Poprzednia

ⓘ Dönhoff




Dönhoff
                                     

ⓘ Dönhoff

Dönhoff – niemiecki ród szlachecki pochodzący z Hrabstwa Mark w Westfalii, po raz pierwszy wymieniony w 1282. W XIV wieku przedstawiciele rodu osiedli na terenie inflanckich ziem zakonu krzyżackiego. Po przyłączeniu Inflant do Rzeczypospolitej zasilili szeregi polskiej szlachty. W 1633 osiągnęli godność hrabiów cesarstwa, wchodząc tym samym w szeregi arystokracji. W 1637 hrabia Kasper Denhoff uzyskał tytuł księcia cesarstwa. Linia jego potomków wygasła w XVIII wieku.

                                     

1. Polska linia Dönhoffów

Dönhoffowie mieszkający w Rzeczypospolitej nosili spolszczone nazwisko Denhoff.

Denhoffowie – polska gałąź niemieckiego rodu szlacheckiego Dönhoff, którego przedstawiciele zasilili szeregi polskiej szlachty po przyłączeniu Inflant do Rzeczypospolitej. Używali herbu własnego Denhoff, który nazywany jest także Dzik lub Świnka, ze względu na swoje podobieństwo do polskiego herbu o tej nazwie.

Najbardziej znani przedstawiciele tego rodu w Rzeczypospolitej:

  • Ernest Magnus Denhoff 1581-1642 – kasztelan parnawski 1635, wojewoda parnawski 1640; kalwinista
  • Gerard Denhoff ojciec
  • Gerard Denhoff ok. 1632-1685 – dworzanin królewski, chorąży nadworny koronny 1661, cześnik litewski 1661, podstoli litewski 1666
  • Ernest Denhoff zm. 1693 – generał lejtnant wojsk koronnych, wojewoda malborski 1685
  • Stanisław Ernest Denhoff zm. 1728 – hetman polny litewski 1709, wojewoda połocki 1722, ostatni przedstawiciel polskiej linii rodu.
  • Władysław Denhoff 1639–1683 – kasztelan chełmiński 1677 r., wojewoda pomorski 1677 r., kalwinista, potem katolik, zginął w bitwie pod Parkanami
  • Konstancja Denhoff 1716-1791 dziedziczka rodu, żona Janusza Aleksandra Sanguszki, bezpotomna
  • Gerard Denhoff ok. 1598-1648 – kasztelan gdański 1642 r., wojewoda pomorski i podskarbi ziem pruskich 1643;
  • Jerzy Albrecht Denhoff – biskup krakowski, kanclerz wielki koronny 1648-1702;
  • Kasper Denhoff – wojewoda dorpacki 1627, następnie sieradzki 1634, marszałek dworu królowej 1639, kalwinista, potem katolik
  • Zygmunt Denhoff
  • Jan Kazimierz Denhoff 1649-1697 – kardynał, dyplomata, rezydent Jana III Sobieskiego;
  • Henryk Denhoff
  • Otto Denhoff ur. ok. 1554, zm. 1609; polski pułkownik, starosta adzelski
  • Teodor Denhoff zm. 1678 r. – dworzanin królewicza polskiego Jana Kazimierza, podstoli wielki litewski 1656 r.;
  • Teodor Denhoff wojewoda dorpacki zm. 1654, kalwinista
  • Teodor Denhoff wojewoda wendeński zm. 1622, kalwinista

Potęgę i znaczenie w Rzeczypospolitej Denhoffowie budowali w oparciu o dwór monarszy i liczne starostwa nadawane przez kolejnych władców. Wśród członków wpływowego w XVII i XVIII w. rodu Denhoffów byli też i tacy, którzy nie osiągnęli wysokich godności senatorskich, ponieważ zginęli, walcząc w imieniu Rzeczypospolitej, tak jak pułkownik wojsk koronnych Hieronim Denhoff Herman Dönhoff w bitwie pod Cecorą 1620.

                                     

2. Pruscy Dönhoffowie

Jedna z gałęzi rodu potomkowie Friedricha von Dönhoffa, syna wojewody parnawskiego Ernesta Magnusa Denhoffa Magnus Ernst von Dönhoff osiadła w Prusach w 1666 r., gdzie do 1945 r. miała swoją siedzibę w pałacu Friedrichstein pod Królewcem. Własnością Dönhoffów były też dobra Pasłęk Preußisch Holland.

Z pruskiej gałęzi tej rodziny pochodzili m.in.:

  • August Friedrich Philipp von Dönhoff 1763–1838 – pruski pułkownik, fligeladiutant, marszałek dworu
  • Otto Magnus von Dönhoff 1665–1717 – budowniczy pałacu Friedrichstein 1709–1714
  • Friedrich von Dönhoff 1708–1769 – pruski pułkownik
  • August Heinrich Hermann von Dönhoff 1797–1874 – pruski dyplomata, ambasador, minister spraw zagranicznych
  • Friedrich Graf von Dönhoff 1639–1696 brandenbursko-pruski generał lejtnant
  • August Christian Ludwig Karl von Dönhoff 1742–1803 – pruski minister wojny
  • Marion Dönhoff 1909–2002 – publicystka, dziennikarka niemiecka, współwydawca tygodnika Die Zeit, do II wojny światowej właścicielka Kwitajn
  • August Karl von Dönhoff-Friedrichstein 1845–1920 – pruski polityk, poseł na sejm Prus i Rzeszy
  • Louis von Dönhoff 1799–1877 – pruski generał lejtnant
  • trzynaścioro dzieci
  • Bogislaus Friedrich von Dönhoff 1672–1740 brandenbursko-pruski generał piechoty
  • Ernst Wladislaus von Dönhoff 1672–1724 – brandenbursko-pruski generał lejtnant
  • Friedrich Wilhelm von Dönhoff 1723–1774
  • Friedrich Wilhelm von Brandenburg
  • Alexander von Dönhoff 1683–1742 pruski generał lejtnant i zaufany Fryderyka Wilhelma I
  • Sophie Juliane Friederike von Dönhoff 1768–1838 – morganatyczna żona Fryderyka Wilhelma II
                                     

3. Varia

  • W okresie Cesarstwa Niemieckiego imię Dönhoffów nosił pułk grenadierów 3 Brygady Piechoty w Rastenburgu 7. Ostpreußisches Infanterieregiment Nr. 44 "Graf Dönhoff”
  • "Denhoff” to także pseudonim pułkownika Zygmunta Miłkowskiego, komendanta Obszaru Zachodniego Armii Krajowej.
  • Freimut Börngen nazwał jedną z odkrytych przez siebie planetoid "11075 Dönhoff” na cześć Marion Dönhoff, jako działaczki opozycji antyhitlerowskiej.