Poprzednia

ⓘ Jedlina-Zdrój




Jedlina-Zdrój
                                     

ⓘ Jedlina-Zdrój

Jedlina-Zdrój – miasto uzdrowiskowe w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, historycznie na Dolnym Śląsku.

W latach 1945-54 siedziba wiejskiej gminy Jedlina Zdrój.

Według danych z 31 marca 2011 r. miasto miało 5082 mieszkańców.

                                     

1. Położenie

Położone pomiędzy pasmem Gór Wałbrzyskich i Gór Sowich. Z trzech stron otaczają miejscowość zalesione stoki wzgórz: Rzepiska, Mniszego Lasu, Kobieli Leśniaka i najwyższej Borowej 854 m n.p.m. Dolina otwarta jest od południa i południowego wschodu, dzięki czemu osłonięta jest od ostrych wiatrów, ma łagodniejszy klimat i większe nasłonecznienie niż okoliczne miejscowości.

Według danych z 1 stycznia 2010 r. powierzchnia miasta wynosiła 17.45 km². Miasto stanowi 3.4% powierzchni powiatu.

Według danych z roku 2002 Jedlina-Zdrój miała obszar 17.47 km², w tym: użytki rolne 37%, użytki leśne 43%.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.

                                     

2. Historia

Najstarsze wzmianki o mieście pochodzą z XIII wieku, a nazwa wywodzi się od rosnących tu wówczas wspaniałych lasów jodłowych. Była to wtedy osada drwali należąca do Bolka I – księcia świdnicko-jaworskiego. W XVI wieku odkryto pierwsze źródła wody mineralnej, a w XVIII w. uznano je za lecznicze i zaczęto korzystać na większą skalę.

W 1723 roku osada stała się uzdrowiskiem. Źródło, od imienia Charlotty, żony Hansa Christophera barona von Seher-Thoss – właściciela Jedlinki, nazwano Charlottenbrunn. Nazwę tę przyjęła cała Jedlina i nosiła ją do 1945 roku. Miejscowość zaczęła się rozrastać. Rozwijało się tkactwo i sukiennictwo. Powstał kurort znany na całym Śląsku. W 1768 roku Jedlina otrzymała prawa miejskie.

W 1900 roku Jedlina-Zdrój miała pocztę z telegrafem, która do dnia dzisiejszego mieści się w tym samym budynku przy ulicy Warszawskiej 6. Domy posiadały instalację wodociągową, niektóre z naturalnie gazowaną wodą mineralną. W latach 1902-1903 położono nawierzchnie kamienne, zamontowano oświetlenie gazowe, a w uzdrowisku elektryczne. Miejscowość przeżywała swój okres świetności. Znana była na Śląsku jako uzdrowisko z szeroka działalnością kulturalną i rozrywkową. Funkcjonowały liczne hotele, pensjonaty i domy gościnne. Z najbardziej znanych należy wymienić "Szwajcarkę" z XIX w., która oferowała kurację mleczną, kasztany jadalne i odpoczynek wśród przepięknych drzew.

Z 1910 roku pochodzi stojąca do dziś drewniana remiza strażacka z dzwonnicą przy ulicy Warszawskiej 9. Do dziś można podziwiać piękną Willę Sans-Souci Chojnowska 3 należącą dawniej do lekarza uzdrowiska. Trudno nie wspomnieć o okazałym, choć zniszczonym Zespole Pałacowym, którego wejścia strzegą kamienne lwy. W dzielnicy Kamieńsk na wzgórzu stoi kościółek wybudowany w stylu budownictwa alpejskiego. W Jedlinie-Zdroju zachowały się także budowle w stylu neoklasycyzmu berlińskiego z misternymi ażurowymi balkonami. Ciekawostką jest kościół parafialny w kształcie rotundy z przyległą dzwonnicą z 1934 r.

W 1946 roku wprowadzono urzędowo nazwę Jedlina Zdrój, zastępując poprzednią niemiecką nazwę Bad Charlottenbrunn.

                                     

3. Zabytki

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są:

  • dom, ul. Hoża 6 d. Noworudzka 3, szachulcowy, z XVII w.
  • dom, ul. Warszawska 2, z końca XIX w.
  • dom, ul. Piękna 7, z XIX w./XX w.
  • dom, ul. Jasna 8, z końca XVIII w.
  • założenie uzdrowiskowo-parkowe, po 1820 r.
  • dom, ul. Warszawska 6, z pocz. XX w.
  • kościół ewangelicki, obecnie nieużytkowany, ul. Jana Pawła II, z l. 1855-60
  • dom, ul. Jasna 4, z pierwszej poł. XIX w.
  • willa, ul. Piastowska 7, z XIX w./XX w.
  • dworzec kolejowy "Jedlina Górna”, ul. Kłodzka 59 a, murowano-szachulcowy, z 1878 r.
  • dom, ul. Chojnowska 12, z pierwszej ćw. XX w.
  • dom, pl. Zdrojowy d.Armii Czerwonej 8, z poł. XVIII w.
  • dom, ul. Wałbrzyska 1, z końca XIX w.
  • willa, ul. Cmentarna 1, z XIX w./XX w.
  • dworzec kolejowy "Jedlina Dolna”, ul. Dworcowa, z 1902 r.
  • pałac, ul. Noworudzka 15, z XVIII w.
  • dom zdrojowy, pl. Zdrojowy d. Armii Czerwonej 1, z trzeciej ćw. XIX w. w.

Jedlina-Zdrój – Jedlinka

  • zespół pałacowy, z drugiej połowy XVIII w.
  • dwie oficyny
  • park.
  • pałac


                                     

4. Uzdrowisko

W Jedlinie-Zdroju leczona jest dychawica oskrzelowa, przewlekłe nieżyty dróg oddechowych, przewlekłe zapalenia zatok, pylica płuc, choroby stawów i stany wyczerpania. W zakładzie przyrodoleczniczym wyposażonym w aparaturę zabiegową prowadzi się kąpiele mineralne i inhalacje dróg oddechowych.

                                     

5. Kultura

W Jedlinie-Zdroju od 2003 r. odbywają się Letnie Warsztaty Muzyczne. Skupiają one młodzież w wieku 11-14 lat grającą na skrzypcach, wiolonczeli. Odbywa się też w niej Dolnośląski Festiwal Zupy, Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych.

                                     

6. Sport

W Jedlinie-Zdroju zarejestrowany jest aktywny klub sportowy pétanque – KSP Jedlina-Zdrój.

Miasto jest miejscem ogólnopolskich turniejów pétanque pod auspicjami Polskiej Federacji Pétanque.

Od 2005 roku na przełomie kwietnia i maja

  • Kort tenisowy
                                     

7. Administracja

Jedlina-Zdrój ma status gminy miejskiej. Mieszkańcy wybierają do Rady Miasta Jedlina-Zdrój 15 radnych. Organem wykonawczym samorządu jest burmistrz miasta.

                                     

8. Komunikacja

Po Jedlinie kursują autobusy komunikacji miejskiej z Wałbrzycha, łączące miasto z Wałbrzychem, Jedlinką i Głuszycą. Przez miasto biegnie również czynna w ruchu pasażerskim linia kolejowa Kłodzko - Wałbrzych, obsługiwana autobusami szynowymi przez samorządowe Koleje Dolnośląskie.

                                     

9. Współpraca międzynarodowa

Lista miast i gmin z którymi władze Jedliny-Zdroju podjęły współpracę:

  • Saint-Étienne-de-Crossey – od 2006 r.
  • Strehla
  • Velichovky – od 2004 r.

Władze Jedliny-Zdroju od 2004 r. prowadzą także współpracę ze Stowarzyszeniem Gmin Mikroregionu Hustirzanka z Czech.

                                     
  • edycji bywały KS Petanka Wrocław oraz KSP Jedlina - Zdrój i miasto Jedlina - Zdrój KSP i miasto Jedlina - Zdrój obok ŻKB Żywiec i miasta Żywiec, organizują
  • Jest członkiem klubu KSP Jedlina - Zdrój W roku 2009 podczas pierwszego dnia Międzynarodowego Festiwalu Petanque w Jedlinie - Zdroju w finale turnieju tripletów
  • Gliniczka niem. Klein Lehmwasser część miasta Jedlina - Zdrój położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim. Rozporządzenie Ministra
  • Linia kolejowa nr 285 Wrocław Główny Jedlina - Zdrój niezelektryfikowana jednotorowa linia kolejowa o długości 82, 166 km. Po zniszczeniach II wojny
  • Wałbrzych. W skład powiatu wchodzą: gminy miejskie: Boguszów - Gorce, Jedlina - Zdrój Szczawno - Zdrój gminy miejsko - wiejskie: Głuszyca, Mieroszów gminy wiejskie:
  • Parku Krajobrazowego Sudetów Wałbrzyskich na południe od miejscowości Jedlina - Zdrój w południowo - wschodniej części pasma. Stanowi rozległe siodłowate wcięcie
  • Parafia Trójcy Świętej w Jedlinie - Zdroju znajduje się w dekanacie głuszyckim w diecezji świdnickiej. Była erygowana w 1905 r. Jej proboszczem jest ks
  • Piotr Jan Jedliński Zbigniew Jedliński Jedlińska Kopa niem.: Saalberg Wola Jedlińska Jedlińsk Herb Jedlińska Dekanat jedliński Jedlina Jedlina - Zdrój
  • świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów Pokrzywianka część miasta Jedlina - Zdrój Rzeka: Pokrzywianka dopływ Świśliny dopływ Świśliny
  • Tunel pod Sajdakiem tunel kolejowy koło Jedliny - Zdroju województwo dolnośląskie. Tunele znajdują się pod górą Sajdak 586 m n.p.m. w Górach Wałbrzyskich

Użytkownicy również szukali:

jedlina zdrój historia, jedlina zdrój pogoda,

...
...
...