Poprzednia

ⓘ Górale




Górale
                                     

ⓘ Górale

Górale to:

  • w znaczeniu ogólnym w języku polskim – mieszkańcy terenów podgórskich i obszarów górskich,
  • w ujęciu szczegółowym – grupa etniczna zamieszkająca Karpaty Zachodnie.
                                     

1.1. Podział Strój górali polskich

Do charakterystycznych elementów stroju góralskiego zalicza się; białą lnianą koszulę zapiętą na spinki, białe obcisłe portki z lampasem szyte z wełny, rozcięcie u dołu, przeznaczone do schowania spodni w niskie obcisłe buty, ozdobione były parzenicami i pomponem. Na nogach kierpce, skórzane, wyciskane we wzory. Serdak – barani kożuszek z ciemnobrązowej skóry. Na koszulę nakładana była haftowana kamizelka cucha. Na głowie kłobuk – kapelusz filcowy z szerokim rondem. Na Podhalu zdobiony sznurem z muszelek, orlim piórem w Beskidzie Zachodnim – tasiemką. Całość dopełniał skórzany pas bacowski z ćwiekami, zwany srosem. Dawniej za paskiem noszono pistolety, noże, strzelby i ciupagi. W okolicach Poznachowic, Wiśniowej, Wierzbanowej oraz Lipnika góralski strój wyraźnie pozostawał pod wpływem lachowskim.

Przejściowe grupy etnograficzne

między góralami a mieszkańcami kotlin podkarpackich

  • Pogórzanie
  • Lachy śląskie
  • Dolinianie
  • Wałasi
  • Lachy Sądeckie
                                     

1.2. Podział Górale ruscy

  • Huculi wsch. Gorgany i Czarnohora
  • Bojkowie Bieszczady i zach. Gorgany
  • Łemkowie
Przejściowe grupy etnograficzne

między góralami a mieszkańcami kotlin podkarpackich

  • Zamieszańcy
                                     

2. Kultura

W kulturze poszczególnych grup góralskich widać także wpływy słowackie i węgierskie, zwłaszcza na Słowacji, oraz wśród Górali Jabłonkowskich śląskich, których strój ludowy przypomina węgierski z czasów wzmożonej wymiany handlowej Jabłonkowa z Węgrami.

Terminem góral słow. goral i góralski słow. goralský określa się w byłej Czechosłowacji osoby pochodzenia polskiego i język ludności polskiej zamieszkującej słowackie Górny Spisz np. Tatry Bielskie i Magurę Spiską, Górną Orawę np. wsie Głodówka – Hladovka, Rabczyce – Rabčice i Pogóra – Polhora, Czadeckie np. Skalite i enklawy polskich kolonistów w różnych częściach kraju np. wieś Lužna na Liptowie.

                                     
  • Czarni Górale inaczej górale rytersko - piwniczańscy lub górale nadpopradzcy grupa etnograficzna ludności polskiej zamieszkująca obszar Beskidu Sądeckiego
  • Górale Łąccy inna nazwa to górale biali lub górale łącko - kamieniccy zamieszkują teren, na którym stykają się trzy rozległe pasma górskie: Beskidu
  • Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale wodewil z muzyką Jana Stefaniego do libretta Wojciecha Bogusławskiego, wystawiony w niedzielę 1 marca 1794 roku
  • Klub Sportowy Górale Nowy Targ polski męski klub unihokejowy z siedzibą w Nowym Targu, założony w 1999 roku, 4 - krotny Mistrza Polski. Aktualnie jedna
  • Górale osada leśna w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz. W latach 1975 1998 miejscowość należała administracyjnie
  • Górale grupy ludności 3 miejscowości w Polsce: Górale osada leśna w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz Górale wieś w woj. kujawsko - pomorskim
  • Górale czadeccy grupa etnograficzna ludności polskiej zamieszkująca dolinę Kysucy region Kysuce w północno - zachodniej Słowacji, na południe od Przełęczy
  • Górale śląscy cz. Slezští Goralé, gw. Gorole grupa etnograficzna ludności polskiej, zamieszkująca pierwotnie tereny Beskidu Śląskiego i Beskidu Śląsko - Morawskiego
  • Górale kolonia w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Łęki Szlacheckie. W latach 1975 1998 miejscowość administracyjnie
  • Górale sądeccy grupa etnograficzna ludności polskiej zamieszkująca rozległy obszar Beskidu Sądeckiego, części Beskidu Wyspowego oraz wschodniej części
  • Babiogórcy Górale babiogórscy grupa etnograficzna ludności polskiej, zamieszkująca północne stoki Babiej Góry. Etnografowie zaliczają ich do grupy
  • Ostatni Górale - Niezwykły Obraz Podhala polski film dokumentalny z 2018 roku, wyprodukowany przez Inbornmedia Sp. z o. o. oraz Marchello Production
  • Górale wieś w Polsce położona w województwie kujawsko - pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Jabłonowo Pomorskie. W latach 1975 1998 miejscowość