Poprzednia

ⓘ Kamień (Piekary Śląskie)




Kamień (Piekary Śląskie)
                                     

ⓘ Kamień (Piekary Śląskie)

Kamień – aktualnie jedna z dzielnic Piekar Śląskich, leży nad rzeką Brynicą, w północnej części Wyżyny Śląskiej.

Pierwsza wzmianka o osadzie Kamień pochodzi z 961 roku, lecz nie wiadomo czy nie jest to sztuczna data wykreowana przez władze PRL.

Potwierdzona wzmianka o istnieniu osady Kamień pochodzi z 1251 roku, kiedy to była własnością rycerza Widgo, następnie Bernarda Kamencza od 1254 roku. Wzmiankuje się o miejscowości także w 1275 roku. Miejscowość przez lata była częścią kasztelani Bytomskiej, znajdowała się w granicach samodzielnego Księstwa Opolskiego. 19 lutego 1327 roku w Opawie doszło do hołdu lennego Księcia Bytomsko-Kozielskiego Władysława, a po wojnie polsko-czeskiej, teren ten został przyłączony do Królestwa Czech. W XV wieku doszło do wyłomu części małych Księstw przy granicy z Małopolska, co doprowadziło z czasem do włączenia do Królestwa Polskiego Księstw Oświęcimskiego, Zatorskiego oraz uniezależnienie się Księstwa Siewierskiego którym odtąd zarządzali biskupi krakowscy. Na rzece Brynicy ustalono granice pomiędzy Śląskiem a Księstwem Siewierskim oraz Królestwem Polskim, która utrzymała się aż do rozbiorów Polski. Granica również przebiegała tam po marszu Cesarza Napoleona który restytuował Księstwo Siewierskie. Po kongresie wiedeńskim Siewierz znalazł się w granicach Królestwa Kongresowego. Królestwo Polskie zostało zlikwidowane w 1832 roku po powstaniu listopadowym, co ustaliło granicę pomiędzy Prusami a Cesarską Rosją aż do wybuchu I wojny światowej, a potem do przyłączenia części Górnego Śląska do Polski.W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonował komisariat Straży Granicznej i placówka II linii SG "Kamień”.

W 1277 roku utworzono parafię rzymskokatolicką pw. św. Apostołów Piotra i Pawła, odłączając ją od parafii św. Małgorzaty w Bytomiu. Parafię erygowano 4 października 1277 roku. Miał długości 25 m, szerokości 12 m i mógł według starych opinii pomieścić 400 osób. W latach 60. XIII wieku zbudowano tu kościół, który według przypuszczeń zbudował rycerz Emmeram Kołda herbu Oksza, ojciec zasłużonego dla Kościoła Krakowa i Wrocławia biskupa Nankera. W Kamieniu urodził się sam Nankier Jan Kołda, który jako kanclerz sieradzki wspierał Władysława Łokietka w walce o polski tron, za co został później wynagrodzony nominacją na biskupa krakowskiego i rozpoczął budowę katedry gotyckiej na Wawelu. Obecny kościół parafialny w Kamieniu został zbudowany w roku 1899 przez Księdza Proboszcza Józefa Kruppa pochodzącego z Bierunia.

W latach 1908-1911 zbudowano Kopalnię Węgla Kamiennego Andaluzja. Podczas II wojny światowej oraz w 1945 roku przy kopalni w Brzozowicach-Kamieniu utworzono obóz pracy przymusowej dla więźniów, internowanych i jeńców. W 1999 roku została ona postawiona w stan likwidacji a 15 lat później całkowicie zlikwidowana.

W 1922 roku powstał Górniczy Klub Sportowy Andaluzja. Klub obecnie występuje w rozgrywkach kategorii A, w latach świetności klub występował w III lidze na mecze chodziło ponad 5 tysięcy kibiców.

W roku 1933 Kamień wraz z Brzozowicami utworzył jedną gminę. W czasie II wojny światowej na terenie gminy działają Kompania Powstańcza pod dowództwem L. Siwego oraz Obóz Rewolucji Międzynarodowej Unii Słowian, którego przywódcy Józef Bartoszewski i Wilhelm Tomala zginęli.

W roku 1947 z Kamienia i Brzozowic utworzono Brzozowice-Kamień, gminę wiejską o charakterze miejskim. W 1954 roku awansowała ona do rangi osiedla, a w roku 1962 otrzymała prawa miejskie. Od 1975 w granicach miasta Piekary Śląskie.

Na przełomie lat 50 i 60 wybudowano osiedle Andaluzja, zaś w latach 70 i początku 80 powstało osiedle Powstańców Śląskich zwane Manhattanem.

                                     

1. Zabytki i miejsca pamięci

  • OSP Brzozowice-Kamień 1888-1975
  • familoki min. przy ulicy Bp. Nankera
  • Urząd Gminy aktualnie MOPR
  • Pomnik pomordowanych przez hitlerowców przy ulicy Bp.Nankera przeniesiony z terenów zlikwidowanej KWK Andaluzja
  • tablica upamiętniająca strajk górniczy w grudnia 1981 roku
  • 3 schrony bojowe oraz 2 schrony pozorne Obszaru Warownego "Śląsk”
  • Przydrożne Krzyże
  • Dom "Strzelca" dawnym domu Organizacji "Strzelec”, cały budynek, wraz z częścią forteczną, wybudowano w 1938; schron bojowy umieszczono w północno-zachodnim narożniku budynku, zadaniem obiektu było wspieranie sąsiednich schronów
  • Tablice Pamiątkowe byłej Kopalni Andaluzja
  • Figura św. Jana Nepomucena z 1817 roku na skrzyżowaniu ulic Skłodowskiej i Brzechwy
  • Szkoła przy ulicy Długosza 96 z 1920 roku
  • Kaplica na Dołkach wzniesiona w 1930 roku aktualnie Dąbrówka Wielka
                                     

2. Godło Kamienia

Obrazuje w wąwozie między dwiema prostopadłymi ścianami górnika trzymającego oburącz kilof i rąbiącego ścianę. Godło to pojawiło się dopiero na pieczęci sporządzonej w latach międzywojennych. Jej odciski są na dokumentach z 1923 roku. Geneza godła wiąże się z wybudowaną w Kamieniu Kopalnią w której zatrudnienie znaleźli mieszkańcy wsi.

Użytkownicy również szukali:

...
...
...