Poprzednia

ⓘ Jerzy Zaleski (geograf)




                                     

ⓘ Jerzy Zaleski (geograf)

Jerzy Zaleski, ps. "Harry”, "Bohdan Saryusz” - żołnierz AK i WiN, polski ekonomista i geograf, pracownik naukowy i dydaktyczny Wyższej Szkoły Handlu Morskiego w Sopocie, Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Gdyni, Instytutu Morskiego w Gdańsku, Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu Gdańskiego, Akademii Wychowania Fizycznego w Gdańsku i Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku.

                                     

1. Życiorys

Syn Adolfa, oficera WP i Marii, nauczycielki. Uczęszczał do gimnazjum. 20 września 1939 Zaleski wraz z X Brygadą Pancerną przekroczył granicę węgierską i został internowany w obozie w Vamosmikola, następnie w Balatonzamardi i Balatonboglár, gdzie zdał egzamin dojrzałości w gimnazjum polskim 1942. Studiował na wydziale filozoficznym uniwersytetu im. Piotra Pazmanya w Budapeszcie 1942-1946. Jednocześnie pełnił w szeregach Armii Krajowej Grupa C, wywiadu poza granicami kraju służbę wywiadowczą na Bałkanach 1942-1945. Był dwukrotnie aresztowany; uciekł z transportu do obozu w Mauthausen.

Po powrocie do kraju zamieszkał w Gliwicach 1946, jako członek WiN był poddany inwigilacji, w wyniku której był zmuszony do zamieszkania w Trójmieście i podjęcia studiów w Wyższej Szkole Handlu Morskiego w Gdyni/Sopocie. Na tejże uczelni pełnił też obowiązki asystenta w Zakładzie Geografii Gospodarczej 1948-1949. Aresztowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Kontynuował studia w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Poznaniu, uzyskując dyplom magistra ekonomii 1950.

Wykładał w Oficerskiej Szkole Marynarki Wojennej w Gdyni 1951, był pracownikiem fizycznym, urzędnikiem w Wojewódzkim Zarządzie Gospodarki Komunalnej w Gdańsku, dziennikarzem Słowa Powszechnego, pracownikiem w Zakładzie Ekonomiki Transportu Morskiego Instytutu Morskiego w Gdańsku 1956-, gdzie odbył szereg podróży i rejsów szkoleniowych, st. asystentem/adiunktem w Katedrze Geografii WSE w Sopocie 1960-, gdzie obronił pracę doktorską z zakresu nauk ekonomicznych pt. "Import rud żelaza do Polski drogą morską” 1961. Na Wydziale Geografii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku eksternistycznie uzyskał dyplom magistra geografii 1963. Na podstawie pracy pt. "Wpływ przemian w gospodarce światowej na strukturę i kierunki międzynarodowych obrotów towarowych drogą morską” na wydziale biologii i nauk o Ziemi Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu otrzymał stopień doktora habilitowanego nauk geograficznych 1966.

Oprócz pracy w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Sopocie, był równolegle zatrudniony jako kierownik Zakładu Geografii Ekonomicznej Instytutu Geografii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu 1966-1969. W 1967 objął kierownictwo Katedry Geografii Ekonomicznej WSE w Sopocie. W 1970 WSE weszła w skład nowo powstałego Uniwersytetu Gdańskiego. Wówczas został kierownikiem Zakładu Geografii Ekonomicznej i Politycznej w Instytucie Geografii na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Gdańskiego. W 1971 przeszedł jako docent na Wydział Ekonomiki Transportu UG. Nominowany został przez Radę Państwa na stopień profesora 1973.

W 1978 otrzymał stanowisko dyrektora Instytutu Turystyki i Rekreacji Akademii Wychowania Fizycznego w Gdańsku, na Uniwersytet Gdański powrócił w 1981; jako kierownik Zakładu Geografii Ekonomicznej Morza na Wydziale Biologii, Geografii i Oceanologii UG -1992. Jednocześnie był zatrudniony w Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku 1985-1990. Wykładał też w Niemczech, w Szwecji, Finlandii i Kanadzie. Brał udział w konferencjach naukowych. W 1992 przeszedł na emeryturę.

Był redaktorem naczelnym kwartalnika "Science for Peace” Nauka dla Pokoju 1989-1991 i członkiem Komitetu Naukowego "Kwartalnika Geograficznego” w Gdańsku 1996. Pełnił funkcje w stowarzyszeniach naukowych: Polskim Towarzystwie Geograficznym, Polskim Towarzystwie Nautologicznym, Gdańskim Towarzystwie Naukowym, Komitecie Badań Morza Polskiej Akademii Nauk, Instytucie Bałtyckim, Instytucie Morskim, Międzynarodowej Unii Geograficznej International Geographical Union, Professors World Peace Academy etc., również w Związku Nauczycielstwa Polskiego, Akademickim Związku Sportowym, NSZZ "Solidarność” 1980-1981 i Lidze Morskiej.

Był ponownie inwigilowany i represjonowany w czasie stanu wojennego. W 1991 minister spraw zagranicznych Krzysztof Skubiszewski zaoferował mu objęcie stanowiska ambasadora RP w Budapeszcie, którego nie przyjął.

Jerzy Zaleski zajmował się problemami geografii ekonomicznej i społecznej, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień związanych z morzem. Stworzył wraz z prof. Janem Moniakiem nowy dział geografii komunikacji - geografię transportu morskiego. Wprowadził do terminologii naukowej, geograficznej i politycznej, pojęcie Europy Bałtyckiej. Uprawiał publicystykę, z której część ukazywała się w tzw. "drugim obiegu” wydawanym przez podziemie edytorskie; współpracował też z katolickimi i prawicowymi periodykami społeczno-politycznymi.

Pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Sopocie.

                                     

2. Publikacje własne

  • Morze Bałtyckie, PWN Warszawa 1975, współautorstwo
  • Udział "Żeglugi bydgoskiej" w obsłudze transportowej polskich portów morskich, Uniwersytet Mikołaja Kopernika Toruń 1970, współautorstwo
  • Europa Bałtycka, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wrocław 1977, współautorstwo
  • Wpływ przemian w gospodarce światowej na strukturę i kierunki międzynarodowych obrotów towarowych drogą morską, WSE Sopot 1966, praca habilitacyjna
  • Osiągnięcia gospodarcze Estońskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, Wojewódzki Zarząd TPPR Gdańsk 1962
  • Europa bałtycka od idei do rzeczywistości, Uniwersytet Gdański, Katedra Geografii Rozwoju Regionalnego Gdynia/Wydawnictwo "Bernardinum" Pelplin 2006, współautorstwo
  • Ocean Atlantycki, PWN Warszawa 1982, współautorstwo
  • Aktualny stan badań ekonomicznych nad podwodną żeglugą handlową, Instytut Morski Gdańsk 1960
  • Zarys geografii żeglugi i portów morskich, WSE Sopot 1970, II wyd. 1974, współautorstwo
  • Morze Śródziemne, PWN Warszawa 1974, współautorstwo
  • Rola i funkcje Słupska na tle sieci osadniczej Środkowego Wybrzeża, Wyższa Szkoła Pedagogiczna Słupsk 1992, współautorstwo
  • Ogólna geografia transportu morskiego w zarysie, Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1967, II wyd. 1978, opublikowana później w przekładzie niemieckim i rosyjskim
  • География морского транспорта, Прогресс Moskwa 1971
  • Analiza liczebności załóg flot handlowych Polski i Niemieckiej Republiki Federalnej, Instytut Morski Gdańsk 1959
  • Geographie des Seeverkehrs, Transpress VEB Verlag für Verkehrswesen Berlin 1979, współautorstwo
  • Import rud żelaza do Polski drogą morską, Wyższa Szkoła Ekonomiczna Sopot 1961, praca doktorska
  • Zarys geografii gospodarczej ZSRR, WSE Sopot 1966, współautorstwo
  • Morze Arktyczne, PWN Warszawa 1979, współautorstwo
  • Ekonomiczne przesłanki eksploatacji trampów oceanicznych, Instytut Morski Gdańsk 1961

Użytkownicy również szukali:

...
...
...