Poprzednia

ⓘ Tomasz Turbiak




Tomasz Turbiak
                                     

ⓘ Tomasz Turbiak

Tomasz Turbiak – podpułkownik pilot obserwator inżynier Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, członek Komisji Odznak Polowych, pierwszy dyrektor PLL LOT.

                                     

1. Życiorys

Syn Leona i Franciszki. Studiował w Instytucie Inżynierii Dróg i Mostów w Petersburgu. Po wybuchu I wojny światowej został powołany w 1916 roku do odbycia służby w armii carskiej. Po ukończeniu szkoły podchorążych 15 września 1916 roku otrzymał przydział do zapasowego baonu aeronautyki. 30 marca 1917 roku ukończył oficerską szkołę aeronautyki i został przydzielony do 13. oddziału aeronautycznego, w którego składzie walczył na froncie. 1 kwietnia 1918 roku został zdemobilizowany.

24 lipca 1919 roku wstąpił do Wojska Polskiego, jako wyszkolony lotnik został przydzielony do III Grupy Lotniczej we Lwowie. Tu wszedł w skład 5. eskadry wywiadowczej. 24 maja 1920 roku jako pierwszy wykrył i rozpoznał silne ugrupowania 1. Armii Konnej Siemiona Budionnego zgromadzone w strefie przyfrontowej. Jego meldunek wzbudził niedowierzanie sztabowców 6. Armii, którzy uznali jego prawdziwość dopiero po kolejnym doniesieniu otrzymanym od kpt. Georgea Crawforda z 7. eskadry myśliwskiej. 1 czerwca wykonał, w załodze z por. pil. Jerzym Długoszowskim, lot wywiadowczy na trasie Gubnik – Ludzyn – Monastyryszcze.

25 lipca 1920 roku, w załodze z Władysławem Kalkusem, przeprowadzał ataki na oddziały Armii Czerwonej pod Toporowem. Obrona przeciwlotnicza nieprzyjaciela uszkodziła ich samolot i byli zmuszeni lądować. Dostali się do niewoli, ale odbili ich żołnierze z 10. kompanii 4. pułku strzelców podhalańskich. 26 lipca, w załodze z pil. sierż. Janem Rybą, przeprowadził dalekie rozpoznanie na trasie Lwów – Krasne – Ożydów – Olesko – Podhorce – Jasionów – Ponikwa – Podkamień – Suchowla – Suchodoły – Brody – Radziwiłłów – Krupiec – Michałówka – Sitno – Srebno – Chotyń – Leszniów – Bielawce – Brody – Podhorce – Ożydów – Lwów. Podczas rozpoznania wykryli kolumny nieprzyjaciela zmierzające w kierunku polskich pozycji i ostrzegli polskie oddziały stacjonujące w Podhorcach. 6 sierpnia, w załodze z por. pil. Bolesławem Lepszym, wykonał lot wywiadowczy trwający 4 godziny na trasie: Tarnopol – Toustoług – Łoszniów – Janów – Trembowla – Strusów – Mikulińce – Nastasów – Ludwikówka – Zazdrość – Darachów – Burkanów. Podczas tego lotu wykryli nieliczne tabory nieprzyjaciela i rozpoznali zniszczone mosty. Następnie wyróżnił się podczas obrony Lwowa, biorąc udział w licznych i niebezpiecznych lotach szturmowych zwalczając oddziały kawalerii Armii Czerwonej. Za swą postawę został wymieniony, wraz z innymi lotnikami III dywizjonu lotniczego, w rozkazie pochwalnym dowódcy 6. Armii WP gen. por. Roberta Lamezana de Salins z 11 września 1920 roku.

W czasie walk toczonych w dniach 17–19 września 1920 roku w rejonie Niesłuchowa, Liska, Milatyna oraz Zadwórza wyróżnił się podczas ataków z niskiej wysokości na oddziały nieprzyjaciela. 19 września przeprowadził ataki na kawalerię pod wsią Zwrotowo, czym zmusił ją do wycofania i ułatwił zajęcie tej miejscowości polskim oddziałom.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w Wojsku Polskim. 19 stycznia 1921 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu porucznika, w Wojskach Lotniczych, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej. Od 15 kwietnia do 6 września 1921 roku odbył kurs pilotażu w Wyższej Szkole Pilotów w Grudziądzu. Następnie otrzymał przydział do 7. eskadry myśliwskiej i 11 października 1921 roku został mianowany jej dowódcą. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 72. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych.

We wrześniu 1922 roku wziął udział, poza konkursem, w I Krajowym Locie Okrężnym. W 1923 roku został członkiem Komitetu Budowy Pomnika ku Czci Poległych Lotników. 1 grudnia 1924 został mianowany majorem ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 i 26. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych. We wrześniu 1925 roku został przydzielony z Departamentu IV Ministerstwa Spraw Wojskowych do macierzystego 1 pułku lotniczego w Warszawie. W tym samym roku został skierowany na naukę do francuskiej École Supérieure d’Aéronautique w Paryżu. Szkołę ukończył w sierpniu 1927 roku, uzyskując dyplom inżyniera lotniczego. Po powrocie do Polski został przydzielony do Departamentu Lotnictwa MSWojsk. na stanowisko referenta. Następnie został kierownikiem w Centrum Odbioru Samolotów. W 1928 roku został członkiem Komisji Odznak Polowych, której zadaniem było zweryfikować czyny bojowe polskich lotników podczas wojny polsko-bolszewickiej i przyznać im prawo do noszenia polowych odznak pilota i obserwatora lub wnioskować o nadanie wyższych odznaczeń wojskowych.

1 stycznia 1929 roku został pierwszym dyrektorem Polskich Linii Lotniczych LOT. Z dniem 30 czerwca 1929 został przeniesiony w stan nieczynny na przeciąg 12 miesięcy. Z dniem 1 kwietnia 1930 został powołany ze stanu nieczynnego z równoczesnym przeniesieniem do Wojskowego Zakładu Zaopatrzenia Aeronautyki na stanowisko kierownika Centrali Odbiorczej. 12 marca 1933 został mianowany na stopień podpułkownika ze starszeństwem z 1 stycznia 1933 i 5. lokatą w korpusie oficerów aeronautycznych. 23 kwietnia 1934 objął stanowisko dyrektora Departamentu Lotnictwa Cywilnego Ministerstwa Komunikacji. W czerwcu 1934 ogłoszono jego przeniesienie z Kierownictwa Zaopatrzenia Aeronautyki do dyspozycji Ministerstwa Komunikacji. Zmarł 5 września 1937 w Warszawie, po długiej i ciężkiej chorobie. Dwa dni później został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach kwatera A17-1-25.

Tomasz Turbiak był żonaty z Zofią z Ostrowskich.

                                     

2. Ordery i odznaczenia

Za swą służbę otrzymał odznaczenia:

  • francuska Odznaka Pilota – 1933,
  • rumuńska Odznaka Pilota – 1930,
  • Złoty Krzyż Zasługi,
  • Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Wojskowej Bułgaria – 1936,
  • Polowa Odznaka Obserwatora nr 14 – 11 listopada 1928 "za loty bojowe nad nieprzyjacielem w czasie wojny 1918-1920”,
  • Srebrny Krzyż Virtuti Militari nr 201,
  • włoska Odznaka Pilota – 1923,
  • Krzyż Kawalerski Polonia Restituta – 11 listopada 1936 "za zasługi w dziedzinie lotnictwa cywilnego”,
  • bułgarska Odznaka Pilota – 1936.
  • Krzyż Walecznych – czterokrotnie,

Użytkownicy również szukali:

...
...
...