Poprzednia

ⓘ Znachor (film 1981)




Znachor (film 1981)
                                     

ⓘ Znachor (film 1981)

Znachor – polski film w reżyserii Jerzego Hoffmana, do którego scenariusz został napisany na podstawie powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza z 1937 noszącej ten sam tytuł. Pierwsza adaptacja filmowa powstała już w roku ukazania się książki.

Film zrealizowano w plenerach Bielska Podlaskiego, Radziejowic pałac Czyńskich, Skolimowa młyn wodny oraz Piekar koło Piątku.

                                     

1. Obsada

  • Anna Dymna – Maria Jolanta Wilczur - córka profesora), Beata Wilczur - żona profesora widoczna na zdjęciach rodziny Wilczur oraz jako głos czytający list pożegnalny
  • Jerzy Bińczycki – profesor Rafał Wilczur vel Antoni Kosiba
  • Irena Burawska – żona Prokopa
  • Gustaw Lutkiewicz – przodownik policji
  • Andrzej Szalawski – przewodniczący sądu
  • Arkadiusz Bazak – prokurator
  • Igor Śmiałowski – hrabia Czyński, ojciec Leszka
  • Jerzy Trela – Samuel Obiedziński
  • Andrzej Kopiczyński – lekarz Pawlicki
  • Piotr Fronczewski – prof. Dobraniecki
  • Tadeusz Kożusznik – Franciszek, lokaj Czyńskich
  • Bożena Dykiel – Sonia, synowa Prokopa
  • Tomasz Stockinger – hrabia Leszek Czyński
  • Piotr Grabowski – Zenek
  • Jerzy Braszka
  • Remigiusz Rogacki
  • Włodzimierz Adamski – kompan Zenka
  • Genowefa Korska
  • Bernard Ładysz – młynarz Prokop
  • Maria Homerska – hrabina Czyńska, matka Leszka
  • Stefan Paska – Witalis, parobek Prokopa
  • Henryk Dudziński
  • Artur Barciś – Wasylko, syn Prokopa
                                     

2. Fabuła

Film składa się z dwóch części o odrębnych podtytułach: Antoni Kosiba i Maria Jolanta Wilczur. Pierwszą część otwiera scena operacji, dokonywanej przez profesora Rafała Wilczura Jerzy Bińczycki, najsłynniejszego kardiochirurga tamtych czasów, oraz jego asystenta – docenta Dobranieckiego Piotr Fronczewski. Po operacji profesor pośpiesznie opuszcza klinikę, by świętować z żoną ósmą rocznicę ślubu. Jednak po przybyciu do swojej posiadłości nie zastaje żony, a jedynie list pożegnalny od niej. W liście wyznaje ona, że nie potrafiła dłużej znieść jego sławy, nie czuje się go godna i wyjeżdża wraz z ich ukochaną córką Marysią. Prosi także męża, by nie próbował jej szukać. Profesor Wilczur powodowany smutkiem opuszcza swoją posiadłość i udaje się na spacer bez celu, podczas którego spotyka Samuela Obiedzińskiego Jerzy Trela, żebraka i pijaka, który prosi o wsparcie "na hipotekę polskiego monopolu spirytusowego”. Profesor daje mu wszystkie drobne, za co ten z wdzięczności zaprasza go do wspólnego picia. W barze jego zasobność zostaje dostrzeżona przez innych bywalców baru. Profesor będąc pijanym zostaje przez nich wywieziony w pole, ograbiony ze wszystkiego co miał i pobity. W wyniku pobicia traci pamięć.

Następnie profesor Wilczur zostaje włóczęgą. Ponieważ nie ma dokumentów ani nie wie, kim jest, pozostaje na marginesie prawa. Zostaje zatrzymany i skazany kilkakrotnie za włóczęgostwo. Podczas jednego z zatrzymań kradnie z biura, w którym spisują go jako więźnia, dokumenty Antoniego Franciszka Kosiby. Posługując się tym nazwiskiem od tej pory przyjmuje kolejne prace. Podczas tułaczki za pracą trafia pod dach Prokopa Bernard Ładysz, który zatrudnia go jako robotnika w młynie. Poznaje też syna Prokopa, Wasylka Artur Barciś, który w wyniku upadku z drabiny i następnie źle zrośniętych kości po złamaniu nóg, nie mógł chodzić. Od parobka we młynie dowiaduje się, że podobno nad dziećmi Prokopa ciąży przekleństwo, gdyż ten "puścił rodzonego brata z torbami”. Kosiba podejmuje się przeprowadzenia operacji Wasylka, podczas której ponownie łamie mu kości i prawidłowo je nastawia. Uleczając kalekę, zyskuje sławę jako znakomity znachor. Potrzebne przybory, narzędzia i opatrunki medyczne zakupuje w miejscowym sklepie, w którym sprzedaje dziewczyna Marysia, która Kosibie wydaje się znajoma, lecz wobec utraty pamięci nie potrafi jej skojarzyć. Zakochuje się w niej hrabia Leszek Czyński Tomasz Stockinger, który oświadcza się jej. Jednakże oboje ulegają wypadkowi na motocyklu, spowodowanemu przez kierowanego zazdrością i zemstą Zenka Piotr Grabowski. Oboje są w ciężkim stanie, a pomocy udziela im Kosiba. Rodzice hrabiego zabierają syna, a ich lekarz Pawlicki pozostawia bez pomocy będącą w gorszym stanie Marysię, uznając iż jest już w agonalnym stanie. Kosiba decyduje się wykonać operację ratującą życie dziewczyny. Potrzebne do zabiegu narzędzia chirurgiczne kradnie Pawlickiemu i przeprowadza udanie trepanację czaszki. W tym czasie rodzice zabierają młodego hrabiego do szpitala i informują, że Marysia zmarła. Hrabia wyjeżdża na rekonwalescencję z Polski. Marysia powoli odzyskuje zdrowie. Hrabia Czyński wraca do Polski i planuje popełnić samobójstwo na grobie Marysi. Wychodząc z domu oddaje list pożegnalny lokajowi Franciszkowi. Jednocześnie pyta go o miejsce pochówku Marysi. Zaskoczony Franciszek informuje hrabiego, że jego ukochana żyje, ma się dobrze i mieszka we młynie. Czyński gna powozem pełnym ściętych róż do młyna. Rodzice Czyńskiego przerażeni listem samobójczym syna akceptują Marysię jako synową. Kosiba za kradzież zostaje skazany na 3 lata więzienia. Wdzięczna Kosibie para zatrudnia adwokata, który sprowadza profesora Dobranieckiego jako eksperta w ponownym procesie. Ten rozpoznaje w znachorze profesora Rafała Wilczura, od lat uznanego za zaginionego. Dzięki temu znachor zostaje uwolniony. Jednocześnie Marysia okazuje się być jego córką.