Poprzednia

ⓘ Franz Sedlacek




Franz Sedlacek
                                     

ⓘ Franz Sedlacek

Franz August Sedlacek, zaginiony 1 lutego 1945 pod Toruniem) – austriacki malarz i chemik, przedstawiciel neoromantyzmu i Nowej Rzeczowości. Amerykańskie czasopismo "Life” określiło w 1937 Sedlacka mianem najbardziej szalonego malarza na świecie.

                                     

1. Życiorys

Franz Sedlacek był synem Juliusa Sedlacka, przemysłowca, założyciela fabryki maszyn chłodniczych we Wrocławiu. W 1897 rodzina wróciła do Linzu.

Ukończył szkołę realną w Linzu matura w 1909. Już jako 15-latek tworzył antysemickie rysunki. W 1910 przeprowadził się do Wiednia, by studiować na Wyższej Szkole Technicznej obecnie Uniwersytet Techniczny w Wiedniu architekturę. Rok później przeniósł się na wydział inżynierii chemicznej. Pierwszą pracę wystawił w 1913 roku. Podczas I wojny światowej służył w wojsku i musiał zawiesić studia. Tytuł inżyniera uzyskał w 1919. Po ukończeniu studiów pracował krótko w stacji doświadczalnej i akademii browarniczej politechniki, a w 1921 został kustoszem i pracownikiem naukowym wiedeńskiego Muzeum Techniki Technisches Museum. Rok później obronił dysertację i został doktorem nauk technicznych. W 1926 został awansowany na asystenta naukowego Wissenschaftlicher Assistent. Kandydatura na docenta Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu, w zakresie chemii malarskiej, została odrzucona.

Mieszkał w Wiedniu trzecia dzielnica przy Erdbergstraße 41.

Był aktywnym działaczem Frontu Ojczyźnianego i NSDAP zgłosił się w 1938, przyjęty w 1941. Unikał jednak wypowiedzi politycznych.

W 1939 został wcielony do Wehrmachtu jako porucznik rezerwy. W 1941 uzyskał awans na kapitana.

W 1942 został wicedyrektorem Technisches Museum für Industrie und Gewerbe.

Zaginął 1 lutego podczas obrony twierdzy Toruń. Formalnie uznano go za zmarłego dopiero w 1972. Był jednak jakoby widziany w 1946 obozie jenieckim pod Ostendą.

                                     

2. Twórczość

Sedlacek namalował przynajmniej 133 obrazy, przy czym w przypadku 85 wiadomo, gdzie się znajdują. Charakterystycznymi utworami są groteski i neoromantyczne krajobrazy. Na twórczość poza obrazami składają się grafiki-karykatury i akwarele. Malował w stosowanej przez dawnych mistrzów technice laserunku, którą podpatrzył w pracach malarzy niderlandzkich w wiedeńskim Kunsthistorisches Museum.

Był jednym z członków założycieli powstałego w Linzu zrzeszenia artystów MAERZ.

Malarstwo było zajęciem pobocznym Sedlacka i nie chwalił się nim w swoim miejscu pracy, choć to dzięki niemu zdobył rozgłos. Prace były od 1920 lub 1921 regularnie prezentowane na wystawach Secesji Wiedeńskiej. Do grona członków Secesji został przyjęty później, w 1927. W 1930 jego prace wystawiało nowojorskie Museum of Modern Art MoMA. W 1938 prezentowany na International Exhibition of Paintings w Pittsburghu.

Nie został zaliczony do sztuki zdegenerowanej Entartete Kunst i był regularnie wystawiany również w czasach nazistowskich. W pracach nie odwoływał się jednak do ideologii.

Retrospektywy twórczości są wystawiane znów od lat 90. XX wieku.

                                     

2.1. Twórczość Wybór dzieł

  • Gewitterlandschaft, WV 111, olej na sklejce, 50 × 39.8 cm, Nordico Stadtmuseum Linz 1936
  • Nächtliche Heimkehr, WV 37, olej na sklejce, 60 × 75 cm, Oberösterreichisches Landesmuseum, Landesgalerie Linz 1927
  • Rast auf der Flucht nach Ägypten, WV 96, olej na sklejce, 62 × 55 cm, Oberösterreichisches Landesmuseum, Landesgalerie Linz 1934
  • Flucht nach Ägypten, WV 34, olej na desce, 80 × 65 cm, Muzeum Leopoldów 1927
  • Bibliothek, WV 25, olej na sklejce, 60.5 × 75.5 cm, Oberösterreichisches Landesmuseum Landesgalerie Linz 1926
  • Die Heiligen Drei Könige, WV 33, olej na sklejce, 75.5 × 60 cm, Nordico Stadtmuseum Linz 1926
  • Gespenst über den Bäumen, WV 44, olej na desce, 45 × 49.8 cm, Sammlung Leopold II 1928
  • Romantische Landschaft mit Felsentor und Räubern, WV 94, olej na sklejce, 48 × 60 cm, Nordico Stadtmuseum Linz 1934
  • Winterlandschaft, WV 66, olej na desce, 64 × 81.5 cm, Wien Museum 1931
  • Landschaft mit St. Sebastian, WV 62, olej na sklejce, 57.5 × 69.5 cm, Lentos Kunstmuseum Linz 1930
  • Landschaft mit Regenbogen, WV 63, olej na sklejce, 45 × 41.5 cm, Uniwersytet Sztuki Stosowanej w Wiedniu 1930
  • Der Chemiker, WV 79, olej na sklejce, 82.5 × 63 cm, Wien Museum 1932
  • Übungswiese, WV 28, olej na sklejce, 26.5 × 23.3 cm, Muzeum Sztuki Lentos w Linzu 1926
  • Osttiroler Landschaft, WV 98, olej na sklejce, 47 × 62.5 cm, Oberösterreichisches Landesmuseum, Landesgalerie Linz 1934
  • Der Besessene, WV 8, olej na kartonie, 71 × 86 cm, Muzeum Sztuki Lentos w Linzu 1921
  • Blumenstück mit Eidechse, WV 105, olej na sklejce, 54 × 42.3 cm, Universität für angewandte Kunst Wien ok. 1935
  • Stadt im Gebirge, WV 101, olej na sklejce, 49.7 × 71.6 cm, Nordico Stadtmuseum Linz 1935

W 2007 obraz Beim Moulagenmacher z 1932 został sprzedany za 300 000 euro.