Poprzednia

ⓘ Wojciech Kóčka



                                     

ⓘ Wojciech Kóčka

Wojciech Kóčka – polski antropolog i archeolog, polski i serbołużycki działacz społeczny, sekretarz budziszyńskiego Komitetu Słowiańskiego, delegat Serbo-Łużyckiej Rady Narodowej, członek Komitetu Słowiańskiego w Polsce.

                                     

1. Życiorys

Urodził się we wsi Wownjow niem. Oehna na Górnych Łużycach, leżącej obecnie w granicach miasta Budziszyna. W 1931 roku ukończył gimnazjum humanistyczne w Budziszynie i przez kilka miesięcy studiował na Wydziale Pedagogicznym Politechniki w Dreźnie. Od 1932 przebywał w Polsce. Po kursie na Uniwersytecie Ludowym w Dalkach koło Gniezna gdzie co roku kształciło się po czterech Serbołużyczan jeszcze w tym samym roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Poznańskim w zakresie antropologii – u doc. Karola Stojanowskiego, prehistorii – u prof. Józefa Kostrzewskiego oraz etnografii i etnologii – u prof. dr Eugeniusza Frankowskiego. W roku 1936 uzyskał tytuł magistra filozofii z zakresu wymienionych dyscyplin na podstawie pracy Sunow, Konjecy, Ralbicy, Dobrosicy, Wownjow i Chrościcy pod względem antropologicznym.

W czasie studiów brał udział w badaniach archeologicznych na terenie Wielkopolski, m.in. w latach 1934–1938 w Biskupinie i 1937–1938 w Gnieźnie oraz w inwentaryzacji grodzisk wczesnośredniowiecznych. Wyspecjalizował się w wykonywaniu dokumentacji fotograficznej wykopalisk, był głównym fotografem ekspedycji biskupińskiej. Wraz ze Zdzisławem Rajewskim zaprojektował balon na uwięzi do wykonywania zdjęć terenu wykopalisk z lotu ptaka, stając się w ten sposób jednym z pionierów archeologii lotniczej w Polsce. W 1937 za położone tam zasługi Kóčka został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi. W 1939 otrzymał obywatelstwo polskie i zawarł związek małżeński. Córką Wojciecha Kóčki jest Hanna Kóčka-Krenz – archeolog, profesor i dziekan Wydziału Historycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

                                     

1.1. Życiorys Praca zawodowa

W 1939 miał objąć stanowisko kierownika Muzeum w Grudziądzu, ale uniemożliwił to wybuch wojny. W lutym 1947 roku powrócił z Budziszyna do Polski i został adiunktem w Zakładzie Antropologii Uniwersytetu Wrocławskiego, brał udział w badaniach archeologicznych w Opolu na Ostrówku, a następnie we Wrocławiu. W 1948 otrzymał we Wrocławiu stopień doktora nauk przyrodniczych na podstawie pracy Wczesnodziejowa antropologia Słowian. Od 1949 aż do śmierci kierował wykopaliskami na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu z ramienia Kierownictwa Badań nad Początkami Państwa Polskiego. W roku 1954 został docentem Uniwersytetu Wrocławskiego i kierownikiem Stacji Archeologicznej Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN. W 1955 objął stanowisko docenta przy Katedrze Archeologii Polski IHKM w Poznaniu, później przekształconej w Zakład Archeologii Wielkopolski i Pomorza. W 1959 roku mianowano go profesorem nadzwyczajnym Uniwersytetu Adama Mickiewicza, a w 1960 kierownikiem Katedry Archeologii Polski i Powszechnej UAM. Zmarł niespodziewanie po operacji w szpitalu.

Jego zainteresowania naukowe wiązały się z problemami etnogenezy ludów europejskich, zwłaszcza Słowian, które starał się rozpatrywać metodami antropologii fizycznej, archeologii i językoznawstwa. Z kilkudziesięciu wydanych przez niego prac naukowych największe znaczenie, poza sprawozdaniami terenowymi z wykopalisk archeologicznych, ma jego rozprawa habilitacyjna, opublikowana w formie książkowej pt. Zagadnienia etnogenezy ludów Europy Wrocław 1959.

                                     

1.2. Życiorys Działalność społeczno-polityczna

W okresie okupacji ukrywał się przed nazistami w Starym Mieście pod Leżajskiem, skąd pochodziła jego żona, a następnie w Mogielnicy w powiecie grójeckim. Pomimo iż był poszukiwany przez Gestapo, był zaangażowany w działalność podziemną, ucząc na tajnych kompletach. Wkrótce po zakończeniu wojny udał się na niemieckie Łużyce, gdzie piastował stanowisko sekretarza związku Serbów łużyckich "Domowina” z siedzibą w Budziszynie. Istniał wówczas projekt proklamowania niezależnego państwa Serbołużyczan, a Wojciech Kóčka był kandydatem na premiera tego państwa. Gdy zdał sobie sprawę z nierealności głównie na skutek braku zgody Sowietów tych zamierzeń, próbował wraz z rodziną wrócić do Polski, ale został aresztowany na granicy i odesłany do Budziszyna. Następnie przedostał się nielegalnie do Czechosłowacji, gdzie ukrywał się niemal przez rok. Jeszcze w tym okresie pełnił rolę emisariusza Domowiny w różnych negocjacjach z rządem polskim, m.in. z ówczesnym wicepremierem i ministrem Ziem Odzyskanych Władysławem Gomułką. Był sekretarzem budziszyńskiego Komitetu Słowiańskiego a następnie członkiem Komitetu Słowiańskiego w Polsce. Uczestnik plenum Komitetu Wszechsłowiańskiego w Warszawie w 1947 roku.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →