Poprzednia

ⓘ Kościół św. Szczepana w Toruniu




Kościół św. Szczepana w Toruniu
                                     

ⓘ Kościół św. Szczepana w Toruniu

Kościół znajduje się na terenie Zespołu Staromiejskiego, przy ulicy Wały Generała Władysława Sikorskiego 14, w sąsiedztwie Państwowej Straży Pożarnej oraz Urzędu Miasta Torunia.

                                     

1. Historia

Zbudowany został w latach 1902–1904 na terenie zasypanej fosy miejskiej przy obecnych Wałach gen. Sikorskiego w stylu neogotyckim według projektu architekta Richarda Gansa z Berlina dla zboru ewangelicko-reformowanego założonego w 1676 roku. Kamień węgielny położono 18 czerwca 1903 roku, poświęcenie nastąpiło 18 lutego 1904 roku. Znaczne zasługi dla jego wybudowania położył ówczesny pastor parafii Paul Arndt duchowny ewangelicko-reformowany, działający wraz z kolegium kościelnym, w skład którego wchodził m.in. przemysłowiec August Born. Kościół ma długość 25 m, szerokość 11.5 m, wieża ma wysokość 49.5 m. Jest budowlą dwunawową, z płytkim prezbiterium zwróconym na zachód i z wieżą w narożniku płn.wsch.

Parafia była nieliczna ok.100 osób ale zamożna. Wchodziła w skład pruskiego Kościoła Ewangelicko-Unijnego. W 1921 roku wyjechał ostatni stały pastor i część parafian. Od 1930 roku w kościele oprócz rzadkich nabożeństw po niemiecku dla nielicznych parafian, odprawiano także nabożeństwa po polsku dla ewangelików reformowanych służących w polskim wojsku. Pastorami byli wtedy Wilhelm Fibich 1930–1935 i Jan Potocki 1935–1939.

W czasie II wojny światowej kościół został zdewastowany, następnie przekazany parafii ewangelicko-augsburskiej i po renowacji ponownie poświęcony 26 sierpnia 1945 roku, otrzymując obecną nazwę.

Neogotyckie wyposażenie z czasów budowy:

  • witraże Adolf Seiler, Wrocław,
  • ambona, chrzcielnica i ławki Paul Borkowski, Toruń.
  • 13-głosowe organy August Terletzki/Eduard Wittek, Elbląg,

Neogotycki ołtarz przeniesiono po II wojnie światowej z opuszczonego kościoła ewangelickiego w Nowej Wsi nad Wisłą wykonany w Warszawie w 1904 roku, został ufundowany przez baronową Wandę Ike z Duninowa. Obraz "Adoracja Baranka”, zapewne z lat ok. 1612–1629, przeniesiono z dawnego kościoła Trójcy Świętej na Rynku Nowomiejskim. Malowany na podstawie ryciny Jana Sadelera St. z 1588 roku, wykonanej na podstawie rysunku Joosta van Winghe. Obraz "Ukrzyżowanie” jest podmalowaną litografią z drugiej połowy XIX w., na podstawie ryciny Paula Pontiusa z 1631 roku, wzorowanej na rysunku Petera Paula Rubensa. Pierwotnie znajdował się w ołtarzu kaplicy staroluterskiej przy ul. Strumykowej. Dzwony pochodzą ze zburzonego kościoła ewangelickiego na Podgórzu. W 1946 roku odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci duchownych związanych z tutejszą parafią, zamordowanych przez hitlerowców w latach II wojny światowej, a w 2002 roku tablicę ku czci wieloletniego proboszcza, ks. seniora Ryszarda Trenklera.