Poprzednia

ⓘ Jerzy Szczygieł




                                     

ⓘ Jerzy Szczygieł

Jako nastolatek, w 1945 r., na polach minowych nad Wisłą stracił wzrok. W 1957 ukończył filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim. Debiutował w 1954 na łamach "Sztandaru Młodych”. Od 1957 redaktor naczelny czasopisma "Nasz Świat”, a od 1964 także "Niewidomy Spółdzielca”. Członek i działacz Polskiego Związku Niewidomych. W 1976 otrzymał Nagrodę Prezesa Rady Ministrów za całokształt twórczości.

                                     

1. Twórczość

W jego dorobku literackim na szczególną uwagę zasługuje cykl czterech powieści, których akcja rozgrywa się pod koniec wojny i tuż po wyzwoleniu. Były to wydane w latach 1960–1976: Tarnina, Ziemia bez słońca, Nigdy cię nie opuszczę i Po kocich łbach. Ich bohaterem jest chłopiec Tadeusz Różański, który wyrwany ze świata dziecinnych zabaw, znajduje się nagle w brutalnym świecie dorosłych. Przedwcześnie osierocony, opiekujący się młodszym bratem, pozbawiony wzroku na skutek wypadku z niewypałem, musi stawić czoło problemom dnia codziennego, które niejednokrotnie przygniotłyby dojrzałego człowieka. Cykl ten wyróżnia się na tle licznie wydawanych ówcześnie pozycji ukazujących wojnę i powojenną rzeczywistość w aureoli bohaterskich czynów lub w kategoriach wielkiej przygody. Ukazuje surową prawdę o wojnie i zmaganiach jednostki w społeczeństwie, wzrusza i pobudza do refleksji.

                                     

2. Utwory

Dla młodzieży

  • Tarnina
  • Powódź 1970; powieść kryminalno-psychologiczna – historia młodego i odpowiedzialnego chłopca postawionego w obliczu niebezpieczeństwa
  • Po kocich łbach
  • Nigdy cię nie opuszczę
  • Nie jesteś inny 1976
  • Ścieżka 1975; opowiadanie
  • Ziemia bez słońca.

Dla dorosłych

  • Dopalające się drzewa 1965
  • Drogi rezygnacji 1962
  • Sen o brzozowych bucikach 1966
  • Poczekaj błyśnie, poczekaj otworzy się 1983
  • Milczenie 1962
  • Szare rękawiczki 1969

Scenariusze

Był autorem scenariuszy do filmów:

  • Milczenie 1963
  • Obszar zamknięty 1972
                                     

3. Literatura uzupełniająca

  • Wioletta Bojda, w: Polski Słownik Biograficzny. T. 47. Warszawa–Kraków: Polska Akademia Nauk i Polska Akademia Umiejętności – Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla, 2011, s. 524–526. ISBN 978-83-88909-93-1.