Poprzednia

ⓘ Zjawisko wrogich mediów




                                     

ⓘ Zjawisko wrogich mediów

Zjawisko wrogich mediów lub efekt wrogich mediów polega na skłonności ludzi o sprecyzowanych i ekstremalnych poglądach do twierdzenia, że media prezentujące neutralny punkt widzenia w rzeczywistości przedstawiają skrzywiony, bo jednostronny obraz sytuacji. Efekt ten został zidentyfikowany eksperymentalnie.

                                     

1. Eksperymenty

  • Grupie propalestyńskich i proizraelskich studentów ze Stanford University pokazano ten sam materiał filmowy, dotyczący masakry palestyńskich uchodźców przez libańskie siły w Bejrucie podczas libańskiej wojny domowej. Przy ocenie tego materiału obie strony określiły materiał jako nieobiektywny i popierający drugą stronę. Proizraelscy studenci wskazali w materiale więcej antyizraelskich szczegółów i mniej proizraelskich niż propalestyńscy. Obie strony oceniły, że neutralny obserwator uzyskałby nieuczciwie negatywną wizję ich strony oraz że materiał usprawiedliwia działania przeciwnika i zwala winę na ich stronę.
Istotną cechą tego eksperymentu było niezadawanie studentom bezpośrednich pytań dotyczących subiektywnej oceny roli mediów w przedstawianiu konfliktu. Zamiast tego badani podzielili się na dwie grupy według prostych, obiektywnych kryteriów takich jak liczba wskazanych szczegółów dotyczących poszczególnych tematów. Autorzy badania pokazali w ten sposób, że efekt wrogich mediów nie jest wyłącznie kwestią różnicy opinii, ale również różnicy percepcji.
  • W innym eksperymencie proszono studentów dwóch rywalizujących uniwersytetów, aby liczyli faule w meczu futbolowym pomiędzy drużynami tych uniwersytetów. Mecz był szczególnie brutalny. Mimo że wszyscy studenci oglądali ten sam mecz w tym samym czasie, grupy istotnie różniły się liczbą zauważonych fauli. Wszyscy studenci widzieli znacznie więcej fauli popełnianych przez drużynę przeciwną. Obie grupy były także przekonane, że sędzia jest stronniczy i faworyzuje przeciwników.
                                     

2. Omówienie

Omawiane zniekształcenie poznawcze jest związane między innymi z dysonansem poznawczym. Informacje niezgodne z jasno sprecyzowanymi poglądami i postawami wywołują nieprzyjemne uczucie dysonansowe. Osoby o poglądach ekstremalnych mają skłonność oceniać obiektywne informacje czyli takie, które przedstawiają stanowisko obu stron konfliktu jako stronnicze i kwestionować wiarygodność źródła informacji. Dzieje się tak dlatego, że pokazanie poglądów drugiej strony łatwo wywołuje niepokój. Jednym ze skutecznych sposobów zmniejszenia tego dysonansowego uczucia jest zakwestionowanie obiektywności źródła informacji tu: mediów.

Efekt, o którym mowa, stanowi w pewnym sensie odwrotność błędu konfirmacji: w tym przypadku ludzie zwracają większą uwagę na informacje sprzeczne z ich poglądem niż na te, które go potwierdzają.

Zjawisko wrogich mediów zostało wykryte przy innych politycznych wydarzeniach, takich jak wojna w Bośni albo wybory prezydenckie. Dotyczy ono jednak nie tylko spostrzegania informacji podawanych przez media, ale wszelkich informacji, które są niezgodne z własnymi, ekstremalnymi poglądami.

                                     

3. Literatura

  • Matheson, K. & Dursun, S. 2001. Social identity precursors to the hostile media phenomenon: Partisan perceptions of coverage of the Bosnian conflict. Group Processes and Intergroup Relations, 4, 117-126.
  • Vallone, R. P., Ross, L., & Lepper, M. R. 1985. The hostile media phenomenon: Biased Perception and Perceptions of Media Bias in Coverage of the "Beirut Massacre". Journal of Personality and Social Psychology, 49, 577-585.
  • Dalton, R. J., Beck, P. A., & Huckfeldt, R. 1998. Partisan Cues and the Media: Information Flows in the 1992 Presidential Election. American Political Science Review, 92, 1, 111-26.
  • Aronson E., Wilson T.D., Akert R.M. 1997. Psychologia Społeczna. Serce i umysł. Poznań: Zysk i S-ka.