Poprzednia

ⓘ Dystans indywidualny




                                     

ⓘ Dystans indywidualny

Dystans indywidualny w psychologii społecznej jeden z dystansów społecznych, ulokowany pomiędzy dystansem intymnym a dystansem społecznym. Ważny element komunikacji niewerbalnej.

                                     

1. Czym jest dystans indywidualny

Jest to przestrzeń, która rozciąga się wokół człowieka pomiędzy 45cm a 120cm obszar na wyciągnięcie ręki, strefa łatwego dotyku. Przestrzeń tę traktuje się jako prywatną i wpuszczane są tu osoby, które dobrze znamy i z którymi czujemy się bezpiecznie. Rozmowa z obcym w takiej odległości nie zdarza się lub jest niekomfortowa. Jeśli dwie osoby rozmawiają ze sobą spontanicznie w dystansie indywidualnym, możemy wnioskować, że dobrze czują się ze sobą, są sobie bliskie. Naruszenie dystansu indywidualnego jest traktowane jako agresja terytorialna i wywołuje reakcje agresywne zobacz też: terytorialność.

W stosunku do dystansu intymnego w tej odległości rośnie rola wzroku ze względu na mało zdeformowany bodziec proksymalny na siatkówce oka, i słuchu. Zmniejsza się natomiast rola innych kanałów przekazywania informacji: węchu, dotyku, zdolności odczuwania ciepła ciała drugiej osoby które pełnią ważne funkcje w dystansie intymnym.

W trakcie rozmowy w tym dystansie popełniamy o wiele mniej omyłek językowych niż w dystansie intymnym, mowa jest poprawna, ale swobodna, raczej nie zastanawiamy się nad konstrukcją gramatyczną zdań.

                                     

2. Wielkość dystansu indywidualnego

Obszar dystansu indywidualnego jest zmienny. Zależy on od:

  • wzorców kulturowych – tak zwane kultury kontaktowe mają dystans indywidualny wyraźnie krótszy niż kultury dystansowe np. Anglicy, Skandynawowie.
  • środowiska, w którym człowiek został wychowany. Rodziny różnią się tym, jak budują dystans indywidualny. Badania z lat 80. sugerują wskazywały, że szczególnie rozległy dystans indywidualny mają księgowi i księgowe. Dane te jednak najprawdopodobniej uległy dezaktualizacji.
                                     

3. Dystans indywidualny a zachowania

Ze zmienności kulturowej i środowiskowej dystansu indywidualnego wynikają pewne konsekwencje. Otóż osoby z krótkim dystansem indywidualnym mają nieświadomą skłonność do zbliżania się w trakcie konwersacji do rozmówcy dla nich rozmowa "naturalna" zarówno z bliskimi jak i obcymi przebiega w krótszej odległości.

Osoby o wydłużonym dystansie indywidualnym nieświadomie zwiększają odległość, w jakiej prowadzą rozmowę z innymi ludźmi. Gdy dwie osoby o różnych dystansach indywidualnych rozmawiają ze sobą, to przesuwają się w trakcie tej rozmowy. Jedna osoba dąży do zbliżania się, druga się oddala. W efekcie nawet po krótkim czasie obie tworzą sobie pewne wyobrażenie na temat interlokutora. Osoba o krótkim dystansie dochodzi do wniosku, że jej rozmówca jest zdystansowany, oziębły, niezainteresowany rozmową i żywi negatywne uczucia wobec niej. Osoba o wydłużonym dystansie ma skłonność przypisywać rozmówcy takie cechy jak nachalność, agresywność, nietrzymanie dystansu, skłonność do naruszania prywatności, wścibstwo, brak kultury.



                                     

4. Ciekawostki

  • Kobiety podchodzą do siebie bliżej niż mężczyźni, gdy zaczynają rozmowę.
  • Większość mężczyzn wracających do domu, zapewnia sobie dystans społeczny w stosunku do swoich żon.
  • Kobiety stają podczas rozmowy bliżej wobec bliskich przyjaciół, ale dalej wobec kolegów.
  • Rodzice rozmawiają z dziećmi najczęściej w dystansie społecznym, czyli w takiej odległości jak obcy.
                                     

5. Literatura

  • Domachowski W., Kowalik S., Miluska J. 1984. Z zagadnień psychologii społecznej. Warszawa: PWN.
  • Hall E.T 1997. Ukryty wymiar. Warszawa: Wydawnictwo Muza.