Poprzednia

ⓘ Centre national de la recherche scientifique




                                     

ⓘ Centre national de la recherche scientifique

Centre National de la Recherche Scientifique, CNRS – francuska państwowa instytucja naukowa, skupiająca się na rozwoju dziedzin nauki w tym technicznych, będąca pod kuratelą francuskiego ministra do spraw nauki.

CNRS jest największą i najbardziej prestiżową organizacją tego typu we Francji. Zatrudnia ok. 26 000 osób w tym 11 600 naukowców i 14 400 inżynierów, personelu technicznego i administracyjnego, a jej budżet w roku 2009 wynosił 3.367 mld euro.

                                     

1. Historia instytucji

CNRS zostało założone 19 października 1939 roku przez prezydenta Francji Alberta Lebruna, przy współpracy Jeana Perrina. Pierwsze badania prowadzone przez naukowców Centrum skupiały się wokół nauki stosowanej, militariów, ekonomii, oraz atomistyki i artykułów spożywczych. CNRS osiągnęło swą formę obecną po zakończeniu drugiej wojny światowej, gdy wyspecjalizowało się w badaniach podstawowych, delegując badania stosowane do nowo utworzonych instytucji: ORSTOM, obecnie IRD Institut de Recherche pour le Développement - Instytut Badań Naukowych dla Rozwoju, wyspecjalizowany w badaniach na terytoriach zamorskich, CNET Centre National dÉtudes des Télécommunications - Krajowe Centrum Badań nad Telekomunikacją, oraz Commissariat à lenergie atomique - Komisariat do spraw Energii Atomowej).

Od 1959 z CNRS związany był Jerzy Stefan Langrod, początkowo jako dyrektor ds. badań, a następnie członek honorowy w stopniu dyrektora. Od lat 50. w CNRS pracował Eugeniusz Zaleski, który w 1968 został dyrektorem badań.

                                     

2. Kontekst międzynarodowy

Wielu naukowców współpracujących z CNRS było laureatami Nagrody Nobla, począwszy od Jeana Perrina fizyka, w 1926, oraz Frédérica Joliot-Curie, jego pierwszego powojennego dyrektora nagrodzonego za osiągnięcia w chemii w 1935.

Po drugiej wojnie światowej następujący współpracownicy CNRS otrzymali Nagrodę Nobla:

  • ekonomia: Maurice Allais 1988.
  • chemia: Jean-Marie Lehn 1987;
  • biologia i medycyna: André Lwoff, Jacques Monod i François Jacob 1965, Jean Dausset 1980;
  • fizyka: Alfred Kastler 1966, Louis Néel 1970, Pierre-Gilles de Gennes 1991, Georges Charpak 1992 i Claude Cohen-Tannoudji 1997;

Wśród byłych lub obecnych współpracowników CNRS, laureatami medalu Fieldsa odpowiednika Nagrody Nobla w matematyce są natomiast następujący naukowcy: Jean-Pierre Serre, René Thom, Alexander Grothendieck, Alain Connes, Laurent Schwartz i Laurent Lafforgue; Pierre-Louis Lions i Jean-Christophe Yoccoz, laureaci tegoż medalu w 1994 roku, pracują w laboratoriach współpracujących z CNRS.