Poprzednia

ⓘ Związek Polaków w Niemczech




Związek Polaków w Niemczech
                                     

ⓘ Związek Polaków w Niemczech

Rozwój związku przypadł na trudny dla wszelkich mniejszości czas rozwoju nazizmu w Niemczech. Od początku działacze organizacji byli prześladowani, chociaż Hitler tolerował jej działanie w III Rzeszy, obawiając się, że w razie ostrzejszych represji władze w Polsce ograniczą również prawa mniejszości niemieckiej na terenie II RP. Wielu polskim działaczom, którzy otrzymali powołanie do Wehrmachtu, Gestapo wbijało pieczątkę "Achtung Pole!” – Uwaga Polak!. We wrześniu 1937 roku Gestapo zakazało członkom Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech noszenia mundurów harcerskich i lilijki z Rodłem oraz dekorowania zbiórek biało czerwonymi barwami.

W okresie międzywojennym dochodziło do wielu ataków oraz szykan wobec członków mniejszości polskiej na terenie III Rzeszy. Na Śląsku Opolskim w miejscowości Wielkie Borki dnia 30 listopada 1938 roku nieznani sprawcy o godzinie 22:15 dokonali napadu na lokal polskiej szkoły, w chwili gdy odbywało się tam spotkanie Towarzystwa Młodzieży Polsko-Katolickiej. Sprawcy wybili kamieniami 6 szyb. Z kolei opolskie Gestapo nakazało proboszczowi Melcowi ze Starego Koźla opuszczenie terenu niemieckiego Górnego Śląska do dnia 12 stycznia 1938 roku. Zakaz dotyczył również osiedlenia się na terenie przygranicznym. W sprawie wydalenia księdza ZPwN interweniował u prezydenta rejencji w Opolu, a w wyniku braku reakcji w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Rzeszy i Prus.

Wszyscy członkowie Związku Polaków w Niemczech wpisywani byli na specjalną listę "wrogów Rzeszy”, tzw. Sonderfahndungsbuch Polen, przygotowaną przez kontrwywiad służby bezpieczeństwa SS, tzw. Sicherheitsdienst w Berlinie. Na jej podstawie przeprowadzano masowe aresztowania polskiej inteligencji oraz dokonywano czystek etnicznych ramach w operacji Tannenberg i Intelligenzaktion. Władze niemieckie przygotowały jeszcze przed wojną policyjne tzw. "akcje specjalne”, wymierzone w mniejszość polską zamieszkałą na terenie Niemiec. W piątek 25 sierpnia 1939 roku niemiecka policja aresztowała wszystkich uczniów polskiego gimnazjum w Kwidzynie w wieku od lat 9 do 17, których wraz z nauczycielami skierowano do tzw. "obozu ochronnego”. Z chwilą wybuchu II wojny światowej Związek został zdelegalizowany przez władze III Rzeszy, jego majątek skonfiskowany, część działaczy rozstrzelano, a ok. 1200 członków uwięziono w obozach koncentracyjnych, głównie w Hohenbruch, Mauthausen-Gusen i Sachsenhausen.

                                     

1. Prezesi

  • 1997 – 22.02.2004: Józef Młynarczyk
  • 3 grudnia 1922 – 9 lutego 1933: Stanisław Sierakowski
  • czerwiec 2009 – 06.03.2010: p.o. Marek Wójcicki
  • 15 marca 1970 – 1988: ks. Edmund Forycki
  • 21 kwietnia 1939 – wrzesień 1939: p.o. Stefan Szczepaniak
  • od 01.05.2013: Josef Hilarius Malinowski
  • 1991–1993: S. Jabłoński
  • 3 czerwca 1951 – 6 marca 1964: Stefan Szczepaniak
  • 9 lutego 1933 – 21 kwietnia 1939: ks. Bolesław Domański
  • 06.03.2010 – 01.05.2013: Marek Wójcicki
  • 22.02.2004 – maj 2009: Zdzisław Duda
  • 1993–1997: Tadeusz Hyb
  • 22 listopada 1964 – 23 sierpnia 1969: ks. Józef Franciszek Styp-Rekowski
  • 20 marca 1988 – 18 marca 1991: Teodor Wesołowski
                                     

2. Znani działacze

  • Jan Kaczmarek – dr prawa i ekonomii, w latach 1922–1939 Sekretarz Generalny i Kierownik Naczelny Centrali Związku Polaków w Niemczech
  • Brunon Openkowski – radca prawny, publicysta, syndyk oraz działacz w Związku Polaków w Niemczech
  • Edmund Osmańczyk – publicysta, w latach 1932–1935 redaktor pisma "Młody Polak w Niemczech”, od 1934 do 1939 kierował Centralą Prasową Związku Polaków w Niemczech
  • Janina Kłopocka – artystka, autorka Rodła
                                     

3. Odznaczenia

Odznaczeniami ZPwN są m.in.:

  • Honorowy tytuł Ambasador Rodła
  • Medal Wiary i Wytrwania
  • Medal okolicznościowy ZPwN
  • Odznaka Zasłużony dla Związku Polaków w Niemczech
  • Odznaka Honorowa + Dyplom
  • Odznaka członkowska ZPwN
  • Rodło Młodych Polaków
  • Medal Rodła ZPwN
  • List Gratulacyjny
                                     

4. Upamiętnienie

Z okazji 60-lecia Związków Polaków w Niemczech Poczta Polska 20 lipca 1982 wydała okolicznościowy znaczek numer katalogowy 2667.

Uchwałą z 7 grudnia 2017 Senat RP IX kadencji zdecydował o ustanowieniu roku 2018 Rokiem Prawd Polaków spod Znaku Rodła.

Użytkownicy również szukali:

...
...
...