Poprzednia

ⓘ Województwo wielkopolskie




Województwo wielkopolskie
                                     

ⓘ Województwo wielkopolskie

Województwo wielkopolskie – województwo utworzone w 1999 w środkowo-zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej Warty; dzieli się na 4 miasta na prawach powiatu, 31 powiatów i 226 gmin, które zamieszkuje około 3.5 mln osób ; siedzibą wojewody i władz samorządu województwa jest Poznań.

Województwo wielkopolskie zajmuje drugie miejsce w kraju pod względem powierzchni i trzecie pod względem liczby ludności.

Na obszarze województwa leży aglomeracja kalisko-ostrowska i aglomeracja poznańska oraz Kalisko-Ostrowski Okręg Przemysłowy, Konińskie Zagłębie Węgla Brunatnego i Poznański Okręg Przemysłowy.

                                     

1. Historia

Województwo wielkopolskie utworzono 1 stycznia 1999 z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

  • pilskiego oprócz gmin powiatu wałeckiego
  • kaliskiego oprócz gmin powiatów wieruszowskiego i oleśnickiego
  • bydgoskiego tylko gmina Trzemeszno.
  • zielonogórskiego tylko gminy Wolsztyn, Siedlec i Zbąszyń
  • poznańskiego w całości
  • konińskiego oprócz gmin Uniejów, Grabów i Świnice Warckie
  • gorzowskiego tylko gminy Międzychód i Miedzichowo
  • leszczyńskiego oprócz gmin powiatów górowskiego i wschowskiego
                                     

2. Geografia

Według danych z 1 stycznia 2014 r. powierzchnia województwa wynosiła 29 826.50 km², co stanowi 9.5% powierzchni Polski. Wielkopolskie jest drugim co do powierzchni województwem w Polsce po woj. mazowieckim.

                                     

2.1. Geografia Położenie administracyjne

Województwo jest położone w środkowo-zachodniej Polsce i graniczy z województwami:

  • zachodniopomorskim na długości 196.31 km na północy
  • opolskim na długości 48.28 km na południu
  • łódzkim na długości 282.46 km na wschodzie
  • dolnośląskim na długości 223.58 km na południu
  • lubuskim na długości 285.77 km na zachodzie
  • kujawsko-pomorskim na długości 404.09 km na północnym wschodzie
  • pomorskim na długości 63.37 km na północy
                                     

2.2. Geografia Gleby

Przeważają gleby bielicowe i rdzawe stanowiące 60% powierzchni oraz płowe i brunatne – 20%, pozostałe to głównie gleby obszarów podmokłych.

                                     

2.3. Geografia Lasy

Według danych z 31 grudnia 2012 w woj. wielkopolskim lasy obejmowały powierzchnię 766.2 tys. ha, co stanowiło 25.7% jego powierzchni. 5.0 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych.

                                     

3. Demografia

Według danych z 30 czerwca 2019 r. województwo wielkopolskie miało 3 495 470 mieszkańców, co stanowiło 9.0% ludności Polski. Wielkopolskie jest trzecim województwem pod względem liczby ludności w Polsce.

Dane z 30 czerwca 2019 r.:

  • Piramida wieku mieszkańców w. wielkopolskiego w 2014 roku.
                                     

4.1. Administracja i polityka Samorząd wojewódzki

Organem stanowiącym samorządu jest Sejmik Województwa Wielkopolskiego, składający się z 39 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest Poznań. Sejmik wybiera organ wykonawczy samorządu, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem.

W 2012 r. przeciętne zatrudnienie administracji samorządu wojewódzkiego wynosiło 1816 osób.

                                     

4.2. Administracja i polityka Administracja państwowa

W 2012 r. przeciętne zatrudnienie administracji państwowej w województwie wynosiło 11 488 osób.

Organem administracji rządowej jest Wojewoda Wielkopolski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Poznań, gdzie znajduje się Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu. W ramach urzędu działają także 4 delegatury: w Kaliszu, Koninie, Lesznie i Pile.

Delegatury urzędu wojewódzkiego obejmują swoim zasięgiem działania:

  • delegatura w Lesznie powiaty: gostyński, grodziski, kościański, leszczyński, rawicki, wolsztyński i miasto Leszno;
  • delegatura w Pile powiaty: chodzieski, czarnkowsko-trzcianecki, pilski, wągrowiecki i złotowski.
  • delegatura w Koninie powiaty: kolski, koniński, słupecki, turecki i miasto Konin;
  • delegatura w Kaliszu powiaty: jarociński, kaliski, kępiński, krotoszyński, ostrowski, ostrzeszowski, pleszewski i miasto Kalisz;


                                     

5. Ochrona przyrody

Stan na rok 2005:

  • 32 obszary chronionego krajobrazu 906 289 ha,
  • 3601 pomników przyrody.
  • 88 użytków ekologicznych,
  • 1 park narodowy Wielkopolski Park Narodowy oraz fragment Drawieńskiego Parku Narodowego,
  • 48 obszarów wytypowanych do ochrony w Sieci Natura 2000,
  • 12 parków krajobrazowych w tym 3 transgraniczne o łącznej powierzchni 174 569.88 ha, są to: Park Lednicki, Sierakowski, Pszczewski, Przemęcki, Powidzki, Puszcza Zielonka, Rogaliński, Promno, im. gen. Dezyderego Chłapowskiego, Żerkowsko-Czeszewski, Nadwarciański, Dolina Baryczy,
  • 96 rezerwatów przyrody o łącznej powierzchni 5632 ha,

Powierzchnia obszarów prawnie chronionych: 932.6 tys. ha 9.0% prawnie chronionej powierzchni kraju w tym obszary chronionego krajobrazu – 78.9%, parki krajobrazowe – 18.5%, parki narodowe – 0.9%, rezerwaty przyrody – 0.6%.

                                     

6. Gospodarka

W 2012 r. produkt krajowy brutto woj. wielkopolskiego wynosił 154.2 mld zł, co stanowiło 9.5% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 44.6 tys. zł 106.3% średniej krajowej, co plasowało wielkopolskie na 3. miejscu względem innych województw.

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. wielkopolskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3353.16 zł, co lokowało je na 6. miejscu względem wszystkich województw.

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 148.6 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 10.0% do aktywnych zawodowo.

Według danych z 2013 r. 8.5% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. wielkopolskiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji.

W 2010 r. produkcja sprzedana przemysłu w woj. wielkopolskim wynosiła 103.8 mld zł, co stanowiło 10.5% produkcji przemysłu Polski. Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej w wielkopolskim wynosiła 15.2 mld zł, co stanowiło 9.5% sprzedaży Polski.

Budżet województwa wielkopolskiego w 2013 r. zamknął się dochodami w wysokości 1170 mln zł oraz wydatkami w wysokości 1385 mln zł. Zadłużenie samorządu na koniec 2013 r. wyniosło 441.0 mln zł, co stanowiło 37.67% wysokości dochodów województwa.



                                     

7. Transport

W Wielkopolsce krzyżuje się kilka szlaków komunikacyjnych. Przez Poznań i Konin przebiega trasa z Europy Zachodniej do Rosji. W kierunku południowym biegnie międzynarodowa trasa z Gdańska przez Poznań i Leszno do Pragi i dalej na południe Europy. Zbudowana jest tu autostrada A2, która biegnie od granicy zachodniej przez Poznań i Warszawę do Moskwy.

Głównymi węzłami kolejowymi są tutaj: Poznań, Piła, Ostrów Wielkopolski i Leszno. Pomiędzy Warszawą a Berlinem kursują pociągi EuroCity, które zapewniają szybkie połączenie komunikacyjne pomiędzy Poznaniem a Berlinem. Trasa ta została jako pierwsza w Polsce, dostosowana do europejskiego systemu szybkich przewozów.

W Poznaniu znajduje się międzynarodowy port lotniczy Poznań-Ławica.

Lotnisko powojskowe z długim betonowym pasem startowym znajduje się w Pile. W Michałkowie położonym ok. 5 km na północ od Ostrowa Wielkopolskiego znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Ostrowskiego. Lotnisko posiada krótki utwardzony pas oraz lądowisko trawiaste przez co mogą tam lądować tylko niewielkie samoloty. Małe samoloty mogą również lądować na lotnisku szybowcowym w Lesznie.



                                     

8. Nauka i oświata

W 2012 w województwie wielkopolskim działało 39 szkół wyższych, w których studiowało 159.4 tys. osób. Największą szkołą wyższą jest Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, na którym według danych z 30 listopada 2012 studiowało 43.2 tys. osób.

                                     

9. Bezpieczeństwo publiczne

W województwie wielkopolskim działa centrum powiadamiania ratunkowego, które znajduje się w Poznaniu i które obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999.