Poprzednia

ⓘ Swobodny przepływ osób




                                     

ⓘ Swobodny przepływ osób

Swobodny przepływ osób – jedna z podstawowych swobód zagwarantowanych w traktatach ustanawiających Wspólnoty Europejskie. Obejmuje prawo obywatela jednego państwa członkowskiego do osiedlania się lub pracy w innym państwie członkowskim Wspólnoty Europejskiej oraz specyficznych członków ich rodzin.

Spod działania tej swobody wyłączone są pewne grupy zawodowe: osoby świadczące pracę dla organów publicznych, porządkowych, dyplomacji, sędziów, policji, organów skarbowych.

                                     

1. Osoby objęte swobodą

Osobami mogącymi korzystać ze swobody objęci są:

  • bezpośrednie potomstwo do 21 r. ż. obywatela Unii lub jego/jej małżonka lub partnera,
  • ich małżonkowie różnej płci lub tej samej płci,
  • zależni bezpośredni krewni obywateli Unii lub małżonka lub partnera np. rodzice w podeszłym wieku.
  • ich partnerzy innej lub tej samej płci,
  • obywatele Unii,
                                     

2. Okresy przejściowe w swobodzie przepływu osób

¹ Ponowne wprowadzenie przez Hiszpanię ograniczenia w dostępie do rynku pracy dla Rumunii w 2011 roku. ² Rynek pracy w Liechtensteinie jest zamknięty dla cudzoziemców. Osoby chcące podjąć pracę w tym kraju muszą uzyskać pozwolenie. Liechtenstein nie stosuje rozwiązań przejściowych ustanowionych w traktacie akcesyjnym, lecz postanowienia zawarte w załączniku VIII do umowy o EOG. ³ Ponowne wprowadzenie przez Szwajcarię ograniczenia w dostępie do rynku pracy dla krajów grupy A8.

                                     

2.1. Okresy przejściowe w swobodzie przepływu osób Ograniczenia wobec obywateli państw, które wstąpiły do UE w 2004 roku

Okresy przejściowe zostały wprowadzone na 7 lat, jednak zgodnie z zasadą "2+3+2":

  • 2-letni okres przejściowy: 1 maja 2009 – 30 kwietnia 2011
  • 2-letni okres przejściowy: 1 maja 2004 – 30 kwietnia 2006
  • 3-letni okres przejściowy: 1 maja 2006 – 30 kwietnia 2009

Poszczególne kraje mogą zrezygnować ze stosowania kolejnych okresów. Wszystkie okresy przejściowe zostały zniesione z dniem 1 maja 2011 roku.

                                     

2.2. Okresy przejściowe w swobodzie przepływu osób Pierwszy etap

W okresie 01.05.2004-30.04.2006 okresy przejściowe były stosowane przez:

  • większość starych krajów członkowskich wszystkie poza Wielką Brytanią, Irlandią i Szwecją dla 8 z 10 nowych krajów członkowskich poza Maltą i Cyprem, które przystąpiły do wspólnoty 1 maja 2004 roku
  • trzy nowe kraje członkowskie na zasadzie wzajemności dla tych krajów, które wprowadzą ograniczenia dla obywateli nowych krajów członkowskich.
  • Malta zastrzegła sobie prawo do późniejszego przez okres do siedmiu lat od daty wstąpienia do UE wprowadzenia okresów przejściowych wobec obywateli wszystkich państw UE w przypadku zaobserwowania problemów na swoim rynku pracy. Jeżeli w tym czasie równowaga maltańskiego rynku pracy zostanie zakłócona w stopniu zagrażającym stopie życiowej lub poziomowi zatrudnienia w danym regionie lub sektorze zatrudnienia, wówczas państwo może wprowadzić ww. ograniczenia. W tym celu, Malta utrzyma system pozwoleń na pracę w celu monitorowania swojego rynku pracy tak, aby z wyprzedzeniem kontrolować niepokojące sytuacje. Takie pozwolenia na pracę są wydawane automatycznie.


                                     

2.3. Okresy przejściowe w swobodzie przepływu osób Drugi etap

  • W 3-letnim okresie przejściowym 01.05.2006-30.04.2009, ograniczenia zniosły: Portugalia, Hiszpania, Grecja, Finlandia i Islandia 1 maja 2006 r., Włochy 27 lipca 2006 r., Holandia 1 maja 2007 r., Luksemburg 1 listopada 2007 oraz Francja 1 lipca 2008.
  • Ze stosowania okresów przejściowych wobec obywateli państw, które takie ograniczenia wobec nich utrzymują, zrezygnowały Słowenia w maju 2006 i Polska w styczniu 2007.
                                     

2.4. Okresy przejściowe w swobodzie przepływu osób Trzeci etap

W trzecim etapie 01.05.2009-30.04.2011 ograniczenia zniosły Belgia, Dania i Norwegia 1 maja 2009. Austria, Niemcy i Szwajcaria utrzymały okresy przejściowe do końca 1 maja 2011 roku.

W 2012 roku Szwajcaria wprowadziła ograniczenia dla obywateli 8 państw Europy środkowo-wschodniej.

                                     

2.5. Okresy przejściowe w swobodzie przepływu osób Ograniczenia wobec obywateli państw, które wstąpiły do UE w 2007 roku

Okresy przejściowe zostały wprowadzone na 7 lat, jednak zgodnie z zasadą "2+3+2":

  • 3-letni okres przejściowy: 1 stycznia 2009 – 31 grudnia 2011
  • 2-letni okres przejściowy: 1 stycznia 2012 – 31 grudnia 2013
  • 2-letni okres przejściowy: 1 stycznia 2007 – 31 grudnia 2008

Poszczególne kraje mogą zrezygnować ze stosowania kolejnych okresów. Wszystkie okresy przejściowe muszą zostać zniesione z dniem 31 grudnia 2013 roku.

                                     

2.6. Okresy przejściowe w swobodzie przepływu osób Pierwszy etap

  • Bułgaria i Rumunia zdecydowały nie wprowadzać ograniczeń dla żadnego spośród państw UE/EOG oraz Szwajcarii.
  • Spośród dziesięciu państw, które rozszerzyły Unię w 2004 roku, jedynie Węgry i Malta zdecydowały się wprowadzić ograniczenia w dostępie do swych rynków pracy wobec obywateli Bułgarii i Rumunii.
  • Spośród 19 pozostałych państw, okresów przejściowych nie zastosowały tylko Szwecja i Finlandia.
                                     

2.7. Okresy przejściowe w swobodzie przepływu osób Drugi etap

  • w 2009 roku ograniczenia w dostępie do rynków pracy wobec obywateli Bułgarii i Rumunii zniosły: Dania, Grecja, Hiszpania, Portugalia i Węgry
  • w 2012 roku ograniczenia w dostępie do rynków pracy wobec obywateli Bułgarii i Rumunii zniosły:Irlandia,Islandia,Norwegia i Włochy

W roku 2011 Hiszpania wprowadziła ponowne ograniczenia w dostępie do rynku pracy dla Rumunii.