Poprzednia

ⓘ Erywań




Erywań
                                     

ⓘ Erywań

Erywań – stolica i największe miasto Armenii, prowincja specjalna, jeden z głównych ośrodków przemysłowych, naukowych i kulturalnych Zakaukazia.

                                     

1. Nazwa miasta w języku polskim

Według publikacji Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii z 2003, na mocy decyzji Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązującą w języku polskim pisownią jest "Erywań”. W latach 80. XX wieku często używana była forma "Erewań ”, upowszechniona szczególnie w dowcipach o Radiu Erewań. Pochodną nazwy rosyjskiej, przez długi czas podawaną przez Słownik ortograficzny języka polskiego PWN jako jedyna poprawna, była natomiast forma "Erewan ”. Po decyzji KSNG o powrocie do nazwy stosowanej w Polsce do końca lat trzydziestych pojawiła się ona i w słowniku, a forma "Erewan” pozostała jako dopuszczalna, lecz niezalecana.

                                     

2. Historia

  • 1828 – wraz z okolicami Erywań znalazł się w granicach Imperium Rosyjskiego, co przyczyniło się do późniejszego rozwoju miasta
  • kwiecień 1996 – olimpiada szachowa mimo problemów Armenii spowodowanych konfliktem o Górski Karabach.
  • 28 maja 1918 – miasto stolicą Demokratycznej Republiki Armenii
  • 658 – zdobycie przez Arabów
  • 6 czerwca 1679 – zniszczenie przez trzęsienie ziemi
  • 782 p.n.e. – wzniesienie przez władcę Urartu Argiszti I warowni Erebuni, od której nazwy dzisiejsza stolica Armenii wywodzi swe miano
  • 585 p.n.e. – zniszczenie twierdzy Teishebaini przez Scytów
  • 1837 – ustanowienie siedziby lokalnego ujezdu – jednostki podziału terytorialnego w ówczesnej Rosji
  • 1387 – zdobycie i ograbienie przez Tamerlana
  • 21 września 1991 – Erywań ponownie stolicą niepodległej Republiki Armenii
  • 29 listopada 1920 – początek okupacji przez Armię Czerwoną
  • 2 kwietnia 1921 – ostateczne przejęcie przez Sowietów, po uprzednim opanowaniu miasta przez lokalnych nacjonalistów
  • 1513-1737 – w wyniku wojen persko-osmańskich Erywań czternastokrotnie zmieniał przynależność państwową
  • 1879 – powstanie pierwszego teatru
  • 1968 – obchody 2750 rocznicy powstania miasta
  • 1898 – otwarcie linii kolejowych z Tyflisem, Aleksandropolem i Julfą i oddanie do użytku biblioteki publicznej
  • 1 października 1827 – zdobycie przez rosyjskie oddziały Iwana Paskiewicza z rąk Persów
  • 1874 – otwarcie pierwszej drukarni
  • 1747 – wejście w skład Chanatu Erywańskiego
  • 1913 – miasto połączone z siecią telefoniczną
  • 24 kwietnia 1965 – w związku z obchodami 50 rocznicy rzezi Ormian doszło do pierwszej w historii ZSRR demonstracji z udziałem miliona ludzi. Manifestanci domagali się uznania przez autorytety Związku Radzieckiego masakry Ormian z 1915 za ludobójstwo.
                                     

3. Geografia

Położony jest w dolinie rzeki Hrazdan między 950 a 1200 m n.p.m. w północno-wschodniej części Doliny Ararat z górującym nad miastem szczytem Ararat obecnie położonym na terenie Turcji.

Jako miasto wydzielone otoczone jest przez 4 marzer – Aragacotn, Ararat, Armawir oraz Kotajk.

                                     

4. Klimat

Klimat ma charakter kontynentalny. Lata są gorące i suche nierzadko temperatura osiąga +40 °C a zimy relatywnie mroźne, natomiast opady występują tutaj rzadko nieco ponad 300 mm rocznie.

                                     

5. Transport

Transport lotniczy

Miasto jest obsługiwane przez dwa porty lotnicze. Międzynarodowy port lotniczy Zvartnots znajduje się 10 km na zachód od centrum Erywania. W 2007 otwarto w nim nowy terminal sfinansowany przez biznesmena Eduardo Eurnekiana, który nabył port lotniczy. Drugim lotniskiem jest port lotniczy Erebuni, 7 km na południe od miasta. Wykorzystywane jest głównie przez siły zbrojne.

Transport miejski

Komunikacja miejska zasilona jest od 1949 przez trolejbusy. Do 2004 w mieście działała komunikacja tramwajowa. Transport publiczny obsługiwany jest również przez pojazdy typu van, zwane marszrutkami. Są tanim środkiem transportu miejskiego, wyręczającym autobusy. Ich połączenia obejmują całe miasto. Kursują też do innych miast w kraju. Połączenia kolejowe są słabo rozwinięte, stacja kolejowa Erywań.

Metro

Erywań od 7 marca 1981 posiada metro – uzasadniał to rozwój miasta, który ówcześnie przewidywał osiągnięcie przez miasto 1.5-2 milionów mieszkańców do 2000. Jego elementy były stopniowo oddawane do użytku, przy czym budowa dalszych odcinków została zatwierdzona. Tempo rozbudowy spadło po trzęsieniu ziemi w 1988 i kryzysie ekonomicznym pierwszej połowy lat 90. Obecnie posiada 10 aktywnych stacji i rozciąga się na 13.4 km.


                                     

6. Osoby związane z miastem

  • Aram Chaczaturian – kompozytor
  • Edgar Manuczarian – piłkarz reprezentacji Armenii
  • Lewon Aronian – szachista
  • Emmy – piosenkarka
  • Shavo Odadjian – basista członek System of a Down
  • Lewon Ter-Petrosjan – pierwszy prezydent Armenii w latach 1991–1998
  • David Manojan – piłkarz reprezentacji Armenii
  • Sargis Howsepjan – piłkarz reprezentacji Armenii
  • Aleksandr Harutiunian – kompozytor
  • Sirusho – piosenkarka
  • Dżiwan Gasparian – muzyk grający na duduku, kompozytor
  • Siergiej Paradżanow – reżyser filmowy
  • Wladimir Hakopian – szachista
  • Sargis Sargsian – tenisista
  • Lewon Paczadżjan – piłkarz reprezentacji Armenii
  • Wiktor Ambarcumian – astronom
  • Władimir Kontariew – dyrektor Rosyjskiego Państwowego Chóru Kameralnego
                                     

7. Główne atrakcje turystyczne

  • Matenadaran – muzeum przechowujące zabytki piśmiennictwa ormiańskiego
  • dom szachowy
  • mauzoleum muzeum Zagłady Muzeum Ludobójstwa w Cicernakaberd
  • muzeum reżysera Sergieja Paradżanowa
  • plac Wolności dawniej: plac Teatralny – miejsce protestów, znajduje się przy nim Ormiański Akademicki Teatr Opery i Baletu
  • synagoga
  • ulica Abowiana – najważniejsza aleja miejska
  • katedra św. Grzegorza Oświeciciela – największa świątynia w Armenii
  • twierdza muzeum Erebuni
  • kościół Katoghike – najstarszy ocalały kościół w Erywaniu
  • fabryka koniaku Ararat
  • stadion Hrazdan
  • plac Republiki – centralny plac miejski, miejsce spotkań i ceremonii. Znajduje się przy nim Muzeum Historii Armenii i Narodowa Galeria Armenii, hotel Mariott Armenia, budynek rządowy, budynek Ministerstwa Spraw Zagranicznych, budynek poczty głównej oraz Ministerstwa Transportu i Komunikacji
  • ogród zoologiczny
  • Muzeum Historii Armenii – znajduje się w północnej części placu Republiki, w budynku, w którym mieści się także Narodowa Galeria Armenii
  • most Zwycięstwa
  • Błękitny Meczet – jedyny meczet w Erywaniu
  • park Zwycięstwa – znajduje się tam pomnik Matki Armenii, muzeum militarne i dawne wesołe miasteczko
  • Wielki Most Hrazdan
  • Narodowa Galeria Armenii – znajduje się w północnej części placu Republiki, w budynku, w którym mieści się także Muzeum Historii Armenii
  • Kaskady Centrum Sztuki Cafesjana – wiodące na wzgórze schody, ozdobione wieloma nowoczesnymi rzeźbami, pod którymi zlokalizowane są sale muzealne

Użytkownicy również szukali:

...
...
...