Poprzednia

ⓘ Samuel Agnon




Samuel Agnon
                                     

ⓘ Samuel Agnon

Samuel Josef Agnon – izraelski prozaik hebrajski i badacz tradycji. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1966. Autor powieści i opowiadań obrazujących środowisko chasydzkie na przełomie XIX i XX wieku.

                                     

1. Życiorys

Wychowywał się w rodzinie mocno związanej z żydowską tradycją. Samouk; od trzeciego do dziewiątego roku życia uczył się w trzech chederach, między innymi u swego ojca. Studiował język niemiecki i Talmud u prywatnych nauczycieli, a literaturę chasydzką w synagodze chasydów czortkowskich. Czytał literaturę galicyjskich Żydów oświeconych, później także dzieła niemieckie i skandynawskie, co było rezultatem opowiadań matki o tejże literaturze zasłyszanych w młodości. W 1907 roku jako jeden z pionierów wyemigrował z Galicji w ówczesnych Austro-Węgrzech do Palestyny i osiadł w Jaffie. W latach 1913–1924 przebywał w Niemczech od 1914 w Berlinie. Powrócił do Palestyny w 1924 roku. W 1929 podczas arabskich rozruchów w Jerozolimie zniszczono jego bibliotekę. W roku 1966 wraz z Nelly Sachs otrzymał literacką nagrodę Nobla.

                                     

2. Twórczość

Zaczął pisać w wieku ośmiu lat; początkowo w języku jidysz, a od momentu osiedlenia w Palestynie po hebrajsku. Początkowo jego prace opisywały ludzi i tradycje, później Izrael. Jego najbardziej znanym utworem w jidysz jest Tojtn-tanc Taniec śmierci. W Palestynie zadebiutował napisanymi już po hebrajsku opowiadaniami: Agunot Porzucone żony i Wehaja heakow lemiszor Krzywe stanie się prostym. W czasie pobytu w Niemczech, wraz z Martinem Buberem, zamierzał wydać chasydzkie opowiadania; część z nich wydali w zbiorze Polin. Źródła twórczości Agnona to: dzieje Żydów w Galicji i jego źródła, współczesna literatura hebrajska i nauka o judaizmie, literatura i kultura niemiecka oraz inna literatura europejska. W późniejszym okresie poruszał tematy, którymi żyli osiedleńcy w Palestynie. W nowelach portretował młode społeczeństwo izraelskie. W jego twórczości ceniony był oryginalny styl narracji będący połączeniem tradycyjnych moralistycznych wywodów rabinackich z dramatyczną współczesną relacją dokumentalną.

                                     

3. Dzieła

  • Wydawanie za mąż powieść 1931, wersja druga 1937
  • Wczoraj przedwczoraj powieść 1945
  • Szira powieść 1971
  • Pełny zbiór opowiadań Agnona 1931
  • Gość na noc powieść 1939
  • Porzucone żony opowiadanie, 1909
  • Zwyczajna historia powieść 1935