadzie 1918 do Przemyśla batalionem zapasowym b. austriackiego 10 pułku piechoty dowodził wówczas kpt. Wilhelm Zwonarz, który pod koniec tego miesiąca był tymczasowym komendantem tzw. 10 pułku piechoty "Dzieci Przemyskich”. W 30 listopada cieszący się szacunkiem podkomendnych por. Kazubski został odwołany ze stanowiska dowódcy pułku, a nowym dowódcą został tego dnia ppłk Adam Jaroszewski.

Część pułku walczyła o otwarcie drogi do broniącego się Lwowa w Grupie ppłk Tokarzewskiego-Karaszewicza, zaś pozostali toczyli walki w rejonie Niżankowic, Siedlisk i Medyki, a także Chyrowa. Pułk zdobył Stodółki, Uherce Niezabitowskie, Czerlany i Lubień Wielki. Utrzymał też Gródek Jagielloński oraz obronił przed wojskiem ukraińskim połączenie kolejowe Lwów–Przemyśl.

25 lutego 1919 roku dokonano zmiany nazwy pułku – odtąd nosił nazwę 37 pułku piechoty. Wiosną 1919 roku pułk zdobył Sambor i Drohobycz. Brał też udział w zdobyciu miasta Stanisławów. Od 13 do 16 czerwca 1919 pułk bronił przepraw nad rzeką Dniestr.

Od 28 czerwca brał udział w walkach nad rzeką Zbrucz, a w lipcu 1919 przerzucony został na front wołyński, gdzie toczył walki z oddziałami ukraińskimi. Od 5 sierpnia pełnił rolę zabezpieczającą. 3 kwietnia 1920 dowódcą 37 pułku piechoty został mjr Józef Kuś.

                                     

3. Udział w wojnie polsko-bolszewickiej

Pułk znalazł się w składzie 4 Dywizji Piechoty, która miała za zadanie zająć w czasie ofensywy polskiej miasto Korosteń. 37 pp zajął węzeł kolejowy i inne wyznaczone tereny, a następnie umocnił się pozostając w odwodzie swej dywizji do czasu zajęcia Kijowa.

W związku z kontrofensywą sowiecką i III batalion 21 maja 1920 wyruszyły nad Berezynę, gdzie powstrzymywały ataki Sowietów w kierunku na Mińsk. W bitwach pod Borowiną i Żukowcem 26 maja 1920 pułk zadał napastnikom poważne straty. Nad Berezyną pułk walczył do 7 czerwca 1920 tocząc bitwy pod Murawą, Czerniewiczami i pod Wielkim Stachowem 3 czerwca 1920. Spod Wielkiego Stachowa przez Zamosze, Zawidne i Mińsk pułk pomaszerował do stacji Grodzianki. Tydzień później przetransportowany został na stację Ratmirowicze i podporządkowany dowódcy 14 Dywizji Piechoty Wielkopolskiej, w składzie której miał wziąć udział w natarciu na przedpolu Bobrujska. Do zaplanowanego działania nie doszło na skutek przerwania frontu przez bolszewików. Odwrót rozpoczął się 7 lipca 1920.

Część oddziałów wycofywało się do miejscowości Miratycze przez Mińsk i Niemen. i III batalion po próbie zdobycia Słonimia wycofały się na zachód w ramach 4 DP. III batalion zdobył Kazimierz Litewski, a następnie po ciężkich walkach pod wsią Wierzchy przedarł się do wsi Stawy w pobliżu Bugu, gdzie połączył się z I batalionem. Bataliony te wkrótce ponownie rozdzieliły się: I batalion trafił do VIII Brygady Piechoty, a III do odwodu II Brygady Jazdy. 4 sierpnia 1920 pułk odniósł sukcesy w czasie próby – podjętej przez 4 Armię – wyrzucenia bolszewików za Bug. Pułk wycofano w rejon miasta Siedlce.

II batalion por. Beniamina Kotarby z kompanią techniczną pozostawał poza pułkiem od 21 maja 1920. Na początku obsadził Korosteń, a po otrzymaniu rozkazu wycofał się do Koziatyna. Następnie po przegrupowaniu brał udział w nieudanym ostatecznie, choć z początku obiecującym, ataku na Korzec.

Pod naciskiem Sowietów, a w szczególności konnicy Budionnego 3 i 6 DP rozpoczęły odwrót na zachód. II batalion, stanowiąc straż tylną, został okrążony i zniszczony przez kawalerię sowiecką. Poległo i dostało się do niewoli 10 oficerów i 374 szeregowych. 22 lipca 1920 resztki II batalionu dotarły do Siedlec, gdzie dowództwo objął ppłk Michał Remizowski, a następnie do Łęczycy i Kutna. Tam został odtworzony. 13 sierpnia 1920 batalion stawił się w Górze Kalwarii, gdzie stacjonowały już bataliony i III.

W Pilawie pułk otrzymał wzmocnienie w postaci jednej kompanii marszowej- Harcerskiej Kompanii Szturmowej 37 pułku piechoty Ziemi Łęczyckiej- złożonej głównie z ochotników uczniów I Liceum Ogólnokształcącego im. Gen. J.H. Dąbrowskiego i harcerzy z I Kutnowskiej Drużyny Wędrowniczej im. T. Rejtana z Kutna, Mieczysławowa i Łęczycy. W tym czasie pułk skutecznie bronił dostępu do przeprawy mostowej w Górze Kalwarii. W walkach tych wzięli udział też młodzi żołnierze z ochotniczej kompanii. 19 sierpnia 1920 żołnierze 37 pułku piechoty przerzuceni zostali koleją w rejon Płońska, gdzie wzięli udział w zwycięskiej bitwie pod Baboszowem. Szczególnym męstwem odznaczyła się tam kompania ochotnicza.

W czasie, kiedy Bitwa Warszawska zakończyła się pełnym zwycięstwem i armie polskie przeszły do pościgu za wrogiem, na froncie południowym pod Lwowem toczyły się nadal ciężkie walki. W celu powstrzymania ewentualnej ofensywy wojsk sowieckich przerzucono w ten rejon 4 Dywizję Piechoty, a w jej składzie pułk, który został skierowany do Chodorowa. 7 września 1920 pułk stacza ciężkie walki z oddziałami sowieckimi zagrażającymi linii kolejowej Lwów – Chodorów. Zdobył kolejno: Knihynicze, Nowosielce, Okrześnice. Nazajutrz przystępuje do forsowania rzeki Stryj, z zamiarem zajęcia miejscowości Rohatyn, co nastąpiło 9 września 1920.

Pamięć tych walk, w których po raz pierwszy w czasie wojny polsko-bolszewickiej wzięły udział wszystkie bataliony razem, pułk uwiecznił obierając datę 9 września za dzień święta pułkowego. Jeszcze przez kolejne dni broni Rohatyna przed kontratakami oddziałów sowieckich. Pułk, uzupełniony trzema kompaniami marszowymi w dniu 13 września, w składzie 4 Dywizji Piechoty, w pościgu za nieprzyjacielem doszedł do Wiśniowca, by 25 września, transportem kolejowym, przebazować się do Grodna jako odwód naczelnego dowództwa. Skierowany przez 2 Dywizję Piechoty Legionów, w dniu 12 listopada pułk przez Grodno i Łomżę odszedł do Ostrołęki, gdzie do 28 kwietnia 1921 pełnił służbę graniczną, po czym wrócił do Kutna i Łęczycy.



                                     

4. Pułk w okresie pokoju

Dowództwo i sztab pułku, oraz bataliony II zostały rozlokowane na terenie Okręgu Korpusu Nr IV w Kutnie, w koszarach po byłym rosyjskim 4 pułku strzelców, III batalion został zakwaterowany w Łęczycy w budynku poklasztornym. Koszary były ciasne, brakowało wielu podstawowych sprzętów, koszary nie były skanalizowane, nie było placu ćwiczeń, stosownych magazynów a strzelnica miała długość zaledwie 100 m. Pod koniec 1921 zmienił się dotychczasowy przydział pułku. Został on włączony do 26 Dywizji Piechoty wraz z 10 pułkiem piechoty, 18 pułkiem piechoty i 26 pułkiem artylerii lekkiej. Ten przydział pozostał aktualny do wybuchu drugiej wojny światowej. Wśród przychodzących corocznie rekrutów znajdował się spory odsetek analfabetów, dla których zorganizowano szkołę prowadzoną przez oficerów i podoficerów zawodowych. Święto pułku początkowo obchodzono 9 września, na pamiątkę zwycięstwa pod Rohatyniem, zaś od 1934 – 26 maja, w rocznicę innej zwycięskiej bitwy stoczonej w 1920 pod Żukowcem.

W związku z napiętą sytuacją społeczną, w okresie od października do grudnia 1923, pułk przebywał w Warszawie stacjonując na Powązkach w dawnych magazynach rosyjskich, pełniąc służbę wartowniczą.

Bardzo istotnym wydarzeniem w dziejach pułku był udział w przewrocie majowym Marszałka Józefa Piłsudskiego. Większość pułku dowodzonego przez płk SG Władysława Bortnowskiego opowiedziała się zdecydowanie po stronie Marszałka. 13 maja 1926 w godzinach popołudniowych bataliony i II, transportem kolejowym, przybyły do Warszawy i wzięły udział w walkach z wojskami rządowymi, w rejonie Mokotowa i w centrum miasta. W czasie transportu do stolicy oraz w rejonie wyładowania pododdziały były bombardowane przez lotnictwo. W czasie walk zginęło 9 żołnierzy: sierż. Michał Łuc, kpr. Jan Iwan, st. szer. Jan Moskaluk, st. szer. Wacław Złotowski, szeregowi Józef Cholewa, Lajzer Gutenberg, Leon Siermiński, Wilhelm Tom i Szurek Kalman. Rannych zostało 32 żołnierzy.

Kolejne znaczące wydarzenie, w dziejach pokojowej służby pułku, to akcja pacyfikacyjna na terenie Małopolski Wschodniej w okresie od 16 września do 30 listopada 1930. Pododdziały skierowane do tych działań były w znacznej części dowodzone przez oficerów i podoficerów pochodzenia ukraińskiego a ok. 30% szeregowych było również tej narodowości. Akcja miała miejsce w rejonie: Bolechów, Kołomyja, Dolina, Stryj, Bolesław.

Na podstawie rozkazu wykonawczego Ministerstwa Spraw Wojskowych do Departamentu Piechoty o wprowadzeniu organizacji piechoty na stopie pokojowej PS 10-50 z 1930 roku, w Wojsku Polskim wprowadzono trzy typy pułków piechoty. 37 pułk piechoty zaliczony został do typu I pułków piechoty tzw. "normalnych”. W każdym roku otrzymywał około 610 rekrutów. Stan osobowy pułku wynosił 56 oficerów oraz 1500 podoficerów i szeregowców. W okresie zimowym posiadał batalion starszego rocznika, batalion szkolny i skadrowany, w okresie letnim zaś batalion starszego rocznika i dwa bataliony poborowych. Po wprowadzeniu w 1930 nowej organizacji piechoty na stopie pokojowej, pułk szkolił rekrutów dla potrzeb Batalionu "Wołożyn” Korpusu Ochrony Pogranicza.

Minister Spraw Wojskowych rozkazem z 12 kwietnia 1937 nadał pułkowi, na wniosek jego dowództwa, "szefostwo honorowe” księcia Józefa Poniatowskiego i zezwolił na noszenie przez żołnierzy, na patkach, herbu Ziemi Łęczyckiej, na naramiennikach inicjałów "JP”. Dotychczasowa nazwa -37 pułk piechoty Ziemi Łęczyckiej, zastąpiona została nową – 37 Łęczycki Pułk Piechoty im. księcia Józefa Poniatowskiego. Na odznace pułkowej umieszczono koronę książęcą mitrę.

Od października do końca listopada 1938 pułk przebywał w Karpatach, w rejonie miejscowości Nadwórna i Delatyń, w związku z rozbiorem Czechosłowacji na mocy układu monachijskiego.

Społeczeństwo kutnowskie i łęczyckie dawało liczne dowody uznania i szacunku dla tradycji i dokonań pułku – fundując sztandary, tablice pamiątkowe i inne.

                                     

5. Udział w kampanii wrześniowej 1939

23 marca 1939 pułk zmobilizowany został w alarmie i cztery dni później przewieziony do miejscowości Damasławek w Wielkopolsce. Z Damasławka dwa bataliony udały się do Wągrowca, a jeden do Żnina. Żołnierze przechodzili intensywne szkolenie. Z początkiem lipca bataliony otrzymały rozkaz przystąpienia do budowy umocnień polowych na odcinku około 30 km, na południe i północ od Wągrowca oraz od miejscowości Łęgowo przez Cekanowo, Przysiekę do miejscowości Skoki.

W pierwszej połowie sierpnia dowódca pułku otrzymał rozkaz wycofania się na linię Jezioro Żnińskie Duże – Jezioro Żnińskie Małe, gdzie miała przebiegać główna linia obrony, budowane wcześniej umocnienia potraktowano jako czołowe pozycje wstrzymujące. 31 sierpnia pułk zajął pozycje obronne wzdłuż granicy i nie atakowany pozostał na nich do 3 września. Tego dnia wieczorem, wykonując rozkazy dowództwa 26 Dywizji Piechoty, działającej już w strukturach Armii "Pomorze”, rozpoczął odwrót. Bataliony pułku skierowały się w kierunku Inowrocławia i dalej Lubienia, okolic Kutna, Żychlina i 13 września dotarły nad Bzurę, kilka kilometrów na wschód od Łowicza. Do tego czasu jednostka nie brała czynnego udziału w walce. I batalion stanął w rejonie Gągolina Północnego, pozostałe pod Emilianowem.

Rankiem 14 września jednostka wzięła udział w natarciu w składzie Grupy Operacyjnej "Wschód” gen. Mikołaja Bołtucia. Pułk nacierał, przy wsparciu 26 pułku artylerii lekkiej, na lewym skrzydle zgrupowania uderzeniowego Armii Pomorze. Po przekroczeniu drogi Warszawa–Poznań oddziały sforsowały Bzurę i atakowały na kierunku Karolew – Jasionna – Sierzchów. Nad polem walki dominował niszczący ogień artylerii niemieckiej. Pododdziały podeszły pod miejscowość Bolimów, jednak wykonując rozkaz dowódcy dywizji atak przerwano i rozpoczęto wycofywanie jednostek pod Gągolin. W ataku tym pułk stracił niemal 50% swojego stanu osobowego – poległych, rannych i wziętych do niewoli.

15 września stanowiska obronne pułku biegły wzdłuż Bzury, broniąc dostępu do miejscowości Kompina – Patoki, za tą linią do Kozłowa Szlacheckiego i Gągolina Południowego. Pułk toczył walki, ze zmiennym szczęściem przez cały dzień. Na 16 września zaplanowano ponowne natarcie na Bzurę. Oddziały uderzyły w kierunku na Kozłów Szlachecki, całodzienny bój nie zmienił sytuacji na tym odcinku. Była to ostatnia walka w rejonie Gągolina. Po dwudniowych walkach, w których Niemcy nie byli w stanie przełamać oporu, pułk praktycznie "zredukowany” do siły batalionu, na rozkaz dowództwa, odszedł w kierunku północnym w rejon: Osiek – Iłów – Budy Stare – Młodzieszyn – Justynów. Wieczorem tego samego dnia, na skraju lasu Budy Stare w rejonie Leontynowa, odpierał natarcie niemieckiej piechoty wspartej czołgami i samochodami pancernymi.

W wyniku ciągłych walk i poniesionych strat 18 września jednostka uległa praktycznie rozsypce. Pojedyncze grupy żołnierzy usiłowały jeszcze podejmować walkę. W nocy z 18 na 19 września resztki pułku sforsowały Bzurę na południe od Kamiona Małego, kierując się do Puszczy Kampinoskiej, by podążyć na odsiecz Warszawie. Dotarły do stolicy 21 września. Po kampanii wrześniowej pułk nie został odtworzony.

                                     

6. Żołnierze pułku

Dowódcy pułku

Dowódca pułku kierował osobiście szkoleniem oficerów i był odpowiedzialny za gotowość bojową, całokształt wyszkolenia, służbę gospodarczą i wewnętrzną pułku.

  • mjr piech. Jan Palewicz p.o. 1 – 15 I 1931
  • płk Adam Jaroszewski 3 I – 19 III 1920
  • płk dypl. Józef Sas-Hoszowski 16 I 1931 – 2 IX 1937
  • mjr Józef II Kuś 5 VII – 18 VIII 1919
  • ppłk piech. Stanisław Ignacy Kurcz III – 19 IX 1939
  • ppłk piech. Albin Skroczyński 26 VII – 9 X 1925)
  • kpt. Karol Koziarowski 20 III – 3 IV 1920
  • kpt. Michał Remizowski 17 V – 6 VI 1920
  • por. Leon Kazubski ok. 7 – 30 XI 1918
  • ppłk Julian Żaba p.o. 4 V – 25 VII 1925
  • mjr Stefan Lewicki p.o. 31 X – 1 XII 1925
  • płk SG Władysław Bortnowski 31 XII 1925 – 19 VI 1926
  • ppłk piech. Albin Skroczyński p.o. 2 – 30 XII 1925
  • mjr Józef II Kuś 7 – 13 VI 1920
  • ppłk Michał Remizowski 14 VIII 1920 – 16 III 1925
  • ppłk piech. Albin Skroczyński p.o. 16 III – 3 V 1925
  • mjr Józef II Kuś 4 IV – 16 V 1920
  • płk Edward Nowak 10 – 30 X 1925
  • ppłk piech. Albin Skroczyński p.o. 20 VI – 7 IX 1926
  • płk Adam Jaroszewski 19 VIII – 9 IX 1919
  • mjr Józef II Kuś 10 IX 1919 – 2 I 1920
  • płk Adam Jaroszewski 30 XI 1918 – 1 VII 1919
  • płk piech. dr Jerzy Roman Trojanowski 8 IX 1926 – 31 XII 1930
  • ppłk dypl. Roman Umiastowski 3 IX 1937 – III 1939
Zastępcy dowódcy pułku

13 czerwca 1922 roku Minister Spraw Wojskowych zniósł dotychczasowe stanowisko referenta wyszkolenia pułku piechoty i ustanowił etatowe stanowisko zastępcy dowódcy pułku zaszeregowanego do stopnia podpułkownika, wyznaczanego przez Ministra Spraw Wojskowych. Zakres działania zastępcy dowódcy określał dowódca pułku, przed którym był on całkowicie odpowiedzialny. W 1938 roku zmieniona została nazwa stanowiska na "I zastępca dowódcy”. W organizacji wojennej pułku nie było stanowiska zastępcy dowódcy.

  • ppłk piech. Stanisław Ignacy Kurcz do III 1939 → dowódca 37 pp
  • ppłk piech. Wiktor Łapicki 10 VII 1922 – 1923
  • ppłk piech. Albin Skroczyński I 1925 – 24 VII 1928 → dowódca 64 pp
  • ppłk piech. Julian Żaba 1924
  • mjr piech. Jan Palewicz p.o. 31 III 1930 – 23 III 1932 → praktyka poborowa w PKU Jarosław
  • ppłk piech. Stanisław Trzebunia 24 VII 1928 – 12 III 1929 → komendant PKU Kutno
  • ppłk piech. Józef II Kuś 12 III 1929 – 31 III 1930 → komendant PKU Równe
  • ppłk piech. Julian Dadlez 23 III 1932 – 1937 → komendant PKU Rawa Ruska
Kwatermistrzowie
  • mjr piech. Franciszek Gwizdak 19 VII 1926 – 12 I 1927 → kwatermistrz 13 pp
  • mjr / ppłk piech. Albin Skroczyński V 1924 – I 1925 → zastępca dowódcy 37 pp
  • mjr piech. Jan Pyszko 10 VII 1922 – 1923
  • mjr / ppłk piech. Józef II Kuś 23 V 1927 – 12 III 1929 → zastępca dowódcy 37 pp
  • mjr piech. Franciszek Uhrynowicz od XII 1932
  • kpt. Leon Owadiuk IX 1939
  • mjr piech. Jan II Rogowski od 6 VII 1929
  • mjr piech. Mieczysław Gumkowski 31 III 1930 – XII 1932 → dowódca baonu w 80 pp
  • mjr piech. Jan Pyszko 1925 – 19 VII 1926 → dowódca II baonu
Oficerowie pułku
  • kpt. dypl. Edmund Ginalski
  • kpt. Mieczysław Sylwester Bobrownicki-Libchen
  • por. Jan Kazimierz Mikurda
  • kpt. dypl. rez. Aleksander Klotz vel Alfons Kloc
  • mjr piech. Jan Korkiewicz – dowódca II baonu od 1937
  • por. Stefan Chaszczyński


                                     

6.1. Żołnierze pułku Kawalerowie Orderu Virtuti Militari

Żołnierze 37 pułku piechoty odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za wojnę 1918-1921. W nawiasach podano numery krzyży.

                                     

6.2. Żołnierze pułku Obsada personalna w 1939 roku

Obsada personalna i struktura organizacyjna w marcu 1939 roku:

  • II zastępca dowódcy kwatermistrz – mjr Jan Władysław Smoter
  • dowódca plutonu pionierów – por Stanisław Synoradzki
  • adiutant – por. Zygmunt Klekowicki
  • dowódca kompanii gospodarczej i oficer taborowy – por. tab. Jan Wojtal
  • dowódca plutonu ppanc. – por. Stanisław Kaczor
  • oficer żywnościowy – por Jan Strzelecki
  • oficer mobilizacyjny – kpt. adm. piech. Stanisław Ludwik Skierski
  • starszy lekarz – ppłk dr Józef Michał Kuś
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – kpt. art. Piotr Kamiński
  • I zastępca dowódcy – ppłk Stanisław Ignacy Kurcz
  • oficer administracyjno-materiałowy – por. adm. piech. Kazimierz Andrzej Blajer
  • dowódca oddziału zwiadu – ppor. Damian Edward Silski
  • młodszy lekarz – vacat
  • w dyspozycji dowódcy – mjr kontr. Józef Mandzenko
  • zastępca oficera mobilizacyjnego – kpt. int. Teodor Dziedzic
  • dowódca plutonu łączności – por Julian Henryk Dzięciołowski
  • kapelmistrz – por. adm. kapelm. Eugeniusz Wiltos
  • dowódca pułku – ppłk dypl. Roman Umiastowski
  • oficer gospodarczy – kpt. int. Jakub Król
I batalion
  • dowódca plutonu – ppor. Stanisław Janusz Purr
  • dowódca 1 kompanii – por. kontr. Antoni Sawczenko
  • dowódca 1 kompanii km – kpt. Witold Marian Jachimowicz
  • dowódca 3 kompanii – por. Jerzy Grabski
  • dowódca batalionu – mjr Stanisław Molenda
  • dowódca plutonu – ppor. Jan Józef Urbański
  • dowódca plutonu – ppor. Eugeniusz Bronisław Iwański
  • dowódca plutonu – ppor. Franciszek Kuncyusz
  • dowódca 2 kompanii – kpt. Leon Owadiuk
  • dowódca plutonu – ppor. Rudolf Józef König
II batalion
  • dowódca plutonu – por. Wiktor Mikiszko
  • dowódca plutonu – ppor. Władysław Olkowski
  • dowódca 2 kompanii km – p.o. por. Marian Sroka
  • dowódca plutonu – ppor. Albin Mrall
  • dowódca plutonu – ppor. Leopold Jan Karol Manz
  • dowódca 5 kompanii – kpt. Brunon Kaliński
  • dowódca 4 kompanii – kpt. Henryk Leon Machnowski
  • dowódca 6 kompanii – kpt. Zygmunt Gajewski
  • dowódca plutonu – ppor. Jerzy Krünes
  • dowódca batalionu – vacat
  • dowódca plutonu – por. Edward Mataczyński
  • dowódca plutonu – por. Stanisław Bronisław Sabor
III batalion
  • dowódca batalionu – mjr Henryk Tomasz Reymann
  • dowódca plutonu – por. Stefan Szczepan Jerzy Miller
  • na kursie – por. Władysław Kozal
  • dowódca 3 kompanii km – kpt. Józef Kozieł
  • dowódca plutonu – ppor. Roman Jan Mazur
  • na kursie – kpt. Józef II Tenerowicz
  • dowódca 9 kompanii – kpt. Mieczysław Antoni Roszkiewicz
  • dowódca 7 kompanii – kpt. Mieczysław Sylwester Bobrownicki-Libchen
  • dowódca plutonu – ppor. Teodor Szwacki
  • dowódca plutonu – ppor. Eugeniusz Jaworski
  • dowódca 8 kompanii – por. Wacław Kieża
  • dowódca plutonu – ppor. Adam Tadeusz Podolak
37 obwód przysposobienia wojskowego "Kutno”
  • kmdt powiatowy PW Łęczyca – kpt. piech. Stanisław Stefaniak
  • kmdt powiatowy PW Kutno – por. kontr. piech. Jerzy Gajewski
  • kmdt obwodowy PW – mjr piech. Józef Kazimierz Skwarnicki
Obsada personalna we wrześniu 1939 Dowództwo i organa kwatermistrzowskie jednostek pozabatalionowych
  • oficer płatnik – ppor. rez. Władysław Wiśniewski
  • naczelny lekarz – kpt. lek. Zenon Deka
  • oficer żywnościowy – ppor. rez. Czesław Motylewski
  • II adiutant – ppor. rez. Zbigniew Ubysz
  • dowódca kompanii gospodarczej – por. rez. Władysław Kossobudzki
  • oficer łączności – kpt. Brunon Kaliński
  • oficer informacyjny – ppor. rez. Feliks Górkiewicz
  • dowódca pułku – ppłk Stanisław Ignacy Kurcz
  • kwatermistrz – kpt. Leon Owadiuk
  • kapelan – kpl. rez. ks. Henryk Denis
  • I adiutant – kpt. Zygmunt Gajewski †16 IX 1939 pod Gągolinem
I batalion
  • dowódca 1 kompanii ckm – ppor. Franciszek Kuncyusz
  • adiutant batalionu – ppor. rez. Mieczysław Danielewski
  • dowódca I batalionu – mjr Henryk Tomasz Reymann
  • dowódca 3 kompanii strzeleckiej – ppor. rez. Jan Bryniczka
  • dowódca 1 kompanii strzeleckiej – por. rez. Mgr Mieczysław Frątczak
  • dowódca 2 kompanii strzeleckiej – ppor. Eugeniusz Bronisław Iwański
II batalion
  • adiutant batalionu – por. rez. Wiktor Józef Niedziałkowski
  • dowódca 6 kompanii strzeleckiej – ppor. Leopold Jan Karol Manz
  • dowódca 5 kompanii strzeleckiej – p.o. ppor. rez. Władysław Pawlak
  • dowódca 4 kompanii strzeleckiej – ppor. Albin Mrall
  • dowódca II batalionu – mjr Stanisław Molenda †18 IX 1939 nad Bzurą
  • dowódca 2 kompanii ckm – por. Marian Sroka
III batalion
  • dowódca 9 kompanii strzeleckiej – por. Julian Henryk Dzięciołowski
  • dowódca 7 kompanii strzeleckiej – por. Stefan Szczepan Jerzy Miller
  • dowódca 8 kompanii strzeleckiej – ppor. Teodor Szwacki
  • dowódca 3 kompanii ckm – kpt. Józef Kozieł
  • adiutant batalionu – ppor. Jerzy Kriines
  • dowódca III batalionu – mjr Wilhelm Jan Fedorko
Pododdziały specjalne
  • dowódca plutonu przeciwgazowego – por. Stanisław Kaczor
  • dowódca kompanii zwiadowców – por. Stanisław Bronisław Sabor, ppor. Damian Solski
  • dowódca kompanii przeciwpancernej – kpt. Witold Marian Jachimowicz
  • dowódca plutonu artylerii piechoty – kpt. art. Piotr Kamiński
  • dowódca plutonu pionierów – por. Stanisław Synoradzki †17 IX 1939 w lesie Budy Stare
                                     

7. Symbole pułkowe

Sztandary

Staraniem mieszkańców ziemi łęczyckiej powstał "komitet chorągwiany”, który uzyskał zezwolenie na nazwanie pułku 37 pułkiem piechoty Ziemi Łęczyckiej i ufundował chorągiew. Uroczystość wręczenia odbyła się 23 maja 1920. Ponieważ w tym czasie pułk przebywał "w polu” chorągiew, z rąk ministra spraw wojskowych, gen. Józefa Leśniewskiego odebrała delegacja oficerów, podoficerów i szeregowych. Do czasu powrotu pułku z wojny była ona przechowywana w dowództwie batalionu zapasowego. W 1921 roku, w dniu święta pułkowego, chorągiew została udekorowana odznaką ufundowaną przez obywateli Kutna i kutnowski Oddział Czerwonego Krzyża w postaci srebrnego pierścienia z herbem Kutna i odpowiednim napisem. W lipcu 1933 została przekazana do Muzeum Wojska Polskiego.

26 czerwca 1933 roku na boisku sportowym "Piaski” w Kutnie Prezydent RP Ignacy Mościcki wręczył pułkowi nową chorągiew ufundowaną przez społeczeństwo ziemi łęczyckiej. Rodzicami chrzestnymi chorągwi byli: wojewoda łódzki Aleksander Hauke-Nowak i p. Maria Pajdakowa, żona starosty łęczyckiego dr Zygmunta Pajdaka. Od 28 stycznia 1938 roku chorągiew pułkowa zaczęła być oficjalnie nazywana sztandarem. W czasie Bitwy nad Bzurą, koło Iłowa sztandar został oddany na przechowanie miejscowemu rolnikowi i od tamtej pory ślad po nim zaginął.

Odznaka pamiątkowa

22 grudnia 1928 roku Minister Spraw Wojskowych, marszałek Polski Józef Piłsudski zatwierdził wzór i regulamin odznaki pamiątkowej 37 pułku piechoty. Odznaka o wymiarach 43x43 mm ma kształt krzyża Orderu Virtuti Militari, którego ramiona emaliowane są w kolorze granatowym. Na krzyż nałożona jest tarcza herbowa Ziemi Łęczyckiej, na której wpisano inicjały "ZŁ”. Tarcza zwieńczona jest koroną. Na ramionach krzyża wpisano numer pułku i inicjały pułku "37 PP” oraz datę jego powstania "3 XI 1918”. Odznaka oficerska, dwuczęściowa, wykonana w tombaku srebrzonym i złoconym, emaliowana. Wykonawcami odznak byli: Paweł Bobkowicz i Bronisław Grabski, obaj z Łodzi. Podczas święta pułkowego 9 września 1931 odznaką pułkową wyróżniono oficerów oraz jednostki braterskie: 10 pułk piechoty, 18 pułk piechoty, 4 pułk artylerii polowej, 26 pułk artylerii polowej.

Użytkownicy również szukali:

...
...
...