Poprzednia

ⓘ Sobór powszechny




Sobór powszechny
                                     

ⓘ Sobór powszechny

Sobór powszechny, sobór ekumeniczny – spotkanie biskupów całego Kościoła w celu ustanowienia praw kościelnych i uregulowania spraw doktryny wiary i moralności. Początkowo sobory były zwoływane przez cesarzy rzymskich. Ich postanowienia musiały być jednak zaakceptowane przez biskupa Rzymu. Sobory zwoływane jedynie w obrębie Kościoła katolickiego nie są uznawane przez pozostałych chrześcijan.

                                     

1.1. Stosunek różnych wyznań chrześcijańskich Kościół katolicki

Kościół katolicki przyjmuje, że odbyło się dwadzieścia jeden soborów powszechnych od nicejskiego I w 325 do watykańskiego II w latach 1962-1965. Według obecnego prawa kanonicznego kan. 337-341 papież zwołuje sobór wedle własnego uznania, przewodniczy jego obradom osobiście lub przez delegatów, a także określa ramy obrad i zatwierdza dekrety soborowe. Śmierć papieża w czasie trwania obrad powoduje ich zawieszenie, i dopiero jego następca może wznowić obrady.

                                     

1.2. Stosunek różnych wyznań chrześcijańskich Cerkiew prawosławna i Kościoły starokatolickie

Cerkiew prawosławna i Kościoły starokatolickie uważają za powszechne tylko pierwsze siedem soborów od nicejskiego I do nicejskiego II. Prawosławie uznaje również IV Sobór konstantynopolitański nie należy mylić z soborem zwołanym przez papieża Hadriana II i uznawanego dziś jedynie przez katolików i V Sobór konstantynopolitański 1341-1351.

                                     

1.3. Stosunek różnych wyznań chrześcijańskich Kościoły protestanckie

Kościoły protestanckie opierają się na zasadzie sola scriptura, zgodnie z którą jedynie Biblia stanowi autorytet w sprawach wiary, doktryny i praktyki chrześcijańskiej. Dlatego też protestanci uznają, że sobory powszechne są ze swej natury omylne, a ich postanowienia należy zakwestionować w sytuacji, gdy znajdą się one w sprzeczności z nauką Pisma Świętego, lub też z niej nie będą wynikać.

Choć protestantyzm nie uznaje autorytetu soborów, zdecydowana większość protestantów na podstawie samej Biblii uznaje, że postanowienia dotyczące Trójjedyności Boga i natury Chrystusa wyrażone na czterech pierwszych soborach ekumenicznych wyrażają naukę biblijną. Stąd protestanci zgadzają się najczęściej z ustaleniami tychże soborów w wyżej wymienionych sprawach. Są to:

  • Sobór efeski,
  • Sobór konstantynopolitański I,
  • Sobór chalcedoński.
  • Sobór nicejski I,


                                     

1.4. Stosunek różnych wyznań chrześcijańskich Inne wyznania

Wyznania zaliczane do restoracjonizmu, np. Świadkowie Jehowy i mormoni ani nie uznają autorytetu soborów powszechnych, ani nie zgadzają się z ich postanowieniami. Kościoły przedchalcedońskie uznają za powszechne tylko trzy pierwsze sobory, a Kościół asyryjski nestoriański – dwa pierwsze sobory.

                                     

2. Sobór Jerozolimski

Soborem jerozolimskim określane jest także opisane w Dziejach Apostolskich 15.2-29 zebranie apostołów i starszych w Jerozolimie ok. roku 49. W sensie ścisłym nie był to jednak sobór powszechny.

                                     

3.1. Spis soborów powszechnych Spis soborów powszechnych uznawanych przez większość kościołów chrześcijańskich

  • III Sobór efeski 431 – potępił nestorianizm, uznał, że Dziewicy Maryi przysługuje tytuł Matki Bożej Η Θεοτόκος, łac. Theotokos. Ten i następne sobory nie są uznawane przez Kościół asyryjski.
  • Sobór efeski II 449 – przyjął monofizytyzm. Jego postanowienia zostały odrzucone na następnym soborze. Nie jest uważany za powszechny ani przez Kościół katolicki, ani przez prawosławny.
  • II Sobór konstantynopolitański I 381 – uzupełnił wyznanie wiary zwane także nicejsko-konstantynopolitańskim do postaci Credo czyli wyznania wiary nicejsko-konstantynopolitańskiego, odmawianego podczas Mszy św., potwierdzono wiarę w Ducha Świętego.
  • I Sobór nicejski I 325 – potępił arianizm, sformułował chrześcijańskie wyznanie wiary.
  • VI Sobór konstantynopolitański III 680–681 – potępił monoteletyzm.
  • IV Sobór chalcedoński 451 – odrzucił monofizytyzm, sformułował doktrynę o dwóch naturach Chrystusa: boskiej i ludzkiej. Ten sobór i następne nie są przyjmowane przez tzw. kościoły przedchalcedońskie dawniej nazywane monofizyckimi.
  • Sobór w Hierei 754 – sobór ikonoklastyczny. Ponieważ odbywał się w czasie trwania wakatu na tronie patriarszym w Konstantynopolu po śmierci Anastazego, a w gronie zebranych zabrakło reprezentantów Kościoła Zachodniego i oficjalnego przedstawiciela któregokolwiek z pozostałych patriarchów wschodnich, sobór ten nie został nigdy uznany za powszechny.
  • V Sobór konstantynopolitański II 553 – potwierdził doktryny i kanony poprzednich soborów, potępił nowe pisma heretyckie.
  • Sobór in Trullo 692 – był przedłużeniem poprzedniego soboru, znany również jako piąto-szósty Quinisext/Penthekte. Zajął się gł. sprawami administracji i dyscypliny kościelnej – nie uczestniczyli w nim biskupi Zachodu i jego kanony nie są uznawane przez Kościół katolicki. Prawosławni traktują go jako część szóstego soboru powszechnego.
  • VII Sobór nicejski II 787 – potępił ikonoklazm i uznał za słuszny kult ikon.


                                     

3.2. Spis soborów powszechnych Spis soborów powszechnych uznawanych przez Kościół katolicki

  • XIII Sobór lyoński I 1245 – zdetronizował cesarza Fryderyka II, zarządził nową krucjatę przeciwko Saracenom.
  • VIII Sobór konstantynopolitański IV 869–870 – potępił Focjusza, uznając go za schizmatyka. Sobór nieuznany przez prawosławie.
  • Sobór w Perpignan 1409 – zwołany przez antypapieża Benedykta XIII na wieść o planowanym soborze w Pizie. Nieuznawany
  • XII Sobór laterański IV 1215 – sformułował dogmat o przeistoczeniu, potępił naukę Joachima z Fiore, sformułował doktrynę o prymacie papieskim.
  • XI Sobór laterański III 1179 – zajmował się problemami moralnymi, potępił albigensów i waldensów
  • Sobór w Pizie 1409 – nieudana próba zakończenia wielkiej schizmy, nie uznana przez papieża za legalny sobór.
  • IX Sobór laterański I 1123 – uregulował kwestie inwestytury.
  • X Sobór laterański II 1139 – potępił nauki Arnolda z Brescii.
  • XIV Sobór lyoński II 1274 – wprowadził filioque do wyznania wiary, uregulował zasady wyboru papieża.
  • XV Sobór w Vienne 1311–1312 – potępił błędy templariuszy, fraticelli, beginek i begardów.
  • XVI Sobór w Konstancji 1414–1418 – początkowo nieformalny, stał się soborem z chwilą zwołania przez papieża Grzegorza XII; zakończył wielką schizmę zachodnią, wybierając papieżem Marcina V; potępił Johna Wycliffea i Jana Husa w wyniku czego Hus został spalony na stosie.
  • Sobór w Sienie 1423–1424 – zajmował się kwestiami reformy w Kościele, uznany później za heretycki i skreślony z listy soborów powszechnych.
  • Sobór w Bazylei 1431–1439 – kontynuował kwestie reformy Kościoła i podjął temat unii z Grekami. Po uchwaleniu dogmatu o wyższości soboru nad papieżem, Eugeniusz IV ogłosił nieważność soboru. W odpowiedzi sobór wybrał na papieża Feliksa V.
  • Sobór w Ferrarze 1438 – zwołany przez Eugeniusza IV po rozłamie na soborze w Bazylei. Zajął się problemem unii z prawosławiem. Na początku 1439 przeniesiony do Florencji. Uważany za kontynuację poprzedniego.
  • XVII Sobór bazylejsko-ferrarsko-florencki - odbywał się w trzech fazach
  • Sobór we Florencji 1439–1445 – Od 1443 obradował w Rzymie. Zatwierdził unię z Kościołem bizantyjskim oraz Apostolskim Kościołem Ormiańskim. Jest kontynuacją poprzedniego.
  • XX Sobór watykański I 1868–1870 – sobór przerwany wojną francusko-pruską; ogłosił dogmat o nieomylności papieża w sprawach wiary i moralności.
  • XXI Sobór watykański II 1962-1965 - sobór mający na celu odświeżenie aggiornamento Kościoła katolickiego.
  • XIX Sobór trydencki 1545–1563 – potępił Lutra i innych zwolenników reformacji; podjął dzieło odnowy Kościoła kontrreformacja.
  • XVIII Sobór laterański V 1512–1517 – potępił koncyliaryzm
                                     

3.3. Spis soborów powszechnych Spis soborów powszechnych uznawanych przez część prawosławia

  • IX Sobór konstantynopolitański V 1341–1351 – uznał ortodoksyjność nauki Grzegorza Palamasa o hezychazmie i przebóstwieniu człowieka i potępił nauki inspirowanego zachodnią filozofią Barlaama z Kalabrii.
  • VIII Sobór konstantynopolitański IV prawosławny 879–880 – zrehabilitował i przywrócił patriarchę Focjusza na zajmowane stanowisko, początkowo uznany na Zachodzie jako powszechny, następnie podtrzymano opinię o błędach Focjusza.

Użytkownicy również szukali:

sobór powszechny,

...
...
...