Poprzednia

ⓘ Business Process Modeling Notation




Business Process Modeling Notation
                                     

ⓘ Business Process Modeling Notation

Business Process Model and Notation, BPMN – graficzna notacja służąca do opisywania procesów biznesowych.

Powstała w ramach Business Process Management Initiative, obecnie jest utrzymywana przez konsorcjum Object Management Group. Aktualna wersja standardu to 2.0. We wcześniejszych wersjach nazwa BPMN była rozwijana jako Business Process Modeling Notation.

Dużą zaletą tej notacji jest jej jednoznaczność, przydatność zarówno do opisów procesów na potrzeby oprogramowania klasy ERP, jak i Workflow oraz to, że wspiera ją ponad 70 narzędzi. Notację tę obsługują m.in. narzędzia iGrafx, ADONIS, Borland, DYSANT i IBM. iGrafx oferuje również możliwość przejścia z modelu BPMN na model BPEL. Narzędzia DYSANT umożliwiają z kolei zarówno modelowanie procesów przy wykorzystaniu standardu BPMN i wymianę definicji procesów z innymi narzędziami i środowiskami wykonawczymi przy wykorzystaniu standardów XPDL i BPMN 2.0.

Metodą wymiany danych pomiędzy narzędziami BPMN są XPDL i BPMN DI XML format zapisu modeli BPMN. Istnieje też jednoznaczna metoda tłumaczenia z BPMN do BPEL, jednakże BPEL nie obsługuje wszystkich dozwolonych konstrukcji BPMN.

BPMN opisuje dwa typy relacji procesów:

  • Procesu kooperacji – współpracy B2B Collaboration – global process
  • Choreografię – sposób współdziałania procesów, którą można zapisać diagramami
  • Procesu publicznego – skróconego abstract – public
  • Choreografii – Choreography diagram
  • Orkiestrację – sposób realizacji procesu opisywaną modelem Procesu wewnętrznego – prywatnego private internal business process,

Złożone struktury choreografii można zapisać diagramem:

  • Konwersacji – "Conversation”

Podstawowe kategorie elementów graficznych BPMN:

  • bramki
  • węzły przepływu – flow nodes
  • zdarzenia
  • czynności
  • adnotacje
  • obiekty danych – data objects
  • grupy
  • miejsca realizacji procesu: baseny i tory pływackie – pools, swimlanes
  • połączenia – connecting objects
  • powiązania.
  • artefakty – artifacts, elementy graficzne niebędące elementami przepływu; służą umieszczaniu informacji uzupełniających. Można dodawać własne artefakty. Trzy artefakty są zdefiniowane w BPMN
  • komunikat - message
  • dekoratory – decorators, obiekty graficzne służące do odwzorowania pewnych wzorców zachowań. W BPMN występuje jeden dekorator

Notacja BPMN zakłada operowanie trzema podstawowymi typami obiektów aktywnych przepływu:

  • eskalacja
  • kompensacja,
  • nieokreślone,
  • zasada,
  • zerwanie terminacja,
  • wielokrotne.
  • Zdarzenie Event – symbolizowane przez okrąg. Zdarzenia mogą być początkowe pojedyncza cienka linia ciągła, pośrednie podwójna cienka linia ciągła i końcowe pojedyncza gruba linia ciągła. Występują następujące typy zdarzeń
  • anulowanie,
  • czas,
  • łącze
  • usterka,
  • sygnał,
  • komunikat,
  • Zadanie Task – czynność niezdekomponowana,
  • Podproces Sub-Process – czynność zdekomponowana, posiadająca opisaną innymi zadaniami lub podprocesami logikę wykonania.
  • Czynność Activity – symbolizowane przez prostokąt z zaokrąglonymi rogami. Czynność to "praca” wykonywana w procesie lub w przypadku diagramów choreografii "współpraca” wykonywana pomiędzy procesami. Czynnościami mogą być
  • Bramka Gateway – symbolizowaną przez romb. Bramki mogą rozdzielać lub łączyć przepływy.

Swoistym elementem aktywnym jest Konwersacja – czyli uporządkowana wymiana komunikatów pomiędzy uczestnikami obrazowana za pomocą sześciokąta na powiązaniu konwersacyjnym.

Połączenia:

  • Linia ciągła – przebieg procesu – sequence flow
  • Linia przerywana – przebieg wiadomości komunikatów – message flow
  • powiązanie danych – data association
  • Linia kropkowana
  • powiązanie – association
  • Linia podwójna – powiązanie konwersacyjne – conversation Link

Miejsca realizacji procesu:

  • Uczestnicy, baseny pools, reprezentujące uczestników procesu np. firmy / systemy informatyczne i opisujące zwykle sytuacje B2B;
  • Tory lanes, będące elementami struktury organizacyjnej, na jakie dzielimy w razie potrzeby uczestników najczęściej role biznesowe występujące u danego uczestnika; specyfikacja nie definiuje sposobu wykorzystywania torów.
                                     

1. Proponowana terminologia BPMN

  • Terminate – Zerwanie
  • Multiple – Wielokrotne
  • i pochodne od tego: np. Cancel Event – zdarzenie Anuluj, Send Message Event – Zdarzenie Wyślij wiadomość lub Terminate Event – Zdarzenie Zerwanie procesu.
  • Message – Wiadomość komunikat
  • Timer – Czas
  • Rule – Zasada
  • Link – Łącze
  • Signal – Sygnał
  • Escalation – Eskalacja
  • Compensation – Kompensacja
  • Cancel – Anulowanie
  • Events – Zdarzenia
  • Error – Usterka Wyjątek
  • Receive Task – Zadanie odbierz komunikat
  • User Task – Zadanie użytkownika
  • Tasks – Zadania
  • Business Rule Task – Zadanie reguła biznesowa
  • Global Task – Zadanie globalne
  • Send Task – Zadanie wyślij komunikat
  • Kompensation Task – Zadanie kompensacji
  • Manual Task – Zadanie ręczne
  • Service Task – Usługa
  • Script Task – Skrypt
  • Event Sub-Processes – Podproces zdarzeniowy Podproces wyzwalany zdarzeniem
  • i pochodne od tego: np. Podproces zwinięty transakcji biznesowej, Osadzony nieprzerywający podproces zdarzeniowy komunikatu lub Osadzony nieprzerywający podproces wyzwalany zdarzeniem komunikat.
  • Sub-Process – Podprocesy
  • Transaction – Transakcja biznesowa
  • Colapsed Subprocess – Podproces zwinięty
  • Expanded Subprocess – Podproces osadzony
  • AND – I
  • Merge/Join – Łącząca/Scalająca
  • Decision – Decyzyjna
  • Fork – Rozdzielająca
  • OR – LUB
  • Complex - Złożona
  • Gateways – Bramki logiczne
  • Data Based XOR – ALBO sterowana danymi
  • Event Based XOR – ALBO sterowana zdarzeniami
  • XOR – ALBO
  • Group - Grupa
  • Annotation – Komentarz Adnotacja
  • Artifacts – artefakty
  • Message – Komunikat Wiadomość
  • Decorators – dekoratory