Poprzednia

ⓘ Parafia św. Jerzego w Rydułtowach




Parafia św. Jerzego w Rydułtowach
                                     

ⓘ Parafia św. Jerzego w Rydułtowach

Parafia św. Jerzego – rzymskokatolicka parafia znajdująca się w Rydułtowach. Parafia należy do archidiecezji katowickiej i dekanatu Pszów.

Parafia istnieje od co najmniej 1501 roku.

                                     

1. Kościół

Klasztor rudzki, którego opatem był Jan z Hebronu, 13 lipca 1501 roku kupił od księcia Jana za 230 guldenów węgierskich sołectwo szywałdzkie. Ten drewniany, zbudowany z modrzewia, kościół istniał i służył mieszkańcom Rydułtów do 1897 roku.

Katolicy z Rydułtów w latach 1778–1886 należeli do parafii pszowskiej. W 1873 roku zaczęto zbierać fundusze na nowy kościół. W 1895 roku, za czasów ks. proboszcza Pawła Bernerta, rozpoczęto budowę czwartego kościoła wraz z probostwem i budynkami gospodarczymi. Ta, jedna z największych na tamte czasy budowla, służy mieszkańcom Rydułtów do dziś. Nowy kościół został poświęcony 8 grudnia 1896 roku. W 1924 r. po kilku wiekach przynależności do dekanalnego Wodzisławia parafia wyłączona została z dekanatu wodzisławskiego i włączona do nowo powstałego dekanatu pszowskiego.

W latach 1953-1954 wikarym w parafii był ks. Franciszek Blachnicki, który zainicjował Ruch Światło-Życie.

                                     

2. Wystrój kościoła

Budowniczym kościoła i probostwa był Ludwig Schneider z Raciborza. Obecnie istniejący kościół to murowana, neogotycka budowla, zbudowana na 8 filarach. Przed reforma soborową kościół posiadał 5 ołtarzy: główny – św. Jerzego, po lewej stronie -Najświętszej Maryi Panny i św. Barbary, a po prawej stronie – Jana Nepomucena i św. Józefa. 1 czerwca 1896 roku dokończono budowę wieży, 6 października zamontowano na niej dwa dzwony, jeden ze starego kościoła i drugi – nowy odlany przez C. Loescha w Opolu. Zegar znajdujący się na wieży był darem górników z kopalni "Charlotte”. Reforma soborowa zmieniła wystrój kościoła. Autorem projektu wystroju wnętrza był Józef Kołodziejczyk. W 1980 roku zawieszono w nawach bocznych dwa obrazy: Matki Boskiej Nieustającej Pomocy i św. Barbary autorstwa prof. Macieja Bieniasza z Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. W 1981 roku dokonano kolejnych zmian. W prezbiterium umieszczono figurę św. Jerzego, w kaplicach bocznych dwa obrazy: Matki Bożej Nieustającej Pomocy i św. Barbary. 17 września 1993 roku w miejscu tymczasowej figury św. Jerzego umieszczono w prezbiterium płaskorzeźbę polichromowaną miedzią. Projektantem i wykonawcą wystroju prezbiterium jest Krystian Burda.

Na szczególną uwagę zasługuje znajdujący się na placu kościelnym krzyż kamienny o podwójnych ramionach z inskrypcją i datą 1628. Forma taka bywa określona jako krzyż bożogrobców miechowitów lub litewski jagielloński, dwa ramiona mają także krzyże morowe czyli tzw. karawaki. Wykonany jest z piaskowca o wymiarach: 157 × 70 x 30 cm. W miejscu przecięcia się ramion znajdują się dwie płaskorzeźby małych krzyży łacińskich. Na krzyżu znajduje się wykuta inskrypcja A N.D.I.678 CEESI.M.6SC., która została odczytana przez dziewiętnastowiecznego proboszcza rydułtowskiego jako inskrypcja dotycząca konsekracji kościoła w 1628 r. Możliwe, że krzyż jest starszy, a w 1628 roku został wtórnie użyty jako kamień węgielny pod budowę drugiego kościoła parafialnego. Jeżeli tak jest, to nie jest znany wiek ani przyczyna fundacji tego krzyża. Przypuszczenie, że jest to tzw. krzyż pokutny nie ma podstaw w żadnych dowodach ani badaniach, a jest oparte jedynie na nieuprawnionym założeniu, że wszystkie stare kamienne krzyże monolitowe, o których nic nie wiadomo, są krzyżami pokutnymi, chociaż w rzeczywistości powód fundacji takiego krzyża może być różnoraki, tak jak każdego innego krzyża. Niestety hipoteza ta stała się na tyle popularna, że zaczęła być odbierana jako fakt i pojawiać się w lokalnych opracowaniach, informatorach czy przewodnikach jako faktyczna informacja, bez uprzedzenia, że jest to co najwyżej luźny domysł bez żadnych bezpośrednich dowodów.

                                     

3. Klasztor sióstr służebniczek

W 1910 roku proboszcz Bernet zbudował Zakład św. Antoniego. Do dnia dzisiejszego przebywają w nim siostry ze zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP. Działalność sióstr do 1990 roku obejmowała posługę w szpitalu. Dziś siostry prowadzą przedszkole, katechizują dzieci, pracują w zakrystii i kancelarii parafialnej.

                                     

4. Proboszczowie posługujący od "czasów bardzo dawnych” do 1657 roku

  • ks. Jerzy Adam Dańczyk Danetius
  • ks. Wawrzyniec Fabrycy
  • ks. Adam
  • ks. Orlik
  • ks. Paweł Post
  • ks. Jakub
  • ks. Stanisław Płotowski
  • ks. Daniel
  • ks. Jakub Matheider
  • ks. Piotr
  • ks. Jakub drugi
  • ks. Sebastian
  • ks. Stanisław
  • ks. Błażej
  • ks. Wojciech
  • ks. Jan Gallus
  • ks. Szymon
                                     

5. Proboszczowie posługujący w "czwartym kościele”

  • ks. Paweł Bernert 1893–1916
  • ks. Tomasz Wawrzyniec Zawdal ok. 1695
  • ks. Józef Nowok 1966–1970
  • ks. Alojzy Klon 1970–1975
  • ks. Wojciech Urban 1937–1966
  • ks. Józef Petruska 1776–1801
  • ks. Józef de Stillarsky 1759–1775
  • ks. Jan Leopold Iwanowski do 1725
  • ks. Jerzy Ferdynand Dudacy 1735–1756
  • ks. Ludwik Joachimsky 1801-1848
  • ks. Witold Psurek od 2019
  • ks. Marek Gwioździk 2017-2019
  • ks. Augustyn Wollczyk 1883–1887
  • ks. Jan Studzieński 1887–1892
  • ks. Emil Bernacki 1921–1937
  • ks. Wawrzyniec Urbańczyk Urbanides 1776
  • ks. Franciszek Żwiorek 1756–1759
  • ks. Fryderyk Hassa 1916–1921
  • ks. Jan Franciszek Niemczyk 1725–1735
  • ks. Paweł Skwara 1848–1883
  • ks. Bernard Sodzawiczny 1975–2003
  • ks. kan. Konrad Opitek 2003–2017