Poprzednia

ⓘ Strefa czasowa




Strefa czasowa
                                     

ⓘ Strefa czasowa

Strefa czasowa – wytyczony obszar powierzchni Ziemi o szerokości średnio 15° długości geograficznej, rozciągający się południkowo między biegunami, w którym urzędowo obowiązuje jednakowy czas. Przeważnie jest on średnim czasem słonecznym środkowego południka tej strefy, który różni się o całkowitą liczbę godzin od czasu uniwersalnego. Są jednak wprowadzone urzędowo strefy, w których czas różni się od czasu uniwersalnego o niecałkowitą liczbę godzin.

                                     

1. Geneza i zasady podziału

Wszystkie punkty położone na tym samym południku mają ten sam czas lokalny miejscowy. Każda zmiana długości geograficznej powoduje zmianę lokalnego czasu – gdy ludzie zaczęli przemieszczać się coraz częściej i szybciej, stawało się to bardzo niewygodne. Czas uniwersalny i strefy czasowe zostały zaproponowane w 1878 roku przez kanadyjskiego wynalazcę Sandforda Fleminga, zaś wprowadzono je w 1884 roku.

Całą Ziemię podzielono na 24 strefy czasowe o szerokości 15° każda. W praktyce strefy czasowe o granicach wytyczonych przez południki obowiązują jedynie na morzach i oceanach. Na lądach ich kształt jest zmodyfikowany tak, by w małych i średnich państwach obowiązywała tylko jedna strefa czasowa. Większe państwa znajdują się zwykle w kilku strefach czasowych, choć nie jest to regułą – w Chinach obowiązuje jedna strefa czasowa, pomimo iż różnica w czasie słonecznym między wschodnimi i zachodnimi prowincjami wynosi ponad 3 godziny.

Poza standardowymi strefami, pomiędzy którymi różnice w czasie mierzone są pełnymi godzinami, istnieją strefy o różnicach rzędu 30 minut m.in. UTC+3:30 używana w Iranie lub kwadransu m.in. UTC+5:45 w Nepalu. W przeszłości funkcjonowały także strefy o bardziej nieregularnych różnicach, jak np. UTC+0:20, stosowana w Holandii przed II wojną światową.

Na obowiązującą w danym kraju strefę czasową nierzadko wpływ ma czas stosowany w sąsiednich państwach. Przykładowo Hiszpania i Francja znajdują się w strefie UTC+1:00, wspólnej ze znaczną częścią Europy, choć położone są na długościach geograficznych odpowiadających strefie UTC+0:00. Strefę czasową w Hiszpanii zmieniono z UTC+0:00 na UTC+1:00 po dojściu do władzy gen. Franco, który chciał w ten sposób symbolicznie zbliżyć kraj do nazistowskich Niemiec. Taką samą zmianę wprowadzono we Francji pod naciskiem Hitlera po kapitulacji tego kraju w 1940 r. W Hiszpanii po demokratyzacji kilkukrotnie podejmowano debatę nad zmianą strefy czasowej – za każdym razem zakończoną zachowaniem status quo. Na niektórych wyspach leżących na Oceanie Spokojnym na wschód od południka 180° tj. na półkuli zachodniej, jak Tokelau czy Tonga związki polityczno-ekonomiczne z państwami wschodniej półkuli Australia, Nowa Zelandia spowodowały zaadaptowanie niestandardowych stref, jak UTC+14:00, które poprzez przesunięcie o 24 godziny w przód względem standardowych dla tych długości stref typu UTC-10:00, zapewniają spójność daty z tymi krajami jednocześnie powstaje jednak różnica nawet 26 godzin między tymi wyspami a podobnie położonymi terytoriami, w których te strefy nie funkcjonują.

                                     

2. Czas letni

Na faktyczny czas w poszczególnych krajach wpływ ma także przestrzeganie bądź nie czasu letniego. W jego wyniku część krajów dokonuje w okresie letnim odmiennym dla półkuli północnej i południowej przestawienia czasu o godzinę w przód względem standardowego. Data dokonania zmiany często jest przy tym odmienna dla różnych terytoriów – na północ od równika zmianę na czas letni wykonuje się w marcu lub kwietniu, a odwrotną w okresie od września do listopada, na południe od równika czas letni wprowadza się we wrześniu lub październiku, a powrót następuje między lutym a kwietniem. Zdarza się, że czas letni obowiązuje jedynie w części kraju np. w Kanadzie zmiany nie dokonuje się między innymi w prowincji Saskatchewan.

                                     

3. Linia zmiany daty

Międzynarodowa linia zmiany daty przebiega wzdłuż granicy stref od UTC+12:00 do +14:00 i UTC-12:00, częściowo pokrywając się z południkiem 180°. Czas obowiązujący na terytoriach położonych na zachód od tej linii jest przesunięty o dobę do przodu względem czasu terytoriów położonych na wschód od niej; np. na Fidżi UTC+12:00 jest zawsze ta sama godzina co na wyspie Baker UTC-12:00, choć data stale różni się o jeden dzień.

                                     

4. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących

UTC-11:00

Strefa całoroczna

  • Niue
  • Jarvis
  • Palmyra
  • Midway
  • Samoa Amerykańskie
  • Kingman

UTC-10:00

Strefa całoroczna

  • Polinezja Francuska
  • Stany Zjednoczone Hawaje
  • Johnston
  • Wyspy Cooka

Półkula północna. Czas letni: UTC-9:00

  • Stany Zjednoczone Aleuty

UTC-09:00

Strefa całoroczna

  • Polinezja Francuska Wyspy Gambiera

Półkula północna. Czas letni: UTC-8:00

  • Stany Zjednoczone Alaska

UTC-08:00

Strefa całoroczna

  • Wyspa Clippertona
  • Pitcairn

Półkula północna. Czas letni: UTC-7:00

  • Kanada zachód
  • Meksyk Kalifornia Dolna
  • Stany Zjednoczone zachód

UTC-07:00

Strefa całoroczna

  • Stany Zjednoczone Arizona
  • Meksyk Sonora

Półkula północna. Czas letni: UTC-6:00

  • Stany Zjednoczone środkowy zachód
  • Kanada środkowy zachód
  • Meksyk zachód

UTC-03:30

Półkula północna. Czas letni: UTC-2:30

  • Kanada Nowa Fundlandia

UTC-02:00

Strefa całoroczna

  • Georgia Południowa i Sandwich Południowy
  • Brazylia wyspy atlantyckie

UTC-01:00

Strefa całoroczna

  • Republika Zielonego Przylądka

Półkula północna. Czas letni: UTC+0:00

  • Grenlandia wschód
  • Portugalia Azory

UTC+06:00

Strefa całoroczna

  • Bangladesz
  • Bhutan
  • Kazachstan środek i wschód
  • Rosja
  • Kirgistan
  • Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego

UTC+07:00

Strefa całoroczna

  • Laos
  • Wyspa Bożego Narodzenia
  • Wietnam
  • Mongolia zachód
  • Kambodża
  • Tajlandia
  • Rosja środkowo-zachodnia część azjatycka
  • Indonezja zachód

UTC+08:00

Strefa całoroczna

  • Australia Zachodnia
  • Tajwan
  • Chiny
  • Indonezja środek
  • Mongolia środek i wschód
  • Rosja Obwód irkucki, Buriacja i Kraj Zabajkalski
  • Singapur
  • Malezja
  • Brunei
  • Filipiny

UTC+09:00

Strefa całoroczna

  • Korea Południowa
  • Indonezja wschód
  • Korea Północna
  • Palau
  • Timor Wschodni
  • Japonia
  • Rosja środkowa część azjatycka

UTC+09:30

Strefa całoroczna

  • Australia Terytorium Północne

Półkula południowa. Czas letni: UTC+10:30

  • Australia Południowa

UTC+10:00

Strefa całoroczna

  • Papua-Nowa Gwinea
  • Australia Queensland
  • Rosja środkowy wschód
  • Guam
  • Mariany Północne
  • Mikronezja zachód

Półkula południowa. Czas letni: UTC+11:00

  • Australia południowy wschód

UTC+10:30

Półkula południowa. Czas letni: UTC+11:00

  • Australia Lord Howe

UTC+11:00

Strefa całoroczna

  • Nowa Kaledonia
  • Rosja wschodnia Jakucja
  • Mikronezja wschód
  • Wyspy Salomona
  • Vanuatu

UTC+12:00

Strefa całoroczna

  • Wallis i Futuna
  • Fidżi
  • Kiribati Wyspy Gilberta
  • Wake
  • Nauru
  • Wyspy Marshalla
  • Rosja daleki wschód
  • Tuvalu

Półkula południowa. Czas letni: UTC+13:00

  • Nowa Zelandia

UTC+12:45

Półkula południowa. Czas letni: UTC+13:45

  • Nowa Zelandia Wyspy Chatham

UTC+13:00

Strefa całoroczna

  • Tonga
  • Kiribati Wyspy Feniks

Półkula południowa. Czas letni: UTC+14:00

  • Samoa


                                     

4.1. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC-11:00

Strefa całoroczna

  • Niue
  • Jarvis
  • Palmyra
  • Midway
  • Samoa Amerykańskie
  • Kingman
                                     

4.2. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC-10:00

Strefa całoroczna

  • Polinezja Francuska
  • Stany Zjednoczone Hawaje
  • Johnston
  • Wyspy Cooka

Półkula północna. Czas letni: UTC-9:00

  • Stany Zjednoczone Aleuty
                                     

4.3. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC-09:00

Strefa całoroczna

  • Polinezja Francuska Wyspy Gambiera

Półkula północna. Czas letni: UTC-8:00

  • Stany Zjednoczone Alaska
                                     

4.4. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC-07:00

Strefa całoroczna

  • Stany Zjednoczone Arizona
  • Meksyk Sonora

Półkula północna. Czas letni: UTC-6:00

  • Stany Zjednoczone środkowy zachód
  • Kanada środkowy zachód
  • Meksyk zachód
                                     

4.5. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC-06:00

Strefa całoroczna

  • Belize
  • Nikaragua
  • Gwatemala
  • Honduras
  • Salwador
  • Kanada Saskatchewan
  • Ekwador Prowincja Galápagos
  • Kostaryka
  • Chile Wyspa Wielkanocna

Półkula północna. Czas letni: UTC-5:00

  • Meksyk środek i wschód
  • Stany Zjednoczone środkowy wschód
  • Kanada środkowy wschód
                                     

4.6. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC-05:00

Strefa całoroczna

  • Kolumbia
  • Panama
  • Ekwador
  • Haiti
  • Kajmany
  • Jamajka
  • Peru

Półkula północna. Czas letni: UTC-4:00

  • Bahamy
  • Kanada środkowy wschód – EST
  • Kuba
  • Turks i Caicos
  • Stany Zjednoczone wschód – EST
                                     

4.7. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC-04:00

Strefa całoroczna

  • Trynidad i Tobago
  • Brytyjskie Wyspy Dziewicze
  • Anguilla
  • Montserrat
  • Gujana
  • Gwadelupa
  • Brazylia zachód
  • Antigua i Barbuda
  • Aruba
  • Saint Vincent i Grenadyny
  • Dominikana
  • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych
  • Portoryko
  • Antyle Holenderskie
  • Dominika
  • Kanada wschodni Quebec
  • Wenezuela
  • Boliwia
  • Grenada
  • Martynika
  • Barbados
  • Saint Kitts i Nevis
  • Saint Lucia

Półkula północna. Czas letni: UTC-3:00

  • Bermudy
  • Kanada wschód
  • Grenlandia północny zachód

Półkula południowa. Czas letni: UTC-3:00

  • Falklandy
  • Brazylia środek
  • Chile
  • Paragwaj
  • Argentyna prowincja San Luis


                                     

4.8. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC-03:30

Półkula północna. Czas letni: UTC-2:30

  • Kanada Nowa Fundlandia
                                     

4.9. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC-03:00

Strefa całoroczna

  • Argentyna bez prowincji San Luis
  • Brazylia północny wschód
  • Urugwaj
  • Gujana Francuska
  • Surinam

Półkula północna. Czas letni: UTC-2:00

  • Saint-Pierre i Miquelon
  • Grenlandia

Półkula południowa. Czas letni: UTC-2:00

  • Brazylia południowy wschód
                                     

4.10. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC-02:00

Strefa całoroczna

  • Georgia Południowa i Sandwich Południowy
  • Brazylia wyspy atlantyckie
                                     

4.11. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC-01:00

Strefa całoroczna

  • Republika Zielonego Przylądka

Półkula północna. Czas letni: UTC+0:00

  • Grenlandia wschód
  • Portugalia Azory
                                     

4.12. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC±00:00

Strefa całoroczna

  • Gambia
  • Sierra Leone
  • Senegal
  • Maroko
  • Ghana
  • Sahara Zachodnia
  • Burkina Faso
  • Islandia
  • Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha
  • Liberia
  • Mali
  • Togo
  • Mauretania
  • Gwinea
  • Gwinea Bissau
  • Wybrzeże Kości Słoniowej
  • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca
  • Wyspa Bouveta

Półkula północna. Czas letni: UTC+1:00

  • Wyspa Man
  • Hiszpania Wyspy Kanaryjskie, Hiszpańskie posiadłości w Afryce Północnej
  • Wielka Brytania
  • Portugalia
  • Guernsey
  • Wyspy Owcze
  • Jersey
  • Irlandia
                                     

4.13. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+01:00

Strefa całoroczna

  • Gwinea Równikowa
  • Kongo
  • Czad
  • Niger
  • Algieria
  • Demokratyczna Republika Konga zachód
  • Kamerun
  • Angola
  • Tunezja
  • Nigeria
  • Republika Środkowoafrykańska
  • Gabon
  • Benin

Półkula północna. Czas letni: UTC+2:00

  • Andora
  • Słowacja
  • Malta
  • Węgry
  • Szwajcaria
  • Watykan
  • Svalbard
  • Czarnogóra
  • Macedonia Północna
  • Norwegia
  • Liechtenstein
  • Gibraltar
  • Bośnia i Hercegowina
  • Belgia
  • Szwecja
  • Hiszpania
  • Włochy
  • Słowenia
  • Dania
  • San Marino
  • Serbia
  • Monako
  • Niemcy
  • Kosowo
  • Chorwacja
  • Jan Mayen
  • Francja
  • Polska
  • Czechy
  • Austria
  • Luksemburg
  • Albania
  • Holandia

Półkula południowa. Czas letni: UTC+2:00

  • Brak od września 2017.


                                     

4.14. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+02:00

Strefa całoroczna

  • Południowa Afryka
  • Burundi
  • Zimbabwe
  • Malawi
  • Botswana
  • Libia
  • Egipt
  • Rosja Obwód kaliningradzki
  • Rwanda
  • Demokratyczna Republika Konga wschód
  • Eswatini
  • Zambia
  • Lesotho
  • Mozambik
  • Namibia od września 2017

Półkula północna. Czas letni: UTC+3:00

  • Litwa
  • Jordania
  • Cypr
  • Estonia
  • Palestyna
  • Łotwa
  • Finlandia
  • Syria
  • Grecja
  • Akrotiri i Dhekelia
  • Bułgaria
  • Rumunia
  • Liban
  • Cypr Północny
  • Izrael
  • Ukraina
  • Mołdawia
                                     

4.15. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+03:00

Strefa całoroczna

  • Erytrea
  • Madagaskar
  • Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne Wyspy Rozproszone
  • Irak
  • Katar
  • Uganda
  • Somalia
  • Białoruś
  • Rosja większość europejskiej części kraju
  • Kenia
  • Jemen
  • Dżibuti
  • Bahrajn
  • Tanzania
  • Majotta
  • Turcja
  • Kuwejt
  • Sudan Południowy
  • Arabia Saudyjska
  • Komory
  • Etiopia
  • Sudan
                                     

4.16. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+04:00

Strefa całoroczna

  • Azerbejdżan
  • Gruzja
  • Mauritius
  • Zjednoczone Emiraty Arabskie
  • Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne Wyspy Crozeta
  • Armenia
  • Seszele
  • Oman
  • Reunion
  • Rosja Obwód samarski i Udmurcja
                                     

4.17. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+05:00

Strefa całoroczna

  • Tadżykistan
  • Uzbekistan
  • Rosja zachodnia część azjatycka
  • Kazachstan zachód
  • Malediwy
  • Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne Wyspy Kerguelena oraz Święty Paweł i Amsterdam
  • Turkmenistan
  • Wyspy Heard i McDonalda

Półkula północna. Czas letni: UTC+6:00

  • Pakistan
                                     

4.18. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+06:00

Strefa całoroczna

  • Bangladesz
  • Bhutan
  • Kazachstan środek i wschód
  • Rosja
  • Kirgistan
  • Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego
                                     

4.19. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+07:00

Strefa całoroczna

  • Laos
  • Wyspa Bożego Narodzenia
  • Wietnam
  • Mongolia zachód
  • Kambodża
  • Tajlandia
  • Rosja środkowo-zachodnia część azjatycka
  • Indonezja zachód
                                     

4.20. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+08:00

Strefa całoroczna

  • Australia Zachodnia
  • Tajwan
  • Chiny
  • Indonezja środek
  • Mongolia środek i wschód
  • Rosja Obwód irkucki, Buriacja i Kraj Zabajkalski
  • Singapur
  • Malezja
  • Brunei
  • Filipiny
                                     

4.21. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+09:00

Strefa całoroczna

  • Korea Południowa
  • Indonezja wschód
  • Korea Północna
  • Palau
  • Timor Wschodni
  • Japonia
  • Rosja środkowa część azjatycka
                                     

4.22. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+09:30

Strefa całoroczna

  • Australia Terytorium Północne

Półkula południowa. Czas letni: UTC+10:30

  • Australia Południowa
                                     

4.23. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+10:00

Strefa całoroczna

  • Papua-Nowa Gwinea
  • Australia Queensland
  • Rosja środkowy wschód
  • Guam
  • Mariany Północne
  • Mikronezja zachód

Półkula południowa. Czas letni: UTC+11:00

  • Australia południowy wschód
                                     

4.24. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+10:30

Półkula południowa. Czas letni: UTC+11:00

  • Australia Lord Howe
                                     

4.25. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+11:00

Strefa całoroczna

  • Nowa Kaledonia
  • Rosja wschodnia Jakucja
  • Mikronezja wschód
  • Wyspy Salomona
  • Vanuatu
                                     

4.26. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+12:00

Strefa całoroczna

  • Wallis i Futuna
  • Fidżi
  • Kiribati Wyspy Gilberta
  • Wake
  • Nauru
  • Wyspy Marshalla
  • Rosja daleki wschód
  • Tuvalu

Półkula południowa. Czas letni: UTC+13:00

  • Nowa Zelandia
                                     

4.27. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+12:45

Półkula południowa. Czas letni: UTC+13:45

  • Nowa Zelandia Wyspy Chatham
                                     

4.28. Lista stref czasowych i terytoriów w nich leżących UTC+13:00

Strefa całoroczna

  • Tonga
  • Kiribati Wyspy Feniks

Półkula południowa. Czas letni: UTC+14:00

  • Samoa
                                     
  • UTC 7: 30 dawna strefa czasowa odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 112 30 E, obowiązująca w Singapurze w latach 1941 - 1942 oraz 1945 - 1981 w latach
  • UTC 07: 20 dawna strefa czasowa odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 110 E, obowiązująca w Singapurze jako czas letni w latach 1933 - 1935 ówczesnym
  • moskiewski ang. Moscow Time, MSK, МСК ros. московское время całoroczna strefa czasowa odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 45 E, który różni się o
  • UTC 07: 00 G Golf strefa czasowa odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 105 E. W strefie znajdują się m.in. Bangkok, Dżakarta, Hanoi, Ho Chi
  • UTC 05: 00 E Echo strefa czasowa odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 75 E. W strefie znajdują się m.in. Aszchabad, Islamabad, Jekaterynburg
  • UTC 11: 00 L Lima strefa czasowa odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 165 E. W strefie znajduje się m.in. Numea i Sriedniekołymsk. Australia
  • UTC 06: 00 F Foxtrot strefa czasowa odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 90 E. W strefie znajdują się m.in. Ałmaty, Biszkek, Ćottogram, Dhaka
  • UTC - 03: 30 P Papa strefa czasowa odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 52 30 W. W strefie znajduje się m.in. St. John s. Ameryka Północna:
  • UTC 03: 00 C Charlie strefa czasowa odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 45 E. Do strefy czasowej UTC 03: 00 należy czas moskiewski, czas wschodnioeuropejski

Użytkownicy również szukali:

francja strefa czasowa, strefa czasowa chiny, strefa czasowa hiszpania, strefa czasowa polska gmt, strefy czasowe europa,

...
...
...