Poprzednia

ⓘ Problem decyzyjny




                                     

ⓘ Problem decyzyjny

Problem decyzyjny – pojęcie z zakresu teorii decyzji, oznaczające sytuację problemową, w której podmiot staje przed koniecznością wyboru jednego z przynajmniej dwóch możliwych wariantów działania.

Sformułowanie problemu decyzyjnego jest zazwyczaj pierwszym krokiem do zbudowania modelu decyzyjnego. Dobrze sformułowany problem powinien szczegółowo definiować:

  • kryteria oceny decyzji
  • zbiór decyzji dopuszczalnych
  • warunek ograniczający decyzję
  • decydenta lub decydentów
                                     

1. Przykład

Kolega Stefan i jego żona Marysia proszą nas o pomoc przy wyborze sposobu ulokowania zaoszczędzonych pieniędzy – 1000 zł. Określamy problem decyzyjny:

  • będziemy brać pod uwagę takie sposoby ulokowania pieniędzy, które pozwalają na wpłatę tylko 1000 zł, odrzucamy nielegalne możliwości lokaty narkotyki, broń
  • decydentami są Stefan i Marysia
  • ustalamy kryterium oceny możliwych wariantów: oczekiwana wypłata w ciągu 5 lat
  • zbieramy informacje o wszystkich dopuszczalnych przez nasze ograniczenia sposobach lokowania kapitału – konta bankowe, lokaty bankowe, obligacje, akcje itd.

Można zauważyć, że chociaż ryzyko utraty pieniędzy jest na pewno ważne z punktu widzenia Stefana i Marysi, nie uwzględniliśmy go bezpośrednio w naszym sformułowaniu problemu. Tak naprawdę zostało ono uwzględnione – licząc oczekiwaną wypłatę powinniśmy uwzględnić wszystkie możliwości z odpowiednim prawdopodobieństwem, również możliwość utraty pieniędzy.

Ścisłe zdefiniowanie decydenta pozwala zauważyć możliwe problemy w procesie decyzyjnym, Stefan i Marysia mogą korzystać niezależnie od siebie z własnych, subiektywnych kryteriów oceny np. opiniami znajomych, co może utrudnić lub nawet uniemożliwić podjęcie decyzji.