Poprzednia

ⓘ Hirudoterapia




Hirudoterapia
                                     

ⓘ Hirudoterapia

Pierwsze odnotowane przypadki jej stosowania znane są z malowideł ściennych starożytnego Egiptu pochodzących z okresu XVIII dynastii 1550–1292 p.n.e. Autorem pierwszych pisanych źródeł informacji o medycznym stosowaniu pijawek jest Nikander II wiek p.n.e. Od I wieku naszej ery pojawiało się coraz więcej źródeł pisanych, w tym pisma chińskie oraz literatura sanskrycka, perska i arabska. W tym okresie Rzymianie nadali pijawkom nazwę hirudo, przez Karola Linneusza przyjętą za nazwę jednego z rodzajów pijawek Hirudo Linnaeus, 1758. Pliniusz Starszy napisał, że pijawki wysysają krew i są użyteczne na "bóle reumatyczne i wszelkiego rodzaju dolegliwości i gorączki”.

Atrakcyjność pijawek zmieniała się w historii medycyny, a obecnie jej znaczenie wzrasta. W czerwcu 2004 roku amerykańska Agencja Żywności i Leków dopuściła do obrotu medycznego pijawki lekarskie, uznając je za środek leczniczy.

                                     

1. Wykorzystywanie hirudoterapii

Pijawki próbuje wykorzystywać się w leczeniu paradentozy, choroby zwyrodnieniowej stawów, niepłodności zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn, między innymi w przypadku leczenia nadciśnienia tętniczego i choroby niedokrwiennej serca, ponieważ pijawki wydzielają z gruczołów gardzieli hirudynę, która jest substancją przeciwzakrzepową antykoagulantem.

Według zwolenników terapii skaleczenia, oparzenia i ropienia goją się lepiej przy zastosowaniu hirudoterapii. Terapia ta jest też stosowana dla przyspieszenia gojenia po operacjach plastycznych i przeszczepach skóry.

                                     

1.1. Wykorzystywanie hirudoterapii Gatunki pijawek

Do hirudoterapii wykorzystuje się kilkanaście gatunków pijawek, przede wszystkim z rodziny Hirudinidae. Obecnie najczęściej wykorzystuje się do tego celu osobniki hodowane w sterylnych kulturach, chociaż we wschodniej Europie i w Azji masowo pozyskuje się także dzikie osobniki. Najczęściej wykorzystuje się, w praktyce trudne do rozróżnienia przez niespecjalistów, cztery gatunki: azjatycko-południowoeuropejski Hirudo verbana, afrykański Hirudo troctina, azjatycki Hirudo orientalis, a także objętą w wielu krajach również w Polsce ścisłą ochroną gatunkową pijawkę lekarską. Dwa spośród tych gatunków – H. medicinalis i H. verbana – objęte są przepisami Konwencji Waszyngtońskiej CITES oraz rozporządzeniami Unii Europejskiej regulującymi handel zagrożonymi gatunkami.

Pijawka lekarska to jedyny przedstawiciel tej grupy gatunków występujący naturalnie w Polsce gdzie wymaga ochrony czynnej. Do leczenia używa się przede wszystkim osobników wyhodowanych w warunkach sterylnych kultur, co jest również podyktowane względami higienicznymi.