Poprzednia

ⓘ Milo Đukanović




Milo Dukanović
                                     

ⓘ Milo Dukanović

Milo Dukanović, cyr. Мило Ђукановић – czarnogórski polityk i ekonomista, czterokrotnie premier Czarnogóry, stojący łącznie na czele sześciu gabinetów, w latach 1998–2002 i od 2018 prezydent Czarnogóry, od 1998 przewodniczący Demokratycznej Partii Socjalistów Czarnogóry.

                                     

1. Życiorys

W wieku 15 lat wstąpił do komunistycznej młodzieżówki, a po osiągnięciu pełnoletniości został członkiem SKCG – czarnogórskiego oddziału Związku Komunistów Jugosławii. W młodości uprawiał koszykówkę w 2011 powołany na prezesa czarnogórskiej federacji w tej dziedzinie. W 1984 ukończył studia ekonomiczne na Uniwersytecie Czarnogóry. Nie pracował w wyuczonym zawodzie, był zatrudniony w jako etatowy działacz partyjny, stając się bliskim współpracownikiem Momira Bulatovicia. W drugiej połowie lat 80. wchodził w skład prezydiów młodzieżówek jugosłowiańskiej i czarnogórskiej, awansował też do komitetu centralnego Związku Komunistów Jugosławii.

W pierwszych pluralistycznych wyborach w 1990 komuniści odnieśli w Czarnogórze zdecydowane zwycięstwo, zyskując ponad 80 miejsc w 125-osobowym parlamencie. W lutym 1991 Milo Dukanović został pierwszym premierem Czarnogóry. Dołączył do powołanej przez Momira Bulatovicia którego wybrano na prezydenta Czarnogóry postkomunistycznej Demokratycznej Partii Socjalistów Czarnogóry, powstałej z przekształcenia SKCG. Od 1992 do 1993 był jednocześnie ministrem obrony. W 1994 objął funkcję wiceprzewodniczącego swojego ugrupowania. Już w pierwszej połowie lat 90. pojawiły się spory między nim a prezydentem, głównie dotyczące zakresu współpracy i poparcia dla serbskiego przywódcy Slobodana Miloševicia, którego bliskim stronnikiem był Momir Bulatović. Milo Dukanović w prowadzonej polityce starał się normalizować stosunku z państwami zachodnimi celem uzyskania pomocy gospodarczej. Z drugiej strony opowiadał się za pozostaniem Czarnogóry w ramach Federalnej Republiki Jugosławii, jednocześnie otwarcie żądając równego statusu tego kraju i Serbii.

W 1997 doszło do rozłamu w DPS, w rezultacie w wyborach prezydenckich w tym samym roku premier wystartował przeciwko dotychczasowemu prezydentowi. W drugiej turze głosowania Milo Dukanović zwyciężył z wynikiem 50.8% głosów. Urząd prezydenta objął w styczniu 1998, w kolejnym miesiącu formalnie zakończył pełnienie funkcji premiera. Również w 1998 ostatecznie przejął przywództwo w swoim ugrupowaniu. Na czele państwa stał do listopada 2002, nie ubiegał się o reelekcję.

W styczniu 2003 powrócił na stanowisko premiera, zajmując je do listopada 2006. W międzyczasie stał się orędownikiem niepodległości Czarnogóry, kierował ruchem politycznym zmierzającym do niezależności państwa. W maju 2006 nurt niepodległościowy zwyciężył w referendum, we wrześniu koalicja kierowana przez lidera socjalistów wygrała wybory parlamentarne. W listopadzie ustąpił jednak z funkcji premiera i p.o. ministra obrony którym był przez kilka miesięcy w tym samym roku. Objął natomiast mandat deputowanego do Parlamentu Czarnogóry, który wykonywał do 2008 wybierany później na posła w kolejnych wyborach w 2009, 2012 i 2016.

Po raz trzeci urząd premiera sprawował od lutego 2008 do grudnia 2010. Prezydent Filip Vujanović powołał go w miejsce Željka Šturanovicia, który ustąpił z uwagi na stan zdrowia. Działał na rzecz akcesji Czarnogóry do NATO i Unii Europejskiej. Zrezygnował ze stanowiska w miesiącu, w którym państwo to uzyskało oficjalny status kandydata do UE.

Po raz czwarty stanął na czele rządu w grudniu 2012. W 2015 w kraju zaczęło dochodzić do wspieranych przez opozycję protestów, których uczestnicy zarzucali premierowi korupcję i domagali się jego odejścia. W listopadzie 2016 nowym premierem został Duško Marković również z DPS.

W 2018 wystartował ponownie w wyborach prezydenckich, wygrywając w pierwszej turze z wynikiem 53.9% głosów. Urząd prezydenta objął w maju 2018, powracając do pełnienia tej funkcji po blisko szesnastu latach.