Poprzednia

ⓘ Historia doktryn politycznych i prawnych




                                     

ⓘ Historia doktryn politycznych i prawnych

Historia doktryn politycznych i prawnych – nauka humanistyczna i społeczna, jedna z najmłodszych dyscyplin prawoznawstwa. Zajmuje się rekonstrukcją historii myśli politycznej oraz prawnej, Jest to historia poglądów na strukturę polityczną społeczeństwa oraz na obowiązujące w społeczeństwie prawo. Po 1956 roku stała się odrębnym przedmiotem w dydaktyce uniwersyteckiej.

                                     

1. Charakterystyka

Zdaniem Andrzeja Sylwestrzaka doktryna, to historycznie ukształtowany pogląd, wyjaśniający powstanie, organizację, funkcjonowanie państwa i prawa, wskazujący zarazem ich cele.

Historia doktryn nawiązuje do dorobku innych przedmiotów prawniczych, w tym: filozofii prawa, teorii prawa, historii prawa, prawa konstytucyjnego, prawa międzynarodowego, prawa karnego, prawa cywilnego.

W ramach tej dyscypliny wyróżnia się różne szkoły, np.:

  • idealistyczną, zajmującą się problemem "idei" w dziejach,
  • materialistyczną, kładącą nacisk na prymat interesów ekonomicznych.
  • socjologiczną, badającą zjawisko społeczne uważane za najważniejsze w rozwoju cywilizacyjnym,

Historia doktryn może spełniać różne funkcje, np.:

  • tłumaczyć zjawiska życia państwowego,
  • krytykować istniejący stan rzeczy,
  • wskazywać perspektywy rozwoju,
  • integrować społeczeństwo wokół jakiegoś programu.

W historii doktryn przenikają się procesy negacji i kontynuacji, tj. każda nowa doktryna nawiązuje do przeszłych koncepcji. Równocześnie mogą również występować doktryny wykluczające się nawzajem np. socjalizm i kapitalizm.

Doktryny można dzielić na:

  • starożytne, średniowieczne, nowożytne, współczesne według kryterium chronologicznego,
  • rewolucyjne, konserwatywne i reakcyjne odwołujące się do kryterium rewolucji jako zjawiska odgrywającego doniosłą rolę w dynamizowaniu stosunków społecznych i politycznych,
  • dogmatyczne oraz rewizjonistyczne.
  • postępowe i wsteczne,
                                     

2. Polscy historycy doktryn politycznych i prawnych lista niepełna

  • dr hab. Władysław Teofil Kulesza
  • prof. Marek Maciejewski
  • prof. Bogdan Szlachta
  • prof. Maria Zmierczak
  • prof. Jacek Majchrowski
  • prof. Adam Bosiacki
  • prof. Hubert Izdebski
  • prof. Ryszard M. Małajny
  • prof. Henryk Olszewski
  • prof. Krystyna Chojnicka