Poprzednia

ⓘ Brzozowice




Brzozowice
                                     

ⓘ Brzozowice

Według Heinricha Adamyego nazwa miejscowości pochodzi od polskiej nazwy drzewa "brzozy" – "von brzoza, brzezina = Birke". W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia pierwotną nazwę w polskiej formie "Brzosowice" podając jej znaczenie "Birkendorf" czyli w tłumaczeniu "Brzozowa wieś". Niemcy zgermanizowali nazwę na Brzezowitz w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie.

                                     

1. Historia

Osada położona nad Brynicą była już wzmiankowana w XIII wieku. W spisanym po łacinie dokumencie z października 1277 biskup krakowski Paweł zakłada parafię kamieńską, do której zostaje włączona wieś Brzozowice – wymieniona w nim jako "Bresowi Iasd" czyli brzozowy ujazd lub brzozowy jaz.

W XVI wieku były już tu 44 szyby kopalń rud, a w XVIII wieku istniał w Brzozowicach piec do odlewania żelaza sztabowego. Szybki rozwój osady datuje się dopiero od XIX wieku, związane to było z rozwojem górnictwa. W XIX wieku przed 1840 rokiem działała niewielka kopalnia węgla kamiennego Henrietta. W latach 1857-1934 czynna była kopalnia rud cynku Cecylia, działała także kopalnia rud cynku Brzozowice, a w latach 1927-1990 huta Krystyn. Brzozowice składały się przez długi czas z części wiejskiej i obszaru dworskiego, który należał do siemianowickich Donnersmarcków, przy którym prowadzono dużą hodowlę owiec. Obszar dworski został włączony do gminy Brzozowice w 1924 roku.

W roku 1933 Kamień wraz z Brzozowicami utworzył jedną gminę. Na początku II wojny światowej – 6 września 1939 roku, przed ratuszem zostali rozstrzelani: Emil Mutwil i Paweł Ogaza. Dyrektor szkoły podstawowej Jan Demarczyk został stracony 17 września 1939 w lesie pod Strzybnicą obecnie Tarnowskie Góry. W dniu 18 listopada 1941 roku odbyła się egzekucja – gestapo powiesiło: Józefa Hadasia, Huberta Hatko i Teodora Tomę. W roku 1947 wieś Brzozowice-Kamień uznano za gminę o charakterze miejskim, w 1954 roku awansowała ona do rangi osiedla, a w roku 1962 otrzymała prawa miejskie. Od 1975 w granicach miasta Piekary Śląskie.

                                     

2. Zabytki architektury, techniki i przemysłu

W rejestrze zabytków województwa śląskiego znajduje się jeden zabytek Brzozowic, jest to kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Kamieniu.

Inne starsze obiekty w dzielnicy to:

  • chata kryta papą z połowy XIX wieku, ul. Piekarska 36
  • pozostałości huty Krystyn działającej w latach 1927-1990
  • dawna szkoła ludowa z 1896 roku, ul. Oświęcimska 1
  • krzyż kamienny z końca XIX wieku, róg ul. Oświęcimskiej i Konarskiego
  • szkoła z 1932 roku obecna MSP nr 12 im. Jana Demarczyka, ul. Związkowa
  • Szkoła z 1920 roku (obecna MSP nr 13 im. Powstańców Śląskich, ul. Jana Długosza 96
  • domy i kamienice przy ul. Piekarskiej, Oświęcimskiej, I Armii Wojska Polskiego i Lotników
                                     

3. Miejsca pamięci narodowej

  • tablica na miejscu stracenia J. Hadasia, H. Hatki i T. Tomy – Park Trzech Bohaterów
  • pomnik ku czci poległych w latach 1939-1945 – Park Trzech Bohaterów

Użytkownicy również szukali:

brzozowice - kamień,

...
...
...