Poprzednia

ⓘ Arabela (serial telewizyjny)




                                     

ⓘ Arabela (serial telewizyjny)

Arabela – serial telewizyjny dla dzieci i młodzieży produkowany w latach 1978–1980 w Czechosłowacji. W następnych latach powstały kolejne produkcje opowiadające dalsze losy bohaterów: w 1984 film Rumburak, a w 1990 26-odcinkowy serial telewizyjny Powrót Arabeli.

                                     

1. Fabuła

Serial w sposób humorystyczny łączy dwa światy – świat baśniowy oraz realistyczny świat ówczesnej, socjalistycznej Czechosłowacji. Królewna Arabela, córka Króla Bajek, ucieka przed zemstą chytrego i zarozumiałego czarodzieja Rumburaka ze świata baśni do świata rzeczywistego. Spotyka tam Petra Majera, obywatela Czechosłowacji i się w nim zakochuje. Czary, pierścień życzeń, latający kufer, czarodziejski płaszcz oraz wiele innych magicznych przedmiotów odgrywają ważną rolę w tej opowieści.

                                     

2. Emisja w Polsce

Serial został po raz pierwszy wyemitowany przez Telewizję Polską od 2 stycznia do 27 marca 1983. Arabela zdobyła ogromną popularność. W latach osiemdziesiątych i początek dziewięćdziesiątych serial był często powtarzany przez TVP, średnio raz na dwa lata zazwyczaj w ramach Teleferii. Był on emitowany z polską wersją językową w postaci dubbingu. Po latach serial przypomniała stacja TV4 emitując go między 1 października a 24 grudnia 2006 oraz w sierpniu 2007. Na przełomie czerwca i lipca 2008 serial emitowała telewizja Polsat. We wszystkich tych emisjach dialogi czytał lektor. W 2009 zdubbingowaną wersję serialu emitowała TVP Kultura, a w 2012 Kino Polska.

                                     

3.1. Obsada Kraina Ludzi

  • Jan Přeučil – kelner w restauracji hotelu,
  • Stella Zázvorková – Věra Majerová jego żona,
  • Ladislav Županič – Arnošt Herman – jej mąż i tata Mařenki recepcjonista w hotelu,
  • Veronika Týblová – Mařenka Hermanová koleżanka Honzíka,
  • Ondřej Kepka – Honzík Majer ich młodszy syn,
  • Václav Lohniský – złodziej Fousek,
  • Svatopluk Beneš – właściciel hotelu,
  • Vladimír Dlouhý – Petr Majer ich starszy syn, student,
  • Jiří Hrzán – František Gross asystent w TV,
  • Otto Budin – taksówkarz.
  • Antonín Jedlička – Adam nauczyciel i wychowawca klasy 3B, do której chodzą Honzík i Mařenka,
  • Iva Janžurová – panna Miriam Müllerová nauczycielka fortepianu/pani Blekotová,
  • Vladimír Menšík – Karel Majer opowiada w TV bajki na dobranoc,
  • Petr Svojtka – lekarz psychiatra, przyjaciel Petra i jego świadek na ślubie,
  • Josef Vetrovec – profesor Hromádka, lekarz psychiatra ojciec kolegi z klasy Honzíka i Mařenki,
  • Jana Drbohlavová – pani Hermanová – sąsiadka Majerów mama Mařenki,


                                     

3.2. Obsada Świat Baśni – królewski dwór

  • Vlastimil Brodský – Król Hiacynt,
  • Jana Brejchová – Królowa,
  • Jiří Sovák – Teofil Vigo, nadworny czarodziej.
  • Jana Nagyová głos Libuše Šafránková – królewna Arabela ich córka,
  • Dagmar Patrasová – królewna Xenia ich córka,
                                     

3.3. Obsada Świat Baśni – pozostałe postacie

  • Vít Olmer – Dr Frankenstein,
  • Josef Dvořák – Wodnik,
  • Oldřich Vízner – książę Willibald narzeczony Xenii, wcześniej książę z baśni o Śpiącej Królewnie,
  • Dana Vávrová – Czerwony Kapturek,
  • Luba Skořepová – czarownica Baba Jaga z bajki o Jasiu i Małgosi,
  • František Peterka – Fantomas.
                                     

4. Wersja polska

Wersja polska: STUDIO OPRACOWAŃ FILMÓW w Warszawie Reżyseria: Maria Piotrowska Dialogi: Joanna Klimkiewicz Dźwięk: Roman Błocki Montaż: Anna Łukasik Kierownictwo produkcji: Andrzej Staścik Udział wzięli:

  • Jacek Czyż − Rumburak
  • ptasi tata 5,
  • Halina Chrobak – Księżniczka Xenia, siostra Arabeli
  • Mekota 12.
  • Aleksander Gawroński – Złodziej Fousek
  • głos, zapowiadający pociągi na stacji kolejowej 8,
  • Ryszard Nawrocki – Nauczyciel Adam
  • Mirosław Wieprzewski
  • Irena Kownas − Věra Majerová
  • Aleksandra Śląska – Królowa
  • Anna Gornostaj − Arabela
  • Henryk Łapiński – Profesor Hromadka
  • Zofia Gładyszewska − Czarownica
  • Wojciech Machnicki − Petr Majer
  • jeden z krasnoludków 7,
  • Wiesław Machowski − Król Hiacynt
  • Włodzimierz Bednarski – Paser 9 i 10
  • śmieciarz 2
  • Ewa Smolińska
  • Ryszard Dembiński – Karol Majer
  • Leopold Matuszczak
  • Krystian Tomczak
  • jeden z krasnoludków 7
  • Jerzy Tkaczyk – Czarodziej Vigo
  • Zofia Saretok
  • Stanisław Zatłoka
  • Agata Rzeszewska – Przewodnik w Muzeum 13
  • dziennikarz Expresu 5
  • kat 12
  • dr Frankenstein 12
  • Ryszard Olesiński
  • Włodzimierz Press
  • Aleksandra Koncewicz – narrator

i inni



                                     

5. Magiczne przedmioty

Nie byłoby prawdziwej bajki bez czarodziejów i magicznych przedmiotów zmieniających świat według kaprysu ludzi i często wbrew prawom fizyki.

W Arabeli czary jednak pełnią rolę podrzędną i w zasadzie to ich nadużywanie prowadzi do wszystkich kłopotów. Twórcy serialu przekonują, że prawdziwe wartości jak miłość i szczęście są potężniejsze niż bajkowe czary, a problemy dnia codziennego nie rozwiążą się za pomocą magicznych zaklęć.

                                     

5.1. Magiczne przedmioty Czarodziejski pierścień

Pierścień, który spełnia życzenia. Wystarczy tylko pomyśleć życzenie i przekręcić pierścień na palcu. Na pierwszy rzut oka może wydawać się, że pierścień jest wszechmocny – nie zdarzyło się, by nie spełnił komuś jakiegoś życzenia. Najprawdopodobniej jednak pierścień nie potrafi wykonać czynności zastrzeżonej dla innego czarodziejskiego przedmiotu. Nie można więc za jego pomocą przenieść się pomiędzy światami Kraina Baśni, Świat Ludzi – do tego służy płaszcz – można jednak teleportować się w ramach jednego świata Zasadniczo pierścień nie potrafi zrekompensować niewiedzy – Rumburak nie potrafi za jego pomocą wyposażyć się w wiedzę o współczesnym świecie ludzi, czy wyczarować ubrań, bądź sprzętu TV bez konsultacji i prospektów. W filmie najczęściej pierścień wykorzystywany jest do zamiany kogoś w kogoś lub coś oraz do wyczarowywania przedmiotów. Kozelka i Hromadka wykorzystują go także do niecnych żartów. Zazwyczaj podczas zamiany pierścień nie modyfikuje głosu zamienianej postaci, chociaż być może zależy to od pomyślanego życzenia, gdyż królowa, będąc zamieniona w gołębia pierścieniem, nie potrafiła mówić po ludzku. Rumburak oraz czarownica potrafią też w prosty sposób zamieniać się w inne postaci bez pierścienia np. Rumburak w gawrona, jednakże pozbycie się postaci wilka wymagało już dodatkowych zaklęć Baby Jagi. Pierścienie początkowo były trzy jeden na zamku króla u pana Vigo oraz dwa na zamku czarodzieja Chechoty, do ostatniego odcinka dotrwał tylko jeden dwa zostały przetopione przez złodzieja Fouska. Pierścień ten czarodziej Vigo zabrał do Krainy Baśni.
                                     

5.2. Magiczne przedmioty Płaszcz podróżny

Zaczarowany płaszcz, który stanowi pomost między Krainą Ludzi i Krainą Baśni. Trzeba okryć się płaszczem i zapiąć guzik, żeby znaleźć się w innym świecie. Użytkownicy płaszcza często utożsamiają proces przemieszczania się za jego pomocą z "lataniem” i "lądowaniem”, chociaż wydaje się raczej, że jest to po prostu zwykła teleportacja. Jeśli zapinając płaszcz pomyśli się o jakimś konkretnym miejscu w drugim świecie, to teleportacja wykonana zostanie precyzyjnie. Jeśli zapięcie płaszcza nastąpi przypadkowo w wyniku niewiedzy osoby zapinającej wówczas cel teleportacji staje się przypadkowy Petr w hotelu, Honzík i Mařenka w pociągu. Za pomocą płaszcza może podróżować więcej osób – osoba nosząca płaszcz musi okryć po prostu inne osoby. Teoretycznie można by wykorzystać płaszcz do teleportacji w ramach jednego świata z punktem przesiadkowym w drugim ze światów nikt jednak z takiego sposobu nie korzysta – bohaterowie teleportują się pierścieniem lub korzystają z bardziej "tradycyjnych” sposobów latająca miotła, zamiana w ptaka. Początkowo są trzy płaszcze tak jak pierścienie – z tym, że dwa są na zamku króla Hiacynta a jeden na zamku Chechoty/Rumburaka. Do końca filmu dotrwa tylko jeden. Pierwszy z płaszczy niszczy nauczycielka gry na pianinie Miriam Müllerová rzucając go w ogień by uniemożliwić Blekocie powrót do Świata Ludzi, drugi zostaje zjedzony przez Myszy w piernikowej chatce Baby Jagi. Zasadniczo płaszcz jest jedynym środkiem transportu umożliwiającym przemieszczanie się pomiędzy Światem Ludzi a Krainą Baśni, jednakże czasem komuś udaje się przedostać pomiędzy światami w inny, nie do końca jasny sposób Wodnik, który przemieścił się pod wodą. Warto też zwrócić uwagę, że bariera czasoprzestrzenna oddzielająca Świat Ludzi od Krainy Baśni nie stanowi bariery dla fal elektromagnetycznych studio telewizyjne w zamku Rumburaka nadaje sygnał, który zakłóca publiczną TV i odbierany jest normalnie w Świecie Ludzi.
                                     

5.3. Magiczne przedmioty Szklana kula

Szklana kula pokazuje, gdzie znajduje się osoba, o której myślimy. Dzięki niej zły Rumburak odnalazł ukrywającą się przed nim Arabelę, ale też Petr i dzieci, którzy niechcący znaleźli się w Krainie Baśni, mogli zobaczyć co dzieje się u nich w domu. Kula służy im wówczas jako kanał zwrotny "telekonferencji” przeprowadzonej z telewizyjnego studia Rumburaka. Początkowo kule są dwie – jedna na zamku króla Hiacynta, druga na zamku Chechoty/Rumburaka. Kula z zamku królewskiego zostaje jednak wyrzucona i rozbita przez "fałszywą królową” po akcji uprowadzenia Arabeli.
                                     

5.4. Magiczne przedmioty Latający kufer

Kufer, za pomocą którego można unieść się w powietrzu.
                                     

5.5. Magiczne przedmioty Różdżka

Za pomocą różdżki otrzymanej od pana Vigo, Arabela może sprawić, że Petr na fotografii uśmiecha się.
                                     

6.1. Streszczenia odcinków 1. Jak pan Majer znalazł czarodziejski dzwoneczek / O tym, jak pan Majer znalazł dzwoneczek

Jak pan Majer našel zvoneček

W pierwszym odcinku poznajemy pana Majera, który w telewizji opowiada bajki dla dzieci. Pewnego razu pan Majer znajduje zaczarowany dzwoneczek. Jego dźwięk przywołuje bajkowego czarodzieja Rumburaka, który może spełnić każde życzenie. Pan Majer obiecał, że w wesołym miasteczku ustrzeli dzieciom niedźwiadka. Ani razu nie udało mu się trafić, więc postanowił nauczyć się strzelać. Czarodziej Rumburak zabiera go do czarodziejskiej Krainy Bajek, gdzie Pan Majer zabija ogromnego wilka. Okazuje się jednak, że to nie był zwykły wilk, lecz wilk, który mówi i w Krainie Bajek jest niezbędny! Rumburak czuje, że czekają go duże nieprzyjemności.
                                     

6.2. Streszczenia odcinków 2. Zemsta Rumburaka

Rumburakova pomsta

Rumburak, czarodziej drugiej kategorii, który pozwolił zabić Gadającego Wilka zostaje ukarany przez Króla Bajek odebraniem czarodziejskiego pierścienia, płaszcza i dzwoneczka. Na rozkaz Królowej zostaje on jeszcze dodatkowo zamieniony w wilka, żeby miał kto zjeść babcię Czerwonego Kapturka i żeby znów w Krainie Bajek zapanowała równowaga. Szukając zemsty, Rumburak odkrywa zapomniane zamczysko pełne czarodziejskich mocy. Dzięki nim odzyskuje swą potęgę i zamienia Królową w białą gołębicę. Jej miejsce zajmuje Baba Jaga. Za pomocą własnego studia telewizyjnego, zapożyczonej postaci pana Majera oraz niewiarygodnie pogmatwanych bajek, Rumburak planuje przywieść Bajkowe Królestwo do zguby. W odpowiedniej chwili zamierza zdobyć nie tylko tron, ale również rękę królewny Arabeli.
                                     

6.3. Streszczenia odcinków 3. Petr i królewna

Petr a princezna

Poplątane bajki telewizyjne wnoszą do Królestwa Baśni coraz większy chaos. Chcąc przywrócić porządek – czarodziej Vigo wraz z królewnami Arabelą i Xenią udaje się do Krainy Ludzi na poszukiwanie pana Majera, żeby wymusić na nim opowiadanie tradycyjnych bajek. Arabela zakochuje się w Petrze, synu pana Majera. Zamieniona w muchę podpowiada mu nawet podczas egzaminu. Niestety, pan Majer nie dotrzymuje obietnicy zaprowadzenia ładu w bajkach. By nie doszło do jeszcze większego bałaganu, czarodziej Vigo zamienia pana Majera w jamnika, nie mając pojęcia, że to nie pan Majer jest winny, tylko zły Rumburak, który już się cieszy na myśl, że niedługo w jego ręce wpadnie królewna Arabela wraz z całym królestwem.
                                     

6.4. Streszczenia odcinków 4. Jamnik Karel Majer

Jezevčík Karel Majer

Zamieniony w jamnika pan Majer i jego rodzina przeżywają trudne chwile. Tym bardziej, że nikt nie chce uwierzyć w taką odmianę. Tymczasem w Krainie Bajek zły Rumburak kolejny raz wciela się w postać pana Majera i opowiada w telewizji bajkę o Śpiącej Królewnie. Król Bajek rozkazuje, żeby – zgodnie z tym co dzieci usłyszały na dobranoc – Książę Willibald nie całował Śpiącej Królewny, ale w zamian okradł z kosztowności cały śpiący dwór. Taki obrót sprawy wykorzystuje królewna Xenia, która zamierza poślubić Willibalda. Następnego wieczoru Rumburak znowu podszywa się pod pana Majera i opowiada historię o tym, jak krasnoludki wysadzają w powietrze całe Królestwo Bajek. Zrozpaczony Król Hiacynt obiecuje pół królestwa i rękę królewny Arabeli temu, kto uratuje Krainę Baśni.
                                     

6.5. Streszczenia odcinków 5. Ucieczka Arabeli

Arabela na útěku

Bezczelny i pewny siebie Rumburak – winowajca wszystkich nieszczęść – przybywa do pałacu po rękę Arabeli. Kiedy królewna go odtrąca, wściekły Rumburak porywa ją na swój zamek. Nie przeczuwa nawet jakiego przeciwnika będzie miał w tej delikatnej dziewczynie. Sprytnej i pełnej temperamentu Arabeli udaje się przechytrzyć Rumburaka i jego służbę i uciec do Krainy Ludzi. Tam spotka się z Petrem i przywraca za pomocą czarodziejskiego pierścienia ludzkie kształty jego ojcu – panu Majerowi.
                                     

6.6. Streszczenia odcinków 6. Zniknięcie Petra / Zniknięcie Piotra

Petrovo zmizení

Królewna Arabela ucieka od Rumburaka do Petra. Król wraz z panem Vigo śpieszą do Krainy Ludzi, by przeszkodzić Rumburakowi w jego podstępnych planach. Zostają jednak uwięzieni w klinice psychiatrycznej. Pojawia się tam również pan Majer z dobrą nowiną – Arabeli nic złego się nie stanie, bowiem Rumburak znalazł się za kratami więziennego szpitala. Nie wie jeszcze, że Arabelę spotkało nieszczęście – jej ukochany Petr, obchodząc się niezręcznie z czarodziejskim płaszczem przenosi się do Krainy Baśni. Niestety – bez Arabeli.
                                     

6.7. Streszczenia odcinków 7. Bajki wędrują do lamusa / Zmiany w krainie baśni

Pohádky jdou do sběru

Petr Majer, który dziwnym zbiegiem okoliczności znalazł się w Krainie Baśni zostaje zatrzymany przez królewną Xenię. Xenia wykorzystując techniczne umiejętności Petra zmusza go, by za pomocą czarodziejskiego pierścienia wprowadził do Krainy Baśni nowoczesne wieżowce i różne inne zdobycze techniki. Tymczasem w Krainie Ludzi Rumburak zabiega wciąż o rękę Arabeli – przykuty do łóżka w więziennym szpitalu poleca swemu słudze Blekocie, by porwał Arabelę. Starając się wypełnić rozkaz swego pana, diabeł Blekota omyłkowo porywa panią Müllerovą, nauczycielkę muzyki. Mimo że Petr spełnia warunki umowy, próżna Xenia nie pozwala mu opuścić Krainy Baśni.
                                     

6.8. Streszczenia odcinków 8. Niezwykłe perypetie / Perypetie z pierścieniem

Jeníček a Mařenka

Czarodziejski pierścień Arabeli, który po kryjomu wzięli do szkoły Honzík i Mařenka, dostaje się w ręce ich kolegów Kozelki i Hromádki. Ci, nadużywając mocy pierścienia zamieniają nauczyciela Adama w Myszkę Miki, a dyrektora szkoły w ogromną gąsienicę. Spotkanych zaś przypadkowo Rumburaka i włamywacza Fouska, którzy uciekają z więziennego szpitala, zamieniają w parasole. Parasole wpadają w ręce Honzíka i Mařenki, by wkrótce znaleźć się w domu państwa Majerów. Dzieci wykradają latający kufer wraz z czarodziejskim płaszczem i tak jak wcześniej Petr – przypadkiem zapinając guzik tego płaszcza – znikają ze Świata Ludzi.
                                     

6.9. Streszczenia odcinków 9. Fatalne skutki cywilizacji / Zgubne skutki cywilizacji

Civilizace si řádá své

Królewna Xenia zafascynowana nowoczesną cywilizacją Krainy Ludzi, pod nieobecność Króla, pozbawia Krainę Baśni jej bajkowego uroku. Poddani buntują się przeciw tym zmianom. Za karę Xenia zamienia ich w samochody. Dzięki tym czarom Honzík i Mařenka ratują się przed upieczeniem przez Babę Jagę. Podczas ucieczki z Piernikowej Chaty spotykają Petra. Tymczasem w Krainie Ludzi Arabela naprawia szkody wyrządzone przez dzieci czarodziejskim pierścieniem. Nieopatrznie przywraca ludzką postać Rumburakowi, który za wszelką cenę chce zdobyć pierścień. Złodziejska wyprawa z więziennym kolegą Fouskiem kończy się jednak tragicznie dla naszych bohaterów.
                                     

6.10. Streszczenia odcinków 10. Wielka szansa Rumburaka

Rumburakova velká šance

Petr, Honzík i Mařenka jadą starym samochodem, który niegdyś był czarownicą, poprzez królestwo baśni. Napotykają na swej drodze Fantomasa, który wskazuje im drogę do zamku czarodzieja Rumburaka. Tam spotykają swoją nauczycielkę gry na pianinie panią Müllerovą, która zaraz rozkazuje im siadać do pianina i grać etiudy. Na zamku królewskim Xenia, Willibald oraz fałszywa królowa nudzą się. Wszyscy kucharze zostali przemienieni w samochody – dlatego teraz pozostały im tylko konserwy. Podczas wycieczki do świata ludzi gubią ostatni z trzech czarodziejskich pierścieni. Złodziej Fousek znajduje pierścień i obiecuje go podarować Arabeli na ich randce. Arabela jest szczęśliwa – ma nadzieję, że przy pomocy pierścienia zobaczy wkrótce Petra, nie podejrzewając, że nowa gospodyni Majerów jest jedną z czarownic. Ponownie rodzina Majerów znajduje się w poważnym niebezpieczeństwie, a Rumburak zaś skrada się wokół ich domu.


                                     

6.11. Streszczenia odcinków 11. Za dużo generałów / Zbyt wielu generałów

Příliš mnoho generálu

Zmuszony do pracy Król przez nieuwagę wysadza w powietrze fabrykę. Wraz z czarodziejem Vigo i panem Majerem dostaje się do więzienia, gdzie spotyka księcia Willibalda – swojego zięcia. Arabela odzyskuje pierścień, dzięki któremu uwalnia swoich bliskich z więzienia. Wszyscy spotykają się w domu państwa Majerów z nadzieją, że wkrótce ich kłopoty się skończą. Wierzą, że Petr wraz z Honzíkiem i Mařenką wrócą z Krainy Baśni, a król Hiacynt, Xenia i Willibald do niej na zawsze powrócą. Niestety Czarownica podstępem zdobywa dla Rumburaka czarodziejski pierścień. Ten zjawia się w domu państwa Majerów, by porwać Arabelę.
                                     

6.12. Streszczenia odcinków 12. Pomoc gołębicy / Gołąbek przychodzi z pomocą

Hrdlička zasahuje

Rumburak zamienia Króla, pana Vigo i panią Majerovą w kamienne rzeźby, zaś bezbronną królewnę Arabelę porywa na swój zamek. Tam Arabela, ku niezadowoleniu Rumburaka, spotyka Petra. Okrutny czarodziej postanawia zgładzić Petra – swojego rywala. Dzięki gołębicy, w której Arabela poznaje swoją mamę, Petr zostaje uratowany przez Fantomasa – potężnego władcę Krainy Baśni Dla Dorosłych. Arabela z Petrem, Królową, Honzíkiem i Mařenką opuszcza zamek, gdzie rozpoczyna swoje rządy żona diabła Blekoty – Miriam. Arabela wszak nie wie, ze niebezpieczeństwo jest nadal blisko, bowiem Rumburak ucieka z więzienia.
                                     

6.13. Streszczenia odcinków 13. Od dzwoneczka się zaczęło i dzwoneczkiem się kończy / Od dzwoneczka się zaczęło, na dzwoneczku się kończy

Zvonečkem to začalo, zvonečkem to končí

Za pomocą pierścienia Arabela przywraca ludzką postać postaciom bajkowym, a szklany pałac staje się barokowym zamkiem z bajki. Królowa obejmuje rządy, a Fantomas i Frankenstein szykują elektrycznego wilka, gdyż pierwszego pan Majer zabił w pierwszym odcinku. W Krainie Ludzi również wszystko wraca do normy. Pani Majerová, Król i czarodziej Vigo znów są ludźmi, a Petr i Arabela przygotowują się do ślubu. Podczas przymierzania obrączki królewna zostawia pierścień. Nie wie, że w pobliżu jest Rumburak zamieniony w kruka, który nie chcąc dopuścić do ślubu, zamienia Arabelę w owcę, a Petra w ogromny zegar. Dzięki Fantomasowi ślub się jednak odbywa. Pan Vigo zamienia Rumburaka i Czarownicę w pralkę i lodówkę, które ofiarowuje młodej parze w prezencie ślubnym. Król wraz Królową, Xenią, Willibaldem i panem Vigo wracają do Krainy Baśni. Aby Majerowie mieli z nimi kontakt, dostają dzwoneczek, za pomocą którego mogą wezwać asystenta pana Vigo. Pajda zakopuje go jednak w ogrodzie.
                                     

7. Wydania DVD

Serial został 6 października 2006 wydany w czterech częściach na płytach DVD przez Best Film, a 6 lutego 2008 w wersij 4 płytowego BOX-u przez MONOLITH VIDEO SP. Z O.O.