Poprzednia

ⓘ Franczyza




Franczyza
                                     

ⓘ Franczyza

Franczyza – system sprzedaży towarów, usług lub technologii, który jest oparty na ścisłej i ciągłej współpracy pomiędzy prawnie i finansowo odrębnymi i niezależnymi przedsiębiorstwami: franczyzodawcą i jego indywidualnymi franczyzobiorcami. Franczyza zakłada też przepływ know-how od franczyzodawcy do franczyzobiorcy przez cały czas obowiązywania umowy franczyzowej. Istotą jest udzielenie praw poprzez zawarcie umowy franczyzy.

Franczyza daje możliwość korzystania między innymi z:

  • znaków towarowych franczyzodawcy
  • pomocy w prowadzeniu działalności gospodarczej
  • know how i koncepcji działalności franczyzodawcy
                                     

1. Podmioty franczyzy

Umowa franczyzy ang. franchise agreement jest to umowa pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą.

Stronami franczyzy są:

  • Franczyzobiorca to strona umowy uzyskująca prawa i przyjmująca obowiązki składające się na franczyzę, takie jak płacenie franczyzodawcy wynagrodzenia, udostępnianie do kontroli oraz prowadzenie działalności na własny rachunek i we własnym imieniu. Franczyzobiorca jest pojęciem analogicznym do kredytobiorcy od kredyt.
  • Franczyzodawca to strona umowy udzielająca praw i nakładająca obowiązki franczyzy. Opracował, przetestował i upoważnia franczyzobiorcę do korzystania z pakietu franczyzowego. Franczyzodawca jest pojęciem analogicznym do kredytodawcy od kredyt.
                                     

2. Cechy franczyzy

Istota systemu polega na tym, że franczyzodawca nadaje swoim poszczególnym franczyzobiorcom prawo oraz nakłada na nich obowiązek prowadzenia działalności zgodnie z jego koncepcją. W ramach umowy sporządzonej na piśmie oraz w zamian za bezpośrednie lub pośrednie świadczenia finansowe uprawnienie to upoważnia indywidualnego franczyzobiorcę do korzystania ze znaku towarowego franczyzodawcy marki, metod prowadzenia działalności gospodarczej, wiedzy technicznej, systemów postępowania i innych praw własności intelektualnej lub przemysłowej, a także do korzystania ze stałej pomocy handlowej i technicznej franczyzodawcy.

                                     

2.1. Cechy franczyzy Pakiet franczyzowy

Zawiera on sposób prowadzenia danej działalności gospodarczej. Udostępnia go franczyzodawca w ramach zawieranej z franczyzobiorcą umowy. Zawiera on szereg uprawnień i obowiązków. Ponadto upoważnia do działalności franczyzobiorcę na określonym terytorium. Pakiet franczyzowy składa się z:

  • usług franczyzodawcy na rzecz franczyzobiorcy takie jak szkolenia zatrudnionych w punkcie franczyzobiorcy, pomoc;
  • praw ochronnych;
  • obowiązku zachowania poufności;
  • opłat na rzecz franczyzodawcy i/lub obowiązku zaopatrywania u franczyzodawcy lub wskazanych dostawców.
  • uprawnień do kontroli;
  • zobowiązania do prowadzenia działań marketingowych;
  • koncepcji prowadzenia działalności gospodarczej w określony sposób;
  • terenu wyłączności franczyzobiorcy;
                                     

2.2. Cechy franczyzy Opłaty

Wśród obowiązku franczyzobiorcy jest konieczność ponoszenia opłat na rzecz franczyzodawcy. Opłata wstępna uiszczana jest w momencie przystąpienia do sieci franczyzodawcy. W związku z działalnością bieżącą, franczyzobiorca wnosi opłaty bieżące. Stanowią one dochód franczyzodawcy. Ponadto czasami funkcjonują też inne opłaty, jak np. opłata marketingowa. We franczyzie dystrybucji produktu często nie ma żadnych opłat, ponieważ franczyzodawca realizuje marże na zaopatrzeniu franczyzobiorcy w Polsce w ok. 1/3 franczyz nie ma żadnych opłat franczyzowych.

                                     

3. Rodzaje franczyzy

  • Franczyza bezpośrednia - w ramach jednej umowy franczyzowej franczyzobiorca prowadzi jedną działalność w jednej lokalizacji;
  • Franczyza koncepcji działalności - franczyzobiorca działa w ramach modelu biznesowego opracowanego przez franczyzodawcę;
  • Franczyza dystrybucji produktu - franczyzobiorca sprzedaje produkty dostarczane przez franczyzodawcę lub wskazanych przez niego dostawców;
  • Franczyza wielokrotna - w ramach jednej umowy franczyzowej franczyzobiorca prowadzi wiele działalności na określonym terytorium, czasami może mieć prawo do udzielania dalszych sub-licencji Master franczyza.
                                     

4. Franczyza w Polsce

Od 2000 roku działa Polska Organizacja Franczyzodawców POF zrzeszająca franczyzodawców działających w Polsce, którzy zobowiązali się przestrzegać Europejskiego Kodeksu Etyki Franczyzy. Od 2010 POF należy do Europejskiej Federacji Franczyzy, a od 2011 do Światowej Rady Franczyzy.