Poprzednia

ⓘ Jezioro Górne




Jezioro Górne
                                     

ⓘ Jezioro Górne

Jezioro Górne – największe i najbardziej na północ wysunięte jezioro w kompleksie pięciu Wielkich Jezior Ameryki Północnej. Największe słodkowodne i drugie co do wielkości jezioro na świecie. Położone jest na pograniczu Kanady i USA. Od zachodu dostęp ma stan Minnesota, a od południa Wisconsin i Michigan, natomiast północny brzeg należy do kanadyjskiej prowincji Ontario.

                                     

1. Charakterystyka fizyczna

Powierzchnia lustra wody wynosi 82 100 km² z czego 28.8 tys. km² znajduje się w Kanadzie, a całkowita powierzchnia jest ponad dwa razy większa i wynosi 209.8 tys. km² 81 tys. mil². Linia brzegowa Jeziora Górnego wynosi 4385 km.

Długość jeziora wynosi 563 km, a szerokość 257 km. Średnia głębokość to 147 m, z maksymalną głębiną 406 m. Jezioro Górne zawiera 12 100 km³ wody. Długość linii brzegowej wynosi 4385 km, wliczając linię brzegową wyspy. Położone na wysokości 183 m n.p.m., jezioro ma najczystszą wodę z Wielkich Jezior.

Jezioro Górne jest największym pod względem powierzchni na świecie jeziorem słodkowodnym. Bajkał jest większy pod względem zasobów słodkiej wody, podobnie jezioro Tanganika. Morze Kaspijskie jest większe pod względem powierzchni, ale jest słonowodne. Jego duża objętość przy stosunkowo niewielkim wypływie wody sprawia że hipotetyczny czas opróżniania jeziora przy braku dopływu wyniósłby 191 lat. Tak duża objętość sprawia ponadto że wahania roczne są niewielkie i ograniczają się do 30 cm.

                                     

1.1. Charakterystyka fizyczna Wyspy

Na Jeziorze Górnym znajduje się kilka archipelagów wysp, z których największymi są Apostle Islands 23 wyspy wokół półwyspu Bayfield w Wisconsin oraz archipelag leżący wzdłuż półwyspu Black Bay w Kanadzie.

Na jeziorze leżą 1763 wyspy z których większość 1273 wyspy znajduje się na wodach kanadyjskich. Znacznie różnią się wielkością i mają rozmiary od niewielkich skał wystających z wody do wyspy Royale, której długość wynosi 71 km. Wielkość większości z nich 71% nie przekracza powierzchni jednego hektara, lecz reprezentują one tylko 0.2% całkowitej powierzchni wysp. Trzy największe: Isle Royale, St. Ignace Island oraz Michipicoten reprezentują 62% całkowitej powierzchni wysp. Większość wysp ma status obszarów chronionych o różnym stopniu dostępu. Są one siedliskiem wielu gatunków roślin i zwierząt, a także ważnymi puntami przystankowym w czasie migracji ptaków.

Najważniejszymi wyspami na Jeziorze Górnym są: Isle Royale 555 km², St. Ignace Island 274 km², Michipicoten 184 km², Simpson Island 73 km², Madeline Island 62.2 km², Stockton Island 40 km², Outer Island 31.8 km², Patterson Island 22 km², Oak Island 20.3 km², Sand Island 11.6 km², Pic Island 11 km², Wilson Islan 19 km², Edward Island 16 km², Fluor Island 14 km², Caribou Island 12 km², Vein Island 10 km² i Mortimer Island 8 km².

                                     

1.2. Charakterystyka fizyczna Rzeki

Na wschodnim końcu jezioro jest połączone z jeziorem Huron rzeką St. Marys, która stanowi główne ujście. Woda wpływa do jeziora 1525 dopływami 840 po stronie USA oraz 685 po stronie Kanady. Dopływami, które dostarczają najwięcej wody, są rzeki: Nipigon 331 m³/s, St. Louis 288 m³/s, Pic 65 m³/s, Kaministiquia 61 m³/s, Michipicoten 36 m³/s, Little Pic 19 m³/s, Black Sturgeon 19 m³/s.

                                     

2. Odkrycie i nazwa

Jezioro powstało około 10 tys. lat temu po ustąpieniu lądolodu. Pierwszymi ludźmi mającymi kontakt z jeziorem byli rdzenni Amerykanie. Nazwa jeziora w języku zamieszkujących te tereny Indian Odżibwejów brzmi Kitchi-gummi i oznacza Wielkie Jezioro. Współczesna nazwa pochodzi od Francuzów, którzy podążając od wschodu, napotkali za jeziorem Huron następne jezioro, wyżej położone, i stąd nazwali je Lac Supérieur. Nazwę tę przejęto później w języku angielskim Lake Superior.

Pierwszym Europejczykiem nad Jeziorem Górnym był prawdopodobnie w 1622 r. francuski podróżnik Étienne Brûlé.