Poprzednia

ⓘ Eliasz ben Salomon Zalman




Eliasz ben Salomon Zalman
                                     

ⓘ Eliasz ben Salomon Zalman

Eliasz ben Salomon Zalman zwany Gaonem z Wilna, matematyk, rabin, interpretator Talmudu, znawca kabały.

                                     

1. Młodość i lata nauki

Jako dziecko wykazywał niezwykłe zdolności. W wieku trzech lat umiał na pamięć całe ustępy z Tanachu. Od dziesiątego roku życia nie potrzebował już nauczycieli. W wieku lat jedenastu znał na pamięć cały Talmud Jerozolimski. Zajmował się też astronomią. Odbywał podróże po Polsce i Niemczech, gdzie zetknął się z różnymi szkołami talmudycznymi. W 1748 powrócił do Wilna, gdzie stał się niekwestionowanym autorytetem w rozstrzyganiu wielu zawiłych problemów halachicznych.

                                     

2. Walka z chasydyzmem

Ostro wystąpił przeciwko chasydyzmowi, uważając go za ruch szkodliwy dla Żydów. W 1771 brał udział w publicznym egzaminowaniu ich doktryny, dochodząc do wniosku, że należy zakazać Żydom utrzymywania kontaktów z tą grupą. W latach 1772 i 1781 ekskomunikował gminy chasydów, które chciały rozwijać się w Wilnie, a kahał wileński wypędził ich z miasta wraz z rodzinami. Z drugiej strony Gaon był też nastawiony sceptycznie do rozwijającego się wówczas ruchu oświecenia żydowskiego – haskali.

                                     

3. Dzieła

Był autorem komentarzy do wielu dzieł talmudycznych i kabalistycznych. Napisał:

  • Shenoth Eliyahu komentarze do Miszny.
  • Adereth Eliyahu uwagi do Tory.
  • Biurei ha-Gra glosy do Szulchan Aruch i Talmudu Babilońskiego.