Poprzednia

ⓘ Uniwersytet w Greifswaldzie




Uniwersytet w Greifswaldzie
                                     

ⓘ Uniwersytet w Greifswaldzie

Uniwersytet w Greifswaldzie – jeden z najstarszych uniwersytetów w Niemczech i Europie, założony w Greifswalddzie leżącym w okresie założenia na terenie Księstwa Pomorskiego w Świętym Cesarstwie Rzymskim, a obecnie na terenie landu Meklemburgia-Pomorze Przednie, w Niemczech.

Został założony w 1456 r. jako drugi najstarszy uniwersytet w basenie Morza Bałtyckiego. Uczelnia należała przejściowo do Szwecji i Prus, będąc tym samym najstarszym uniwersytetem w obu krajach. Obok uniwersytetu w Rostocku jest jednym z dwóch w landzie Meklemburgia-Pomorze Przednie.

                                     

1. Historia

Wiek XXI

Rok 2006 to jubileusz 550-lecia uniwersytetu, ale też okres dyskusji nad dalszym kształtem uczelni. Problemy finansowe zmuszają do podjęcia zmian i redukcji części wykładanych przedmiotów.

                                     

1.1. Historia Wiek XVI

Reformacja w regionie miała bardzo burzliwy przebieg i uniwersytet został zamknięty. W 1539 książę Filip I ponownie otworzył uczelnię, jednak tym razem nadał jej charakter protestancki i po sekularyzacji dóbr kościelnych ofiarował jej majątek klasztoru Eldena i klasztoru dominikańskiego. Zmienił się też sposób wyboru wykładowców i zostali oni mocno powiązani z dworem książęcym.

Następca - książę Ernest Ludwik zainicjował budowę budynków collegium, na którego fundamentach stoi dzisiaj reprezentacyjny, główny budynek uniwersytetu. Natomiast książę Filip Juliusz ufundował uniwersytetowi ceremonialną togę rektorską.

                                     

1.2. Historia Wiek XVII i XVIII

W 1604 na Uniwersytecie Greifswaldzkim została uruchomiona pierwsza scentralizowana uniwersytecka biblioteka w Niemczech.

W 1634 książę Bogusław XIV w ramach zaległych uposażeń profesorów, zapisał uniwersytetowi grunty Eldeny 14 tys. ha, przez co uczelnia należała do największych posiadaczy majątków ziemskich spośród uniwersytetów.

Od czasu pokoju westfalskiego z 1648 Pomorze Przednie wraz z uniwersytetem należały do Szwecji, tylko przejściowo, w latach 1715–1720 przechodząc pod duńskie panowanie. W szczególności pod koniec XVIII w. uczelnia odgrywała rolę pomostu kulturowego pomiędzy Szwecją i Niemcami. Ponad 1500 Szwedów studiowało tu lub pracowało jako naukowcy. Jednym z nich był Thomas Thorild 1795-1808. W latach 1747–1750 powstał budynek główny uniwersytetu przy Domstrasse, któremu profesor matematyki, Andreas Mayer, nadał styl północnoniemieckiego późnego baroku. W budynku mieści się piękna aula, która dawniej odgrywała rolę biblioteki.

W okresie przynależności Greifswaldu do Szwecji postulowano przeniesienie uczelni do Szczecina, jednak nie zdecydowano się na to.



                                     

1.3. Historia Wiek XIX i XX

Od 1815 uniwersytet w Greifswaldzie należał do Prus, będąc najstarszą pruską szkołą wyższą. W drugiej połowie XIX w. rozwinął się do nowoczesnego universitas litterarum. Oprócz wydziału medycznego, który posiadał własną klinikę, rozwinęły się również wydziały: prawa, teologiczny, klasyczny i filologiczny.

W 1901 r. pracujący na uniwersytecie w Greifswaldzie niemiecki biolog Paul Uhlenhuth odkrył reakcję pozwalającą na rozróżnianie krwi poszczególnych gatunków, w tym krwi ludzkiej od zwierzęcej, na zasadzie precypitacji; odkrycie to zostało po raz pierwszy wykorzystane do udowodnienia winy seryjnego zabójcy dzieci Ludwiga Tessnowa przed sądem w Greifswaldzie i było potem powszechnie używane w kryminalistyce przy badaniu śladów krwi.

W 1933 r. uniwersytet otrzymał imię Ernsta Moritza Arndta, byłego profesora z Greifswaldu. Nazwa uczelni nawet dzisiaj wzbudza sporo kontrowersji i dlatego wielokrotnie dyskutowano nad zmianą patrona. Arndta do celów propagandowych wykorzystywali hitlerowcy.

Pod koniec II wojny światowej szkołę zamknięto i otwarto ponownie 15 lutego 1946. Na rozkaz sowieckiej administracji zamknięto jednak kolejny raz wydział ekonomiczny.

W czasach NRD dochodziło do innych zmian w strukturze uniwersytetu. Wydział medyczny dostosowano do potrzeb Armii Czerwonej, a prawny całkowicie zamknięto. Pozostawiono wydziały: filozoficzny, teologiczny, medyczny i matematyczno-przyrodniczy, a wydział rolniczy został połączony z założoną w 1835 Akademią Rolniczą Greifswald–Eldena niem. Landwirtschaftliche Akademie Greifswald-Eldena. W latach 1946–1955 istniał wydział pedagogiczny. W 1962 zamknięto istniejący od końca wojny wydział pracowniczo-rolniczy Martina Andersena Nexo Arbeiter- und Bauern-Fakultät Martin Andersen Nexo.

Rok 1990 był przełomowym w historii uczelni. Nadano jej nową strukturą i przywrócono autonomię, wolność nauki i programu nauczania. Uniwersytet posiada dziś pięć wydziałów: teologiczny, prawa i nauk o państwie, medycyny, filozoficzny i matematyczno-przyrodniczy. Prace badawcze koncentrują się głównie na medycynie i fizyce plazmowej.

                                     

1.4. Historia Wiek XXI

Rok 2006 to jubileusz 550-lecia uniwersytetu, ale też okres dyskusji nad dalszym kształtem uczelni. Problemy finansowe zmuszają do podjęcia zmian i redukcji części wykładanych przedmiotów.

                                     

2. Współpraca z instytucjami

  • Caspar-David-Friedrich Gesellschaft
  • Alfried-Krupp-Wissenschaftskolleg Greifswald
  • Biotechnikum Greifswald
  • Friedrich-Loeffler-Institut Bundesforschungsinstitut für Tiergesundheit, Insel Riems
  • Institut für Niedertemperatur-Plasmaphysik
  • Max-Planck-Institut für Plasmaphysik
  • Siemens AG, Bereich Öffentliche Netze
  • Caspar-David-Friedrich-Institut für Bildende Kunst
  • Kernfusions-Forschungsreaktor Wendelstein 7-X
  • Institut für Politwissenschaft und Kommunikationswissenschaft
  • Technologiezentrum Vorpommern
  • Forschungsinstitut für Diabetes, Karlsburg (koło Greifswaldu
  • Institut für Kirchenmusik und Musikwissenschaft
  • Technologiepark
                                     

3. Współpraca z uniwersytetami

Z państw Unii Europejskiej

  • Uniwersytet w Padwie, Włochy
  • Uniwersytet Wileński, Litwa
  • Holbæk Seminarium, Dania
  • Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Polska
  • Uniwersytet Masaryka w Brnie, Czechy
  • Uniwersytet w Rydze, Łotwa
  • Uniwersytet Szczeciński, Polska
  • Uniwersytet w Lund, Szwecja
  • Uniwersytet w Aberdeen, Szkocja
  • Uniwersytet w Joensuu, Finlandia
  • Uniwersytet w Kłajpedzie, Litwa
  • Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie, Polska
  • Uniwersytet Aarhus, Dania
  • Uniwersytet w Tallinnie, Estonia
  • Uniwersytet w Tartu, Estonia

Inne

  • Uniwersytet w Saskatchewan, Saskatoon, Kanada
  • Uniwersytet w Sarajewie Bośnia i Hercegowina
  • Uniwersytet w Sankt Petersburgu, Rosja
                                     

4. Inne

Na Uniwersytecie studiowali m.in. Jan Bugenhagen, Jan Fryderyk, Hugo Lemcke, Jonathan Paul.

W Greifswaldzie studiowali medycynę m.in.:

  • Józef Krzymiński do 1882 – polski lekarz, działacz społeczny i polityczny
  • Jan Biziel – polski lekarz, działacz niepodległościowy i społeczny
  • Stefan Bernard Janiszewski do 1898 - tytularny generał brygady Wojska Polskiego
  • Theodor Billroth
  • Aleksander Majkowski w latach 1900-1901 - lekarz, kaszubski działacz polityczny i pisarz
  • Ludwik Rydygier w latach 1869-1878 późniejszy znany polski chirurg

Rektorem uniwersytetu był Ernest Bogusław von Croy.

Z Uniwersytetem związani byli jako profesorowie również:

  • Wilhelm Baum – doktor medycyny, chirurg
  • Johannes Micraelius – teolog, poeta i historyk, wykładowca retoryki
  • Felix Hausdorff – matematyk, jeden z twórców topologii

Uniwersytet Ernsta-Moritza-Arndta miał w historii dwóch laureatów Nagrody Nobla:

  • Gerhard Domagk 1923-1925, medycyna, 1939 odebrał w 1947
  • Johannes Stark 1874-1957, fizyka, 1919

W 1912 powstało w Greifswaldzie, z inicjatywy Otto Jaekela greifswaldzkiego paleontologa, niemieckie Towarzystwo Paleontologiczne Paläontologische Gesellschaft.