Poprzednia

ⓘ Kult Che




Kult Che
                                     

ⓘ Kult Che

Kult Che – określenie mody na umieszczanie uproszczonego wizerunku Ernesto Guevary, noszącego przydomek Che na elementach ubioru, plakatach, w formie graffiti na ścianach budynków, a także w licznych filmach, książkach, a nawet grach komputerowych i pomnikach.

                                     

1. Portret

Symboliczny portret Che ma zwykle postać długowłosego, brodatego mężczyzny z charakterystycznym, obcisłym beretem z gwiazdą pięcioramienną. Che Guevara malowany jest tradycyjnie czarną farbą na czerwonym tle, z charakterystycznymi uproszczonymi, kanciastymi plamami. Postać jest przedstawiana od frontu.

Zdjęcie zrobiono, gdy Amerykanie zatopili statek dostarczający broń z Belgii, zginęło wtedy wiele osób. Na miejsce katastrofy przyjechali dygnitarze, także Fidel Castro. Che był początkowo ukryty w tłumie, potem wyszedł i spojrzał na miejsce katastrofy. Wtedy Korda zrobił mu dwa zdjęcia, bardzo podobne. Sam Alberto Korda powiedział, że nie ma nic przeciwko wykorzystywaniu jego zdjęcia do celów promujących ideały, o które Che Guevara walczył.

W niektórych portretach Che jest też stylizowany na Jezusa Chrystusa. Często też określa się go mianem czerwonego Chrystusa.

                                     

2. Narodziny kultu

Ernesto Guevara w wielu, choć nie wszystkich środowiskach lewicowych stał się jeszcze za swojego życia swojego rodzaju ikoną, symbolem bezkompromisowego i nieprzekupnego rewolucjonisty. Jego kult rozpowszechnił się na Kubie po jego śmierci pod koniec lat 60. XX w., po czym podchwyciły go liczne środowiska lewicowe na całym świecie. Szczyt popularności kultu w USA i Europie Zachodniej miał miejsce w połowie lat 70. XX w. po czym został on po części zapomniany. Jego ponowne odrodzenie nastąpiło w drugiej połowie lat 90. XX w., wraz z pojawieniem się ruchu alterglobalizmu.

Paradoksalnie, kult Che został zaadaptowany przez show-biznes. Koszulki i inne gadżety z wizerunkiem Che stały się w wielu krajach dochodową produkcją, sama zaś postać pojawiła się w licznych filmach, grach komputerowych, piosenkach i książkach, podnosząc zwykle ich sprzedaż. Ta forma kultu Che wyraźnie odbiega od jego pierwotnej wersji i przekształca tę postać w rodzaj pół-mitycznego idola kultury masowej.

Wykreowana przez obie formy kultu zarówno w wersji popowej, jak i "lewicowej” postać Ernesto Guevary ma bardzo luźny związek z jego faktyczną działalnością i życiem. Klasycznym przykładem jest tutaj musical Evita autorstwa Andrew Lloyd Webbera i Tima Ricea, w którym Che pełni rolę narratora upominającego tytułową Evitę Peron, za to, że schodzi ona ze ścieżki rewolucji peronistowskiej. W rzeczywistości Ernesto Guevara uważał, że ruch peronistowski od samego początku miał charakter prawicowy.

                                     

3.1. Przykłady kultu Che w sztuce Filmy i aktorzy portretujący Che

  • Hasta la victoria siempre – Alfredo Vasco 1999
  • Che - Rewolucja Che: Part One i Che. Boliwia Che: Part Two – Benicio Del Toro 2008
  • Che - opowieść o Guevarze El Che Guevara – Francisco Rabal 1968
  • Hawana - miasto utracone - Jsu Garcia 2005
  • Che Guevara – Eduardo Noriega 2005
  • Dzienniki motocyklowe Diarios de motocicleta – Gael García Bernal 2004
  • Evita - Antonio Banderas 1996
  • Che! – Omar Sharif 1969
  • Fidel – Gael García Bernal 2002
  • Dzień w którym mnie pokochasz El Día Que Me Quieras - piosenka śpiewana przez Carlos Gardela – reż. Leandro Katz 1997
  • Guevara został także sportretowany w skeczu Monty Pythona "World Forum”, gdzie Eric Idle odgrywa fikcyjny talk-show między Guevara, Mao Zedongiem, Leninem i Karolem Marksem.
                                     

3.2. Przykłady kultu Che w sztuce W grach komputerowych i wideo

  • The Boondocks serial - Huey, główny bohater ma na ścianach swojego mieszkania plakaty z podobizną Che.
  • Boiling Point: Road to Hell, Na ścianie przed bazą rewolucjonistów w jednym z miast widnieje wizerunek Che.
  • Guevara, prod. SNK Japonia, 1986
  • Tom Clancy’s Splinter Cell: Pandora Tomorrow - w czasie jednej ze scen wideo dziewczyna w Paryżu ma na sobie koszulkę ze zdjęciem Sadono, głównej postaci tego odcinka, stylizowanego na Che.
  • Driver 2 - Jeżeli wybierzemy mapę Hawana, w pewnym miejscu można zobaczyć na ścianie wielką podobiznę Che.
  • Counter-Strike: Source, mapa "CS_Havana” przedstawia ikony Che na ścianach wioski.
  • Just Cause - wygląd głównego bohatera gry, Rico Rodrigueza, jest wzorowany na wyglądzie "Che” Guevary.
                                     

3.3. Przykłady kultu Che w sztuce W muzyce

  • Hasta siempre, Comandante Na zawsze, Komendancie, popularna piosenka napisana w 1965 r. przez Carlosa Pueblę, wykonywana przez wielu muzyków.
  • Immortal Technique w piosence internally bleeding nawiązuje do Che
  • Carta al Che List do Che, piosenka napisana w 1969 przez Carlosa Pueblę
  • Okładka American Life, dziewiątego studyjnego albumu Madonny z 2003 roku stylizowana jest na ikoniczny wizerunek Che.
  • Tom Morello - gitarzysta z Rage Against the Machine i Audioslave posiada kolumnę z obiciem z wizerunkiem Che.
  • Cliche Guevara, piosenka wydana przez Against Me! w 2003 r.
                                     

3.4. Przykłady kultu Che w sztuce Inne

  • 9 października 2008 roku w Wiedniu odsłonięto popiersie Che Guevary. 70-centymetrowe popiersie z brązu, ufundowane przez parlamentarną grupę austriacko-kubańską z okazji przypadającej w tym roku 80. rocznicy urodzin Che, zostało umieszczone w parku na wyspie na Dunaju.