Poprzednia

ⓘ Rawa (dopływ Brynicy)




Rawa (dopływ Brynicy)
                                     

ⓘ Rawa (dopływ Brynicy)

W źródłach pojawia się po raz pierwszy w 1737. Pierwotna nazwa tej rzeki brzmiała – Roździanka. Nazwa ta pochodzi od starej osady Roździeń, dziś położonej w obrębie dzielnicy Katowic Szopienice-Burowiec.

W 1893 roku stwierdzono całkowite wyginięcie ryb.

Bierze swój początek przy stawie Marcin w Rudzie Śląskiej. Przepływa następnie przez: Świętochłowice, Chorzów Osiedle Ruch, Klimzowiec, Katowice i na granicy miasta z Sosnowcem wpada do Brynicy, która to po 850 metrach łączy się z Czarną Przemszą. W miastach jej koryto jest często całkowicie przykryte. Rawa liczy 19.6 km długości.

Rawa jest zasilana głównie wodą deszczową oraz ściekami komunalnymi i przemysłowymi. Naturalnym dopływem Rawy jest Potok Leśny, który wpada do Rawy na wysokości Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Za dopływ Rawy uznaje się również mały potok, płynący od stawów w Załężu i wpadający do Rawy w okolicy mostu na ul. Grundmanna, blisko skrzyżowania z ul. Gliwicką.

                                     

1. Regulacja rzeki

Już w 1881 r. podjęto myśl uregulowania Rawy, która z powodu zanikania naturalnych źródeł głównie na skutek działalności górniczej stawała się ściekiem prowadzącym wody poprzemysłowe i kopalniane, a począwszy od ostatniej dekady XIX w. również kanalizacji miejskiej. Teren zlewni Rawy ulegał systematycznemu obniżaniu proces trwał do lat siedemdziesiątych XX wieku, co powodowało coraz silniejsze zagrożenia jej wylewami dla gwałtownie rozwijających się miast: Królewskiej Huty, Katowic czy Mysłowic. Spowodowało to konieczność regulacji rzeki. Pierwszy projekt regulacji fragmentów rzeki pochodzi z 1863 roku, natomiast w 1903 roku powstał projekt regulacji całej rzeki. 21 kwietnia 1913 r., na podstawie wydanej przez władze Prus ustawy, powołano "Związek Rawy”. niem. "Rawaverband”. Rok później zatwierdzono projekt regulacji rzeki i przyznano mu pożyczkę rządową w wysokości 3 milionów marek, lecz realizację uniemożliwił wybuch I wojny światowej.

Do tematu regulacji rzeki przystąpiono ponownie już za czasów II Rzeczypospolitej, kiedy powstał nowy "Związek Rawy”. Jego prezesem był dr. Alfons Górnik, pierwszy prezydent Katowic, a biuro techniczne Związku mieściło się w gmachu ówczesnego katowickiego magistratu przy ul. Pocztowej. Projekt regulacji z 1926 r. przewidywał skrócenie biegu rzeki z ok. 30 do 19 kilometrów w celu przyspieszenia spływu wody i zwiększenia samooczyszczania się cieku, wyprofilowanie koryta, umocnienie brzegów i budowę 7 oczyszczalni ścieków wzdłuż jej biegu, a jego koszty szacowano na 7 milionów ówczesnych złotych. Już wówczas przewidywano konieczność zasklepienia koryta Rawy na obszarze miejskim Katowic.

W latach 1928–1929 zbudowano na granicy Katowic i Chorzowa oczyszczalnię rzeczną "Klimzowiec”, która obecnie czeka na kolejną modernizację. Ta pierwsza regulacja Rawy była prowadzona do 1938 roku, lecz prawidłowe warunki przepływu wody w korycie nie utrzymały się długo. Gwałtowny rozwój miast i położonych w jej zlewni zakładów przemysłowych spowodował katastrofalne, przez nikogo nie kontrolowane odprowadzanie do rzeki ścieków. W latach sześćdziesiątych XX wieku podjęto decyzję o obudowaniu i przykryciu rzeki w centrum Katowic. W efekcie zakryto rzekę na odcinku pomiędzy ulicami Sokolską a Aleją Korfantego. Prace przeprowadzono niezgodnie ze sztuką budowlaną, w efekcie czego tak wykonane przykrycie grozi zawaleniem. W 1975 roku rozpoczęto drugą regulację rzeki Rawy. Pierwszy etap tej regulacji obejmował prace od początku biegu do okolic oczyszczalni ścieków Gigablok w Szopienicach i trwał do 1993 roku. Drugi etap prac obejmował rzekę do wysokości ulicy Bankowej w Katowicach, kosztował on 154.9 mln złotych. Do początku 2005 roku w ramach rewitalizacji rzeki Rawy wykonano następujące prace: oczyszczalnia ścieków Klimzowiec na granicy Chorzowa i Katowic – oddana w roku 1997 przedsięwzięcie polegające na skierowaniu całej rzeki poprzez oczyszczalnię, w celu uzyskania parametrów zgodnych z obowiązującym Rozporządzeniem MOŚ dotyczącym jakości ścieków oczyszczonych oraz budowa nowego koryta w Katowicach od ujścia do Brynicy w kierunku centrum miasta. Według stanu na początek 2005 r. wybudowano 2800 metrów nowego koryta. Wraz z nowym korytem budowane są kolektory ścieków komunalnych, tak więc ścieki nie będą trafiać bezpośrednio do rzeki i jej zatruwać prace nadal trwają. Kolejnego etap wraz z oczyszczalnią ścieków Gigablok Katowice – Zawodzie realizowano w latach 2002–2008.

Od 2008 roku w miastach Świętochłowice i Chorzów do oczyszczalni ścieków Klimzowiec, rzeka została skierowana do podziemnego kolektora.

Wzdłuż rzeki w Chorzowie i w Katowicach urządzane są tzw. Bulwary Rawy. Ostatecznym celem wszystkich prac jest oczyszczenie jej wód i przywrócenie życia biologicznego.

W roku 2009 był realizowany projekt przez Europejskie Forum Studentów AEGEE Katowice przy współpracy z Centrum Dziedzictwa Przyrody – Rawa River Exporation Team – Podróż do serca Śląska

Użytkownicy również szukali:

brynica (dopływ drwęcy),

...
...
...