Poprzednia

ⓘ Telewizja




                                               

Telewizja cyfrowa

Telewizja cyfrowa – metoda transmisji sygnału telewizyjnego w postaci sygnału cyfrowego do odbiorników indywidualnych, np. odbiorników satelitarnych. Dzięki cyfrowej kompresji obrazu i dźwięku umożliwia przesłanie od 4 do 16 razy więcej programów telewizyjnych, niż w przypadku telewizji analogowej przy wykorzystaniu podobnego pasma. Pierwszy telewizor cyfrowy na świecie zaprezentowano w 1981 w Niemczech.

                                               

Kanał telewizyjny

Kanał telewizyjny – wydzielone pasmo częstotliwości, w którym za pomocą fal nośnych wizji i fonii przesyłany jest obraz i dźwięk programu telewizyjnego. W pasmie fal VHF tj. 30–300 MHz wydzielone są kanały telewizyjne numerowane od 1 do 12, a w pasmie UHF tj. 300–3000 MHz – od 21 do 68; łącznie daje to 60 kanałów telewizyjnych. Istnieją dwa standardy podziału pasma częstotliwości na kanały telewizyjne: CCIR – obowiązujący w Europie Zachodniej i w wielu krajach pozaeuropejskich, OIRT – wprowadzony w przeszłości w krajach bloku wschodniego. Główna różnica dotyczy odstępu pomiędzy częstotliwo ...

                                               

Discovery Channel

Od 1989 roku dociera do 149 mln abonentów w 145 krajach na świecie w tym 17 europejskich. Nadawany w Polsce od 1995 roku, początkowo na platformie satelitarnej Multichoice - Kaleidoscope, następnie Wizja TV, a obecnie na platformach: Platforma Canal+, Cyfrowy Polsat, a także w wielu sieciach telewizji kablowej. Emituje przez 24 godziny dziennie filmy i programy popularnonaukowe, historyczne i przyrodnicze.

                                               

CNN

Cable News Network – amerykańska telewizja informacyjna, założona w 1980 przez Teda Turnera i Reese Schonfelda. Stacja nadająca programy informacyjne przez całą dobę, była pierwszym kanałem telewizyjnym tego typu na świecie. Obecnie należy do koncernu WarnerMedia. Powszechnie dostępna w Stanach Zjednoczonych i w wielu innych krajach świata. Jej główna siedziba znajduje się w Atlancie, ma również ośrodki w Nowym Jorku, Londynie, Hongkongu oraz wielu innych miastach. CNN nadaje kilka wersji swojego kanału: CNN Indonesia CNN Turk CNN en Español dostępne w krajach Ameryki Łacińskiej CNN wersja ...

                                               

Talk-show

Talk-show – gatunek programu telewizyjnego, widowisko publicystyczne, w którym prowadzący rozmawia w studiu z uczestnikami na ustalony temat bądź na dowolne tematy.

                                               

Today (program telewizyjny NBC)

Today – magazyn telewizji śniadaniowej amerykańskiej stacji NBC, nadawany na żywo. Zadebiutował na antenie 14 stycznia 1952, będąc pierwszym tego typu programem telewizyjnym zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i na świecie. Stanowił wzór dla podobnych produkcji, które wkrótce zaczęły pojawiać się w innych stacjach telewizyjnych. Jest trzecim najdłużej emitowanym amerykańskim programem telewizyjnym. Początkowo ukazywał się jedynie od poniedziałku do piątku. W 1987 rozpoczęto niedzielne emisje, a w 1992 – sobotnie. W 2000 czas emisji w tygodniu roboczym uległ wydłużeniu do trzech godzin. Od ...

Telewizja
                                     

ⓘ Telewizja

Telewizja – dziedzina telekomunikacji przekazująca ruchomy obraz oraz dźwięk na odległość. W jednym miejscu za pomocą kamery telewizyjnej i mikrofonu rejestruje się sygnał, który następnie jest transmitowany do dowolnego miejsca w zasięgu transmisji. Sygnał odbierany jest przez odbiornik telewizyjny i przetwarzany na obraz oraz dźwięk.

                                     

1. Technika

Telewizja polega na zakodowaniu obrazu i dźwięku w sposób elektroniczny i przesyłaniu go za pomocą fal radiowych. Dziedzina zajmująca się rejestracją nagrań telewizyjnych to wideo. Telewizję wprowadzono do powszechnego użytku po II wojnie światowej i ze względu na prymitywną elektronikę brak tranzystorów i układów scalonych stosowano wtedy najprostsze metody. Obraz był kodowany analogowo za pomocą modulacji jednowstęgowej, początkowo bez kolorów, a dźwięk w modulacji częstotliwości, monofonicznie, w sposób znany z radia FM większość telewizorów mogła odbierać radio a nawet podsłuchiwać telefony NMT. Źródłem obrazu była kamera telewizyjna działająca na zasadzie skanowania linii ułożonych poziomo, na warstwie materiału światłoczułego w lampie analizującej. Początkowo obraz nadawano głównie na żywo a do zapisu nagrań służyło telekino, używające taśmy filmowej. Przełomowym wynalazkiem był magnetowid, który zapewniał lepszą jakość obrazu. Nagrywał on obraz na taśmie magnetycznej dzięki sztuczce zapewniającej odpowiednio szerokie pasmo przenoszenia. Każdą klatkę obrazu nagrywano wirującą głowicą na oddzielnej, ukośnej ścieżce, dzięki czemu głowica mogła poruszać się bardzo szybko względem taśmy. Magnetowidy, będąc w latach 70-tych XX wieku jedynymi urządzeniami nagrywającymi szerokie pasmo kilka MHz, odegrały potem ważną rolę w rozwoju innego wynalazku, płyty kompaktowej, nagrywając zamiast obrazu dźwięk cyfrowy.

Urządzeniami do odbioru telewizji są telewizory, które dawniej działały jak odwrócona stacja telewizyjna: demodulowały sygnał radiowy i skanowały poziome linie na luminoforze lampy kineskopowej, bombardując go elektronami w ilości proporcjonalnej do poziomu sygnału i wytwarzając zmiany światła odpowiadające obrazowi ze studia telewizyjnego. Tak działająca telewizja bardzo różniła się od filmu, mając w zasadzie jedną cechę wspólną: obie techniki wykorzystują określoną częstotliwość klatek, żeby zapisać animację. Telewizja, ze względów zdrowotnych migotanie obrazu, stosuje większą częstotliwość ramki dzięki następnej sztuczce: kolejne klatki są przeplatane, tak że poszczególne linie z dwóch kolejnych półobrazów są rysowane na zmianę. Widz widzi w telewizji PAL 50 Hz i 576 linii, chociaż nadawana jest tylko połowa danych. Kolejne sztuczki zostały potem zastosowane w kolorze. Był on nadawany na podnośnej wewnątrz normalnego pasma obrazu, jako sygnał różnicowy koloru czerwonego lub niebieskiego, albo obu zależnie od systemu kodowania koloru trzy systemy NTSC, PAL i SECAM różniły się detalami takimi jak sposób modulacji czy obecność linii opóźniającej. Wszystko to wskazuje, jak genialnym wynalazkiem w swojej prostocie i dostosowaniu do trudnych czasów rozwoju techniki, była telewizja.

Po rozwinięciu techniki cyfrowej najpierw zastosowano w telewizji cyfrowy dźwięk, a po opracowaniu wydajnych technik cyfrowego wideo MPEG zastąpiono analogową telewizję multipleksami cyfrowymi, w których jeden kanał telewizyjny może przenosić wiele stacji naraz. Jednocześnie popularność telewizji zaczęła spadać w drugiej dekadzie XXI wieku odnotowano w Polsce 700 000 domów bez telewizora z powodu rozpowszechnienia multimediów.

Telewizor analogowy był urządzeniem zdolnym wyświetlić 288 linii w systemie PAL/SECAM i 50 Hz, z przeplotem dającym efekt dwukrotnie większej rozdzielczości, ale pogarszającym jakość. Przy pasmie sygnału 5 MHz, maksymalna rozdzielczość w poziomie wynosiła około 500 pikseli - w praktyce mniej ze względu na zakłócenia pochodzące od kolorów oraz tzw. "overscan", czyli zjawisko wyjeżdżania obrazu poza obszar ekranu, spowodowane m.in. kształtem kineskopów, które nie były idealnie prostokątne. Taki obraz nie nadawał się do komputerów, które do wygodnej pracy wymagają wyświetlenia całej linii tekstu, czyli zgodnie z regułami składu publikacji co najmniej 60 znaków. Komputery osobiste z lat 80-tych wyświetlały 80 znaków, ale na specjalnych monitorach, które były droższe od telewizorów. Obraz był monochromatyczny, a komputer wydzielał prymitywne dźwięki, co dyskwalifikowało go w dziedzinie rozrywki. Dlatego w domach stosowano inne komputery, które oferowały już w latach 80-tych ładny dźwięk i kolor, czyli namiastkę multimediów, ale na telewizorze - czyli nie nadawały się do pracy. Pewien postęp w tej dziedzinie oferowały komputery Amiga oraz późniejsze modele Apple. Granice między filmem, telewizją a komputerami udało się zatrzeć dopiero po wprowadzeniu techniki cyfrowej i HDTV na początku XXI wieku.

                                     

2. Historia

Na świecie

Pierwsza transmisja telewizyjna, z Londynu do Nowego Jorku, odbyła się 27 stycznia 1928 roku. W dniu 3 lipca 1928 roku w Londynie odbyła się transmisja telewizyjna w kolorze. Twórcą obu wynalazków był John Logie Baird. Prawdziwą popularność telewizja uzyskała po II wojnie światowej. Według danych szwajcarskiego departamentu poczty w 1960 r. było na świecie zarejestrowanych ok. 86 mln odbiorników telewizyjnych. W 1989 roku w Japonii uruchomiono pierwszą na świecie telewizję wysokiej rozdzielczości HDTV pod nazwami MUSE oraz Hi-Vision.

                                     

3. Kryteria typologii telewizji

Istnieją różne kryteria typologii telewizji. Do najczęściej wskazywanych można zaliczyć podział telewizji:

  • ze względu na charakter własności
  • telewizja komercyjna
  • telewizja publiczna
  • telewizja regionalna
  • ze względu na obszar działania
  • telewizja międzynarodowa
  • telewizja ponadregionalna
  • telewizja ogólnokrajowa
  • telewizja lokalna
  • telewizja tematyczna
  • telewizja uniwersalna ogólna
  • ze względu na charakter emitowanych treści
  • telewizja kablowa
  • ze względu na sposób emisji
  • telewizja naziemna
  • telewizja mobilna
  • telewizja internetowa
  • telewizja IP IPTV
  • telewizja satelitarna
  • telewizja płatna Pay TV
  • ze względu na odpłatność
  • telewizja bezpłatna Free TV
  • ze względu na sygnał emisji
  • telewizja free-to-air nieszyfrowana, niekodowana
  • telewizja szyfrowana kodowana
  • telewizja free-to-view szyfrowana bezpłatna
  • telewizja pay-per-view szyfrowana płatna
  • ze względu na odpłatność i sygnał emisji
  • telewizja monochromatyczna czarno-biała
  • ze względu na odbiór ruchomych obrazów
  • telewizja kolorowa
  • telewizja cyfrowa
  • telewizja analogowa
  • ze względu na metodę emisji
  • ze względu na rozdzielczość obrazu
  • telewizja LDTV
  • telewizja SDTV
  • telewizja HDTV
  • telewizja 4K
  • telewizja Ultra HDTV
  • telewizja EDTV
  • ze względu na technikę wyświetlania obrazu
  • telewizja 3D trójwymiarowa, stereoskopowa
  • telewizja 2D dwuwymiarowa
  • telewizja bez aktywnego udziału odbiorcy
  • telewizja interaktywna
  • telewizja hybrydowa
  • ze względu na udział odbiorcy
  • telewizja over-the-top
  • telewizja linearna tradycyjna
  • ze względu na kanały dystrybucji
  • ze względu na system odbiorczy
  • telewizja przemysłowa
  • telewizja otwarta


                                     

4. Telewizje międzynarodowe

Za telewizję międzynarodową uznaje się taką, która na mocy odpowiednich koncesji nadaje program na terytorium wielu krajów. Telewizja międzynarodowa nadaje jednorodny program, dostępny jednocześnie we wszystkich krajach, które znajdują się w zasięgu jej odbioru. Najczęściej językiem podstawowym jest język angielski np. w stacjach takich jak BBC czy CNN. Jednak wiele telewizji międzynarodowych nadaje swój program nawet w kilkunastu językach narodowych. Na przykład stworzona we Francji stacja Eurosport – to nadawany w 20 językach ogólnoeuropejski kanał sportowy, docierający do ponad 200 milionów widzów w 59 krajach Europy i Afryki Północnej. Stacje tego typu posiadają swoje ośrodki w różnych krajach i na kontynentach. Na przykład główna siedziba CNN znajduje się w Atlancie, ale stacja ma również ośrodki w Nowym Jorku, Londynie, Hongkongu oraz wielu innych miastach. Z kolei Al Jazeera English pierwsza globalna angielskojęzyczna telewizja z Bliskiego Wschodu nadaje rotacyjnie z czterech centrów zlokalizowanych w: Kuala Lumpur, Doha, Londynie i Waszyngtonie w zależności od pory dnia. Program telewizji międzynarodowej ma charakter ponadlokalny, uniwersalny, mogący zainteresować widzów mieszkających w różnych krajach i kulturach. Do najbardziej znanych telewizji międzynarodowych należą: BBC News, CNN, Al Jazeera, National Geographic, Disney International Television, Fashion TV, Eurosport, ESPN Classic.

                                     

5. Krytyka

W związku z rosnącą rolą telewizji w życiu współczesnej rodziny i społeczeństwa coraz więcej ustawodawców, naukowców i rodziców sprzeciwia się bezkrytycznej akceptacji telewizji jako środka masowego przekazu. Narodowy Instytut Mediów i Rodziny organizacja pozarządowa w USA wskazuje, że amerykańskie dzieci oglądają telewizję średnio 15 godzin w tygodniu, co negatywnie wpływa na ich edukację i dorastanie. W 1991 rząd Szwecji wprowadził całkowity zakaz emitowania reklam skierowanych do dzieci poniżej 12. roku życia.

Badania w Nowej Zelandii obejmujące 1000 osób dzieci i młodzież do 26. roku życia dowiodły, że "oglądanie telewizji w dzieciństwie i okresie dojrzewania wiąże się ze słabymi osiągnięciami edukacyjnymi w okresie do 26. roku życia”. Innymi słowy, im więcej dziecko ogląda telewizję, tym mniej prawdopodobne jest, że ukończy szkołę i podejmie studia.

W Islandii czas nadawania telewizji był ograniczony do 1984 – w tym okresie żadne programy nie były emitowane w czwartki lub podczas całego lipca.

Krytycy telewizji wskazują na jej wybiórczość, brak rzeczywistego pluralizmu idei, schlebianie niskim gustom, niszczenie asertywności i oddziaływanie na zanik więzi społecznych. Zachęcają do ograniczenia oglądania telewizji i uświadamiają wpływ, jaki ma m.in. w postaci reklam na społeczeństwo, zwłaszcza na dzieci.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej doniósł w 1999 r., że w 49% polskich dzieci ma telewizor w pokoju w którym się uczy, 37% tam gdzie śpi, a 14% tam gdzie spożywa posiłki.