Poprzednia

ⓘ Uniwersytet Kopenhaski




Uniwersytet Kopenhaski
                                     

ⓘ Uniwersytet Kopenhaski

Uniwersytet Kopenhaski – duński uniwersytet publiczny w Kopenhadze. Jest to największa i najstarsza placówka naukowo-dydaktyczna w Królestwie Danii.

Uniwersytet składa się z ośmiu wydziałów, posiada cztery kampusy. Studiuje na nim 40 tys. studentów. Jest to drugi najstarszy uniwersytet w Skandynawii po Uniwersytecie w Uppsali. Został założony w 1479 i do XX wieku był to jedyny uniwersytet w Danii.

                                     

1. Historia

Pozwolenie na powstanie studium generale w Danii, będącym pierwszym takim pozwoleniem w Skandynawii, król Chrystian I uzyskał od papieża Sykstusa IV w 1475. Budowa została jednak opóźniona i, mimo ambicji króla Danii, w międzyczasie powstał szwedzki Uniwersytet w Uppsali. Przy inauguracji w 1479, inspirowany uniwersytetami Królestwa Niemieckiego, z którego również pochodziła znaczna liczba pierwszych wykładowców, Uniwersytet Kopenhaski składał się z czterech fakultetów. Uniwersytet był uporządkowany z hierarchią. Najwyższy status miał fakultet teologii, a pozostałe fakultety w kolejności spadającej były fakultety prawa, medycyny i filozofii. Wykładowcy i studenci po immatrykulacji nie podlegali zwykłemu systemowi prawnemu, lecz temu regulowanym przez prawo i sądy uniwersyteckie. Uniwersytet miał między innymi własne lochy, które można obecnie zwiedzić w starych budynkach uniwersytetu.

Przed duńską reformacją uniwersytet był nadzorowany przez biskupa Roskilde, który miał stanowisko kanclerza, tytuł który do dziś pozostał w niektórych średniowiecznych uniwersytetach, n.p. Uniwersytecie Oksfordzkim. W 1531 uniwersytet został zamknięty, ażeby zapobiec rozprzestrzenianiu się protestanckich nauk. został ponownie otwarty dopiero w 1537, rok po zwycięstwie strony protestanckiej w wojnie hrabskiej. Po reformacji to stanowisko straciło swoje znaczenie i zostało zniesione, albowiem korona duńska przejęła ziemie i instytucje kościelne. Studia teologiczne od tego czasu ukierunkowane były na kształcenie księży luterańskich. Oddzielny uniwersytecki system prawny również został zniesiony.

Do 2004 najwyższym organem uniwersytetu był konsystorz, w którym zasiadali profesorzy wybrani przez profesorów i studenci wybrani przez studentów. Rektor był wybierany spośród profesorów przez nich i przez studentów. Po reformie w 2004 konsystorz został zastąpiony zarządem, do którego wstępują również reprezentanci zewnętrzni, a wybory rektora zostały zastąpione procesem rekrutacji przez zarząd. Obecny rektor został jednak zatrudniony spośród obecnych pracowników naukowych uniwersytetu.

                                     

2. Reputacja międzynarodowa

Akademicki Ranking Uniwersytetów Świata z 2018, opublikowany przez Uniwersytet Jiao Tong w Szanghaju, nadaje Uniwersytetowi Kopenhaskiemu tytuł najlepszego uniwersytetu w Danii oraz Skandynawii, 6. miejsce w Europie i 29. na świecie. Na liście The Times Higher Education World University Rankings 2019, Uniwersytet Kopenhaski zajmuje 116. miejsce spośród wszystkich uczelni na świecie. W rankingu QS World University Rankings 2019, Uniwersytet Kopenhaski zajmuje 79. miejsce. Na liście 2019 Best Global Universities opublikowanej przez U.S. News & World Report uczelnia zajmuje 34. miejsce.

W styczniu 2006 Uniwersytet Kopenhaski rozpoczął formalną współpracę poprzez śieć International Alliance of Research Universities IARU, w którym są Australijski Uniwersytet Narodowy, Politechnika Federalna w Zurychu, Narodowy Uniwersytet Singapuru, Uniwersytet Pekiński, Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley, Uniwersytet w Cambridge, Uniwersytet Oksfordzki, Uniwersytet Tokijski, Uniwersytet Yale’a.

                                     

3. Znani wykładowcy

  • Johannes Fibiger 1867–1928 – patolog, laureat Nagrody Nobla z medycyny 1926
  • Ole Due 1931–2005 – sędzia i prezes Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich
  • Benjamin Mottelson ur. 1926 – laureat Nagrody Nobla z fizyki 1975 za badania struktury jądra atomowego
  • Thomas Fincke 1561–1656 – matematyk, wprowadził pojęcie tangens i sekans
                                     

4. Niektórzy znani absolwenci

  • Aage Niels Bohr 1922–2009 – fizyk, laureat Nagrody Nobla z fizyki 1975
  • Soren Peder Lauritz Sorensen 1868–1939 – biochemik i fizykochemik, wprowadził pojęcie pH
  • Niels Bohr 1885–1962 – fizyk, laureat Nagrody Nobla z fizyki 1922 za opisanie budowy atomu, wkładca do mechaniki kwantowej
  • Klaus Rifbjerg 1931–2015 – pisarz i dramaturg
  • Tycho Brahe 1546–1601 – astronom, wykonał pierwszą naukową dokumentację supernowej
  • Ole Worm 1588–1655 – lekarz
  • Vilhelm Thomsen 1842–1927 – językoznawca, turkolog, odcyfrował pismo orchońskie
  • Ole Romer 1644–1710 – astronom, pierwszy który jako pierwszy wskazał na skończoną prędkość światła
  • Thomas Bartholin 1616–1680 – anatom, matematyk i teolog, odkrywca układu limfatycznego
  • Henrik Dam 1895–1976 – biochemik, fizjolog, laureat Nagrody Nobla z medycyny 1943 za odkrycie witaminy K
  • Harald Hoffding 1843–1931 – filozof
  • Hans Christian Orsted 1777–1851 – fizyk i chemik, odkrywca elektromagnetyzmu
  • Niels Ryberg Finsen 1860–1904 – lekarz, laureat Nagrody Nobla z medycyny 1903 za wkład w leczenie chorób przy użyciu wiązki światła
  • August Krogh 1874–1949 – fizjolog, laureat Nagrody Nobla z medycyny 1943 za opisanie regulacji naczyń włosowatych w mięśniach poprzecznie prążkowanych
  • Otto Jespersen 1860–1943 – filolog, fonetyk
  • Ludvig Holberg 1684–1754 – pisarz
  • Jens Skou 1918–2018 – lekarz, laureat Nagrody Nobla z chemii 1997 za odkrycie pompy sodowo-potasowej
  • Niels Kaj Jerne 1911–1994 – immunolog, laureat Nagrody Nobla z medycyny 1984 za opisanie produkcji przeciwciał monoklonalnych
  • Peter Naur 1928–2016 – astronom i informatyk, laureat Nagrody Turinga 2005